Đẩy mạnh XK ngành hàng chủ lực của VN <br>Bài 3: Đối mặt với nhiều rào cản thương mại

>>Đẩy mạnh xuất khẩu ngành hàng chủ lực của Việt Nam- Bài 1: Xuất khẩu dệt may- Phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu
>>Đẩy mạnh XK ngành hàng chủ lực của VN- Bài 2: Gỗ, thủy sản chịu áp lực lớn

Trung bình mỗi năm Việt Nam xảy ra gần 100 vụ kiện chống bán phá giá và tranh chấp thương mại, đa số các vụ kiện này phần thiệt thòi luôn thuộc về doanh nghiệp nước ta. Chỉ tính riêng trong tháng 2/2012, Việt Nam đã nhận được hơn 150 thông báo về các quy định nhập khẩu từ 26 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các thông báo này đều dự kiến sẽ xây dựng hoặc bổ sung những quy định kỹ thuật trong việc kiểm định hàng hóa nhập khẩu đối với hầu hết mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam như nông sản, thủy sản, dệt may, da giày…Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế-Xã hội Hà Nội, nhận định:

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu 3 tháng đầu năm ước đạt 24,5 tỷ USD, tăng 23,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây có thể xem là con số ấn tượng trong thời điểm nền kinh tế thế giới đang khủng hoảng và mức độ cạnh tranh vô cùng gay gắt. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nhiều quốc gia trên thế giới đã gia tăng các rào cản thương mại để bảo hộ nền sản xuất trong nước khiến cho hàng xuất khẩu của Việt Nam đi thị trường các nước ngày một khó hơn.

Theo một thống kê của Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, hiện có khoảng 80% các hoạt động thương mại quốc tế đang chịu ảnh hưởng của các tiêu chuẩn và quy định về kỹ thuật. Trong đó nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật đã nảy sinh bất cập, làm cản trở sự phát triển thương mại quốc tế, trở thành một hình thức bảo hộ mậu dịch và gây ra sự không bình đẳng đối với các hoạt động thương mại quốc tế. Cùng với đó là nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn mang tâm lý e ngại khi gặp những rào cản bất hợp lý. Theo ông Lê Quốc Bảo, Giám đốc Văn phòng Thông báo và Hỏi đáp quốc gia về tiêu chuẩn đo lường chất lượng (thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng), thì:

Thủy sản được xem là một trong những ngành xuất khẩu lớn ở nước ta. Tuy nhiên, mặt hàng này thường phải chịu sự kiểm duyệt khắt khe về chất lượng, an toàn về môi trường, xã hội ở các thị trường xuất khẩu chính là EU, Hoa Kỳ và Nhật Bản. Đã có nhiều lô hàng thủy sản xuất xứ từ Việt Nam bị các cơ quan kiểm soát chất lượng ở các thị trường trên cảnh báo về vệ sinh an toàn thực phẩm. Ông Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VERP), Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết:
Năm 2011, ngành gỗ cũng bị ảnh hưởng khi các thị trường nhập khẩu đồ gỗ lớn của Việt Nam triển khai Luật LACEY (Hoa Kỳ) và Luật FLEGT (EU) buộc doanh nghiệp xuất khẩu gỗ phải tuân thủ nhiều tiêu chuẩn mới khi xuất khẩu sản phẩm sang các thị trường này. Việc vấp phải các rào cản kỹ thuật đang ảnh hưởng lớn đến uy tín của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Để hạn chế những khó khăn doanh nghiệp Việt Nam đang gặp phải như vốn, nguyên liệu, kỹ thuật, các rào cản xuất khẩu… cơ quan quản lý cần phải cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho doanh nghiệp. Việt Nam đã hội nhập sâu thị trường thế giới, cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin đã hỗ trợ tích cực doanh nghiệp trong nắm bắt thông tin nhanh hơn. TS. Phạm Văn Chắt, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, đưa ra lời khuyên cho các doanh nghiệp:
Hiện nay các ngành hàng xuất khẩu đang nỗ lực để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng, do đó dự báo các thị trường nhập khẩu sẽ còn đưa ra nhiều quy định mới để áp lên các mặt hàng xuất khẩu. Chính vì vậy, ngoài sự nỗ lực của doanh nghiệp, rất cần sự hỗ trợ, chung sức của cơ quan quản lý, giúp lĩnh vực xuất khẩu vượt qua khó khăn, thách thức./.