Tin tứcKhát vốn hỗ trợ đào tạo và giải quyết việc làm cho người có đất bị thu hồi
(VOH) - Theo thống kê, TPHCM hiện có 253 dự án đang dở dang, 257 dự án đầu tư mới và 12 dự án chuẩn bị triển khai với hơn 60.000 hộ dân bị ảnh hưởng. Chủ đầu tư các dự án trên phải trích từ 3-5% tổng đầu tư dự án, theo quy định, để nộp vào Quỹ Hỗ trợ đào tạo và giải quyết việc làm cho người có đất bị thu hồi, gọi là Quỹ 156. Nguồn quỹ này sẽ dùng để hỗ trợ học phí cho người dân bị thu hồi đất, cũng như con em họ học văn hoá, học nghề, hỗ trợ vay vốn giải quyết việc làm.
Số liệu từ Văn phòng Ban chỉ đạo xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm TPHCM, tính đến nay, Hội đồng quản lý Quỹ 156 đã sử dụng gần 131 tỷ đồng để hỗ trợ cho gần 15.000 học sinh- sinh viên học văn hóa và học nghề; giải ngân cho hơn 1.100 dự án với số vốn vay 122,4 tỷ đồng, hỗ trợ việc làm cho hơn 15.000 lao động…
Qua kiểm tra số tiền vay của 445 hộ dân sau khi được giải ngân tại các địa phương, đa số các hộ dân sử dụng đúng mục đích vay, thu nhập tăng 1-1,5 lần so với trước đây. Bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm TP, Tổ trưởng Tổ quản lý quỹ 156 cho biết thêm về hiệu quả hỗ trợ của quỹ 156 đối với người dân bị thu hồi đất:
Qua khảo sát điều tra 16.800 hộ dân có đất bị thu hồi trên địa bàn TP, nhu cầu cần hỗ trợ vay vốn, miễn giảm học phí và đào tạo nghề của các hộ dân này là rất lớn. Khảo sát của Hội đồng quản lý quỹ 156 cho thấy, nhu cầu của năm 2009 cần hỗ trợ học phí, hỗ trợ đào tạo nghề và hỗ trợ vốn vay là gần 135 tỉ đồng. Trong khi hiện quỹ chỉ còn tồn chưa đến 20 tỷ đồng. Riêng trong năm 2009, theo danh sách bố trí vốn đầu tư dự án mới của Sở Kế hoạch-Đầu tư và qua làm việc với các chủ dự án, dự kiến khoản thu góp 3%-5% từ các dự án cho Quỹ 156 là 600 tỷ đồng, nhưng từ đầu năm đến nay, các khoản đóng góp cộng lại cũng chưa đến 20 tỷ.
Còn tính từ lúc hoạt động đến giờ, chỉ có 12 quận, huyện đóng góp vào Quỹ 156 được gần 65 tỷ đồng, và hầu hết đều đến từ các dự án do vốn ngân sách nhà nước đầu tư. Việc đóng góp rõ ràng là quá chậm, trong số đó còn không ít dự án sử dụng ngân sách Nhà nước. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi nhiều chủ dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách nhà nước vẫn quay lưng lại với Quỹ 156 và từ chối trách nhiệm xã hội với người dân có đất bị thu hồi.
Chẳng hạn như ở quận 2 - nơi chiếm đến 1/3 tổng số người bị ảnh hưởng bởi các dự án và đã được vay vốn từ Quỹ 156 nhiều nhất, nhưng đến giờ mới đóng góp được hơn 5,3 tỷ đồng, dù UBND quận 2 đã hứa đôn đốc chuyển 600 tỉ đồng vào Quỹ 156 trong năm nay. UBND quận 8 cũng hứa chuyển 20 tỉ, nhưng mới chỉ được 3,7 tỉ đồng. Ở quận 1 có tới 38 dự án bồi thường dở dang và dự án mới, có dự án tổng vốn lên đến hàng ngàn tỷ đồng, nếu đóng góp đầy đủ số tiền sẽ rất lớn, nhưng chưa chủ đầu tư nào chịu đóng góp vào quỹ 156.
Nhiều địa phương cho biết đã làm việc với các doanh nghiệp có dự án triển khai bồi thường dở dang và đề nghị chủ dự án làm nghĩa vụ đóng Quỹ 156. Thế nhưng, một số chủ dự án nêu khó khăn do kinh tế khủng hoảng, mức trích nộp Quỹ 156 mức tương đối cao, tạo áp lực lớn về vốn đối với doanh nghiệp... Bà Nguyễn Thị Thanh Mai cho biết, quỹ 156 thu trên mức kinh phí mà các chủ đầu tư được giải ngân theo từng giai đoạn, vì vậy không thể nói là quá khó khăn để trì hoãn việc đóng góp cho quỹ này, bởi có địa phương vẫn đang thực hiện rất tốt nhiệm vụ của mình, điển hình như Quận 4. Bà Nguyễn Thị Thanh Mai nói thêm:
Bên cạnh đó, còn phải nói đến trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ đóng góp vào Quỹ 156. Dù trước đó, vào tháng 9/2008, trong thông báo số 723, Phó chủ tịch thường trực UBND TP Nguyễn Thành Tài đã chỉ đạo chủ tịch UBND các quận huyện mời các chủ dự án lên làm việc, yêu cầu đóng Quỹ 156 để giải quyết ách tắc về nguồn vốn cho quỹ này. Thêm vào đó, qua nhiều cuộc giám sát của HĐND TP, các chủ đầu tư cũng đã có đóng góp, song vẫn như muối bỏ biển so với nhu cầu của người dân. Có thể nói, đến thời điểm này, tình trạng khát vốn của Quỹ 156 vẫn chưa cải thiện được bao nhiêu. Ông Huỳnh Công Hùng, Phó Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP cho rằng, trách nhiệm của chính quyền các quận huyện là rất lớn, vì vậy cần phải đẩy mạnh việc phối hợp, đốc thúc các chủ đầu tư đóng góp vào quỹ 156 để chăm lo tốt hơn cho người dân:
Với bộn bề những thứ phải lo toan khi bị thu hồi đất, thì sự hỗ trợ từ quỹ 156 đối với người dân rõ ràng là rất có ý nghĩa, giúp được hàng nghìn người dân ổn định cuộc sống, giúp con em họ không phải gián đoạn việc học hành. Nhưng một khi các địa phương vẫn còn lơ là, các chủ đầu tư còn cố tình trì hoãn không đóng góp, nghĩa là quỹ 156 còn tiếp tục khát vốn, thì những khó khăn của người dân có đất bị thu hồi sẽ còn chồng chất và còn kéo dài.
Hoàng Lĩnh