Đề án thu phí bảo trì đường bộ: Còn nhiều bất cập

Hơn nữa việc duy tu đường bộ chủ yếu là sửa chữa trực tiếp, chứ chưa có kế hoạch sửa chữa định kỳ 5 năm hoặc 10 năm. Theo các tổ chức tài chính quốc tế, thông qua các đàm phán vay vốn ODA của VN khuyến cáo rằng, VN không sớm hình thành quỹ bảo trì định kỳ đường bộ thì khi hệ thống đường bộ xuống cấp, hư hỏng nặng, chi phí nâng cấp hệ thống đường bộ không chỉ tốn 4 lần so với chi phí bảo trì định kỳ mà còn làm cho giá thành vận tải tăng lên nhiều. Năm 2004 chính phủ cũng có đề án thu phí bảo trì đường bộ nhưng không thể triển khai được vì chưa hoàn chỉnh nên đã tổ chức thu phí thông qua các trạm thu phí giao thông trên các quốc lộ, liên tỉnh lộ. Thu phí từ các trạm thu phí giao thông hằng năm được khoảng 1.000 tỷ đồng (ngoại trừ các trạm thu phí BOT) cũng không đủ đáp ứng nhu cầu bảo trì đường bộ.

Theo Tổng cục đường bộ VN, xuất phát từ thực tế trên , Quốc hội thông qua đề án thu phí 1.000 đồng/lít qua xăng dầu để có thêm kinh phí bảo trì đường bộ. Ông Nguyễn Văn Thanh, phó chủ tịch Hiệp hội ô tô vận tải VN đồng tình với đề án này bởi nó sẽ giúp cho giá thành vận tải giảm, đường tốt hơn, xe đi nhanh hơn, ít hao phí nhiên liệu, giá thành vận tải thấp. Tuy nhiên theo ông Thanh, cách thu như thế nào là thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp? Thu 1.000 đồng qua giá xăng đẩy giá xăng tăng lên có ảnh hưởng đến nền kinh tế hay không cần phải xem xét tính toán kỹ lưỡng. Nhiều ý kiến trái chiều khác cũng phát sinh khi đề án thu phí bảo trì đường bộ được đưa ra vì cách thu này là chưa hợp lý, người tiêu dùng đã trả phí đường bộ ở các trạm thu phí, thu thêm nữa phí sẽ dẫn đến tình trạng chồng lên phí, ảnh hưởng đến tiền lương, đời sống của người lao động ăn lương và người dân nghèo. Trong thực tế không phải phương tiện nào cũng sử dụng nhiên liệu tác động đến mặt đường, mặt cầu như tàu thủy, tàu biển, máy phục vụ nông nghiệp, nếu trả tiền phí qua xăng dầu là điều không công bằng đối với các đối tượng này.

Theo Bộ tài Chính, trong cơ cấu giá bán xăng hiện nay, thuế nhập khẩu đối với xăng là 14%, dầu hỏa, dầu diezel 5%, thuế tiêu thụ đặc biệt 10%, thuế giá trị gia tăng 10%, và phí xăng là 1.000 đồng/lít, 500 đồng/lít dầu diezel, 300 đồng/lít dầu hỏa, như vậy người tiêu dùng đã trả phí xăng dầu, nay trả thêm 1.000 đồng/lít xăng nữa là vô lý.Một người dân ở TPHCM nói:

Được biết giá xăng dầu ở VN cao hơn so với các nước trong các khu vực, thu phí 1.000đồng/lít xăng nữa sẽ là 1 gánh nặng cho năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp VN, vốn sức cạnh tranh đã yếu. Vì thế một chuyên gia kinh tế VN đề xuất:

Dù đề án thu phí bảo trì đường bộ đã được Quốc hội thông qua và mỗi năm thu khoảng 6.500 tỷ đồng giúp cho công tác bảo trì đường bộ tốt hơn, giảm giá thành vận tải. Song trước những bất cập của đề án mà chúng tôi đã nêu, ý kiến của Tổng cục đường bộ VN về bất cập này như thế nào?