Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông, thủy sản

Theo thống kê của Bộ NN & PTNT, trong 6 tháng đầu năm: xuất khẩu nông, thủy sản của Việt Nam đã đạt 15 tỷ USD. Theo đó, xuất khẩu các mặt hàng nông sản ước đạt trên 7 tỷ USD, tăng 6,9%; thủy sản đạt gần 4 tỷ USD, tăng 28,6%; thặng dư thương mại toàn ngành đạt khoảng 4,5 tỷ USD. Nhìn chung, tình hình tiêu thụ nông, thủy sản trong 6 tháng qua chuyển biến rất tích cực, giá trị xuất khẩu của nhiều mặt hàng chủ lực đã tăng. Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa – Chuyên gia Kinh tế cao cấp nhận định: điều này phản ánh đúng vị thế của nông, ngư nghiệp trong cán cân thương mại.

Có thể nói, tiềm năng xuất khẩu của nông, thủy sản được đánh giá rất lớn, có khả năng giữ được mức tăng trưởng. Tuy nhiên, ẩn sau con số ấn tượng về xuất khẩu là những khó khăn nội tại! Hiện nông, thủy sản phải đối diện với các thách thức, như: phụ thuộc quá nhiều vào thời tiết, thiếu vùng nguyên liệu tập trung, thay đổi về nhu cầu tiêu thụ… Đặc biệt, từ tháng 5, do căng thẳng trên biển Đông đã khiến việc trao đổi nông sản giữa Việt Nam – Trung Quốc biến động. Đó là chưa kể, những rào cản mới về thị trường đã và đang tạo thêm áp lực cho ngành thủy sản. Khi chúng tôi đề cập đến những khó khăn của nông nghiệp nói chung và nông sản nói riêng thì Giáo sư Võ Tòng Xuân – Chuyên gia Nông nghiệp chia sẻ:



Theo ông Phạm Ngọc Hưng – Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TPHCM hiện nông nghiệp đang rất yếu ở các khâu: tạo dựng thương hiệu, xây dựng kênh phân phối…



Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất, tiêu thụ nông sản trong nước cũng đối mặt với khó khăn vì nhiều nguyên nhân. Chẳng hạn, người trồng vải phải chấp nhận tình trạng giá rẻ như cho, do cung tăng mà cầu lại hạn chế. Trong khi đó, mặt hàng chủ lực là gạo lại chịu áp lực cạnh tranh với gạo của nước ngoài tại các thị trường truyền thống. Những khó khăn trên sẽ khiến người nông dân nản lòng, khiến nhịp độ tăng trưởng sản xuất khó nhích lên. Ông Nguyễn Văn Trực – Tổng Giám đốc Công ty nông nghiệp Sài Gòn, nhìn nhận:



Thực tế cho thấy, có làm, có xuất khẩu thì mới thấy hết những khó khăn - Đó cũng là tình trạng của thủy sản khi ngành này đang thiếu nghiêm trọng nguồn nguyên liệu cho chế biến. Hiện khả năng cung ứng trong nước chỉ đáp ứng được 60 - 65% công suất. Đây là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ tới giá thành, đồng thời khiến doanh nghiệp không chủ động được đầu vào. Ông Nguyễn Hữu Dũng – Phó Chủ tịch Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản VN, cho hay.



Chưa kể, hiện tại, dịch bệnh EMS trên tôm ngày càng phức tạp, thời tiết xấu và năng lực hạn chế trong đánh bắt xa bờ, điều kiện bảo quản sau thu hoạch chưa tốt, khiến sản lượng các loài hải sản có giá trị cao vẫn còn thấp. Bên cạnh đó, Hoa Kì, EU, Nhật Bản đã đưa ra các hàng rào kỹ thuật về thuế, vệ sinh an toàn thực phẩm… khiến doanh nghiệp càng khó khăn khi tiếp cận. Ông Trương Đình Hòe – Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản VN cho rằng:



Tháng 4/2014 vừa qua, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ NN&PTNT tổ chức hội nghị tìm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu cho nhóm hàng nông, thủy sản. Thời gian tới, 2 bộ sẽ phối hợp triển khai đề án tái cơ cấu để phát triển theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Trong đó xác định, xuất khẩu sẽ là đầu ra lâu dài cho sản xuất nông, thủy sản; từ đó cơ quan quản lý sẽ ý thức hơn về trách nhiệm hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất. Đánh giá về vấn đề này, Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa – Chuyên gia Kinh tế cao cấp, cho rằng:



Giáo sư Võ Tòng Xuân – Chuyên gia Nông nghiệp, nêu ý kiến:



Về phần mình, doanh nghiệp 2 ngành nông, thủy sản cũng mong muốn Nhà nước tăng cường hỗ trợ thêm, nhất là đề xuất những ý kiến thiết thực, gần gũi với thực tế để giải quyết những tồn đọng. Ông Nguyễn Hữu Dũng – Phó Chủ tịch Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản VN, kiến nghị:



Bên cạnh đó, các hiệp hội cũng phải đẩy mạnh hơn nữa công tác hỗ trợ cho doanh nghiệp. Ông Phạm Ngọc Hưng – Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TPHCM, cho hay:



Chúng ta phải khẳng định: giải pháp để thúc đẩy xuất khẩu nông, thủy sản chính là chìa khóa giúp nền kinh tế có thể đạt được nhịp độ tăng trưởng như mong muốn. Điều quan trọng, các bên liên quan cần nhìn nhận đúng vấn đề, để từ đó có những động thái thiết thực nhằm vực dậy sớm 2 ngành mũi nhọn trên.