Theo đánh giá của các tổ chức sở hữu trí tuệ trên thế giới, tội phạm lớn nhất của thế kỷ 21 là tội phạm làm hàng giả. Nếu như trong những năm 80 của thế kỷ XX, buôn bán hàng giả,hàng nhái chủ yếu tập trung vào các mặt hàng xa xỉ phẩm như nước hoa, hàng da, đồng hồ... và phần lớn dành cho khách du lịch thì từ đầu thập niên 90 đến nay, hàng giả, hàng nhái xuất hiện ngày càng đa dạng, từ hàng nông nghiệp đến hàng công nghiệp và văn hóa phẩm. Sản xuất hàng giả, hàng nhái như đã trở thành một ngành công nghiệp với quy mô lớn.
Theo thông tin từ tổ chức Hải quan thế giới, tổng giao dịch hàng giả trên thị trường thế giới năm 2010 là 37.000 tỷ USD, trong đó có tới 2.000 tỷ USD giá trị làm giả, cứ 10 sản phẩm có 1 sản phẩm bị làm giả. Còn tại Việt Nam vấn nạn này cũng khá nghiêm trọng. Theo VATAP tính toán, trị giá hàng giả, hàng nhái, hàng buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế là nghiêm trọng, là vấn nạn của đất nước. Ông Đỗ Thanh Lam – Phó cục trưởng Cục quản lý thị trường trung ương cho biết lực lượng quản lý thị trường mỗi năm kiểm tra và xử lý hơn 90.000 vụ vi phạm pháp luật. Số liệu thống kê chưa đầy đủ từ đầu năm đến nay, quản lý thị trường đã kiểm tra và xử lý hơn 100.000 vụ vi phạm pháp luật, số vụ tăng khoảng 15% và số thu hiện nay lên đến gần 390 tỷ đồng, tăng 12%. Một số lĩnh vực mà vi phạm về hàng cấm, hàng nhập lậu khoảng 14.000 vụ, hàng giả, hàng kém chất lượng, vi phạm bản quyền gần 18.000 vụ, gian lận thương mại trên 66.000 vụ. Qua số lượng và số vụ cho thấy tình hình diễn biến phức tạp.

Theo nhận định của ông Lê Thế Bảo – chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam thì nạn buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại và vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt vào thời gian trước, trong và sau Tết Nguyên đán. Vì vậy, Hiệp hội phối hợp với Cục Quản lý thị trường bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Ban chỉ đạo 389 Quốc gia và chỉ đạo của Bộ Công thương, nhằm thực hiện các nhiệm vụ về tăng cường công tác đấu tranh, nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng nhái và hàng giả.
“Tại Việt Nam thì hàng giả hàng nhái không nằm trong 1 mặt hàng nào, mà tràn lan ở nhiều mặt hàng, khoảng trên 31 ngành hàng bị làm giả, mặt hàng lớn nhất bị làm giả là mỹ phẩm, tốc độ làm giả làm nhái nhanh đến mức nếu 1 tháng đầu tiên ra sản phẩm thì đến tháng thứ 2 mỹ phẩm đã tràn lan nếu như mỹ phẩm có uy tín trên thị trường. Mặt hàng thứ hai là các đồ điện tử, điện lạnh, những mặt hàng như nước giải khát, bia, rượu, thậm chí gas, xăng dầu...”, ông Lê Thế Bảo chia sẻ thêm.
Ông Đỗ Hồng Hải, Phó tổng thư ký Hiệp hội bia – rượu- nước giải khát Việt Nam – VBA cho biết rượu là mặt hàng được chọn làm quà tặng phổ biến nhất trong dịp lễ Tết cuối năm, vì vậy đây là cơ hội hàng giả hoành hành. Hiện nay trên thị trường còn có rất nhiều loại rượu và hàng hóa mua từ các cửa hàng miễn thuế, xách tay từ nước ngoài đem về không nộp thuế, sau đó đem bán ra thị trường. Đây không phải là hàng giả. Tuy nhiên các mặt hàng giả, hàng nhái, hàng trốn thuế cần được giải quyết triệt để nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp chân chính. Để phòng chống hiệu quả đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của các doanh nghiệp và cơ quan chức năng. Thành công chỉ có khi có sự phối hợp đồng bộ của 3 bên là cơ quan chức năng, hiệp hội và doanh nghiệp. Ông Hải cho biết thêm: “Tình trạng buôn lậu, buôn rượu, hàng giả, hàng nhái rất phổ biến đặc biệt là trong dịp tết, việc này diễn ra hết sức phức tạp, càng gần cuối năm càng lớn. Tình trạng của 1 số đơn vị đại lý rượu bia, đơn vị sản xuất quan tâm đến chống buôn lậu, hàng giả, hàng nhái vẫn chưa tốt. Tôi đề nghị phát động các đơn vị trong ngành rượu bia, nước giải khát phải tập trung vào lĩnh vực này, đây cũng là vấn đề cần khẳng định, vì chúng ta không làm tốt thì rượu bia giả, nhái sẽ làm mất uy tín của chúng ta. Cuối cùng khuyến nghị người tiêu dùng muốn tiêu dùng hàng thật, cố gắng liên hệ với các nhà sản xuất chính hãng và các đại lý đã được nhà nước chấp phép”.
Những tháng gần Tết, mức luân chuyển hàng hoá sẽ tăng cao phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng. Đây cũng là thời điểm mà các đối tượng lợi dụng tiêu thụ hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và thực hiện các hành vi gian lận thương mại. Do đó, các doanh nghiệp cần có các giải pháp đẩy mạnh việc sản xuất hàng hóa trong nước có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, giá thành hợp lí, phù hợp với cung cầu của thị trường.
Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu chủ động phối hợp với Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và các Bộ, ngành có liên quan rà soát các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý tốt hơn trong công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả, hàng nhái và hàng kém chất lượng. Các ban ngành, địa phương cũng cần tích cực truy quét, bắt giữ buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả có giá trị. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã lấy ngày 29/11 hàng năm là “Ngày phòng chống hàng giả, hàng nhái” nhằm đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp đối với công tác này.

