Giải pháp nào cho nông dân trồng lúa - Bài 2: Giải pháp lâu dài tiêu thụ lúa gạo hàng hóa cho nông dân

Bài 1: Thực trạng chia nhau lợi nhuận từ hạt gạo xuất khẩu

Hiệp hội lương thực Việt Nam đã giao chỉ tiêu cho 30 doanh nghiệp thành viên mua dự trữ 1 triệu tấn gạo trong tháng 3 và 4 này.

Trước tình hình giá lúa giảm, mới đây, Hiệp hội lương thực Việt Nam đã giao chỉ tiêu cho 30 doanh nghiệp thành viên mua dự trữ 1 triệu tấn gạo trong tháng 3 và 4 này. Gía mua lúa khô đạt tiêu chuẩn xuất khẩu tại kho doanh nghiệp theo thị trừơng hiện nay 4.300 đến 4.400 đồng/kg và bảo đảm không xúông thấp hơn 4.000 đồng/kg. Đây là những động thái nhằm đẩy mạnh tiêu thụ lúa hàng hóa và bảo đảm cho nông dân trồng lúa có lời. Vừa qua, giá lúa ướt ở đồng rụông còn 3.500 đồng/kg, và qua thông tin mua dự trữ lúa, đến nay, ở một số nơi, gía lúa đã chững lại, không giảm nữa, ông Nguyễn Văn Khang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang, một ngừơi đã gắn bó lâu năm với ngành nông nghiệp địa phương, có nhận xét:

Vấn đề mua 1 triệu tấn gạo dự trữ là khả thi. Bởi năng lực kho chứa hiện nay của cả nước đạt 3,3 triệu tấn, trong đó riêng các doanh nghiệp của tổng công ty lương thực miền Nam là 2,2 triệu tấn và đến cúôi năm tổng công suất kho ước tính đạt trên 4 triệu tấn sẽ gỡ được bài toán dự trữ lúa và bảo đảm chất lựơng gạo xuất khẩu. Với những doanh nghiệp đã có hợp đồng xuất khẩu gạo, giá thu mua lúa hiện nay bảo đảm doanh nghiệp có lợi nhuận. Mặc dù vậy, các doanh nghiệp vẫn ngại trữ lúa vì phải vay vốn ngân hàng lãi suất cao. Họat động của doanh nghiệp gắn với lợi nhuận nên cũng khó ép doanh nghiệp mở kho mua lúa gạo. Tuy nhiên, với những doanh nghiệp được giao mua lúa gạo dự trữ nhưng không thực hiện sẽ có biện pháp xử lý, ông Phạm Văn Bảy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết:

Dù sao những giải pháp trên vẫn mang tính đối phó, nguyên nhân sâu xa và chủ yếu làm giá lúa giảm trong vụ Đông Xuân là ở đầu ra cho hạt lúa, cung cầu không cân đối. Do nông dân không giữ được sản phẩm lâu hơn, chất lượng tốt hơn đợi khi lúa có giá, mặc dù nông dân cũng có khả năng biết thời điểm giá lên, biết cách giữ chất lượng tốt hơn, nhưng vì thiếu các dịch vụ sau thu hoạch, không kho trữ, không tiền trả nợ và không vốn cho vụ mới liền tay nên đành bán tại ruộng. Biết là vậy nhưng một mình nông dân không giải quyết được. Chỉ có Nhà nước mới giúp được. nhưng nhà nuớc không thể giúp nông dân khi đầu tư qua các nấc trung gian. Càng đầu tư qua trung gian thì nông dân càng nghèo và các doanh nghiệp kinh doanh vật tư, dịch vụ nông nghiệp và lương thực càng giàu. Theo ông Nguyễn Minh Nhị, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, vấn đề sản xuất lúa cần một cách có tổ chức, trong đó, nông dân và thương lái tham gia vào HTX kiểu mới. Bởi có hợp tác xã, Nhà nước mới có chỗ đầu tư đến tay nông dân để làm lò sấy, kho chứa, xe máy, khoa học kỹ thuật, tiền vốn... mà không qua khâu trung gian nào. Về vấn đề này, ông Nhị nói:

Với nhiều giải pháp tạm thời, trong đó có tăng cừơng thu mua dự trữ 1 triệu tấn gạo, không cho phép doanh nghiệp bán gạo với giá dứơi gía 440USD/tấn.v.v.  để giữ gía lúa trên thị trừơng ổn định. Bên cạnh đó, cần sự can thiệp của Chính phủ về lãi suất, vốn vay, cơ chế chính sách cho doanh nghiệp mua lúa dự trữ, vừa giúp doanh nghiệp vừa giúp nông dân vượt qua khó khăn tạm thời, cùng có lợi. Tuy nhiên, về lâu dài việc sản xuất lúa cần có hình thức tổ chức chặt chẽ, quy mô hơn, phơi sấy, dự trữ tồn kho, chờ gía thị trừơng.v.v. mới có thể giải quyết căn cơ vấn đề rớt gía mỗi khi vào vụ thu họach./.