Tin tứcDoanh nghiệp chưa dám vay !
Với quyết định điều chỉnh trần lãi suất huy động mới đây của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại áp biểu lãi suất huy động mới. Động thái này được nhiều doanh nghiệp cho kỳ vọng sẽ phần nào giúp kéo giảm lãi suất cho vay để có nguồn vốn giá rẻ, đầu tư trong những tháng cao điểm cuối năm. Song điều lo ngại của các doanh nghiệp là lãi suất cho vay trung và dài hạn vẫn đứng ở mức cao, trong khi lãi suất cho vay ngắn hạn lại biến động thất thường. Mặt khác, lãi suất mới thấp hơn chỉ bắt đầu áp cho các khoản vay mới hoặc kỳ điều chỉnh mới, trong khi đó tổng dư nợ hiện tại đang áp mức lãi suất cũ. Ông Văn Đức Mười, Tổng giám đốc công ty Vissan, bày tỏ: "Cho vay trung hạn là ngân hàng phải chuẩn bị nguồn vốn lâu dài, do đó lãi suất cao. Cần có giải pháp để giảm tải bớt cho nợ tồn đọng của các doanh nghiệp đã vay để đầu tư".
Tuy nhiên, do lãi suất vay trung - dài hạn quá cao, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu vay nhưng sau khi tính toán thì dừng lại. Sự mong đợi của doanh nghiệp hiện nay là nguồn vốn trung dài hạn có mức lãi suất thấp và cố định. Ông Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng: "Vay ngắn hạn thì lãi suất thấp, vay dài hạn thì lãi suất cao, do đó doanh nghiệp không dám đầu tư. Đầu tư dài hạn phải mất từ 5- 10 năm mới thu hồi vốn được. Trong khi đó, lãi suất cao và không ổn định nên doanh nghiệp không dám vay. Đâu có ngân hàng nào cam kết sẽ cho vay lãi suất 8% trong suốt 5 năm".
Ảnh minh họa - Nguồn: Vietq.
Nhiều doanh nghiệp cho biết, muốn ổn định sản xuất, kinh doanh, cần một nguồn vốn vay dài hạn, thì lãi suất lại cao, thường trên 10%. Trong khi đó, lãi suất huy động từ giữa tháng 8 đến nay liên tục giảm. Ở thời điểm này, lãi suất huy động VNĐ kỳ hạn dưới 3 tháng chỉ còn từ 4,5 - 6%/năm, 6 - 12 tháng từ 5,5 - 7,8%/năm, trên 12 tháng 7,4 - 8%/năm. Như vậy, khoảng cách giữa lãi suất huy động và cho vay vẫn khá cao. Ông Đỗ Trọng Vinh, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần đặc sản Seaspimex, cho biết: "Doanh nghiệp được cho vay bổ sung và cơ cấu lại nguồn vốn trung hạn. Đó là điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng thực sự cũng là áp lực thêm do lãi vay trung hạn hiện nay là 11%, so với 8,5% của ngắn hạn thì cũng tăng áp lực trả lãi vay của doanh nghiệp".
Ngân hàng cũng có áp lực
Hiện nay, hầu hết ngân hàng đang trong tình trạng huy động vốn ngắn hạn, nhưng lại cho vay chủ yếu trung và dài hạn, nên rủi ro thanh khoản cao. Trên thực tế, các ngân hàng đang phải chịu áp lực giải quyết nợ xấu… nên việc kéo giảm lãi suất kỳ hạn dài xuống thấp trong thời điểm hiện nay chưa thể làm ngay. Ông Đỗ Minh Toàn, Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu (ACB), lý giải: "Theo luật định, chúng ta chỉ được phép sử dụng tối đa 30% vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn. Tuy nhiên, nguồn huy động trung, dài hạn trên 1 năm là rất khó do điều kiện nền kinh tế, người dân không gửi kỳ hạn dài. Khả năng như ACB tăng được dư nợ trung, dài hạn thêm 10.000 tỷ nữa là hết room".
Để xử lý điểm nghẽn này, TS. Trần Du Lịch, Phó trưởng đoàn Đại biểu quốc hội thành phố Hồ Chí Minh, đề xuất: "Chúng ta có chốt chặn là lấy huy động ngắn hạn cho vay trung dài hạn được 30% để an toàn. Trong khi đó, 85% huy động là ngắn hạn, như vậy họ có 15% cộng với 30% là 45% cho vay trung- dài hạn là hết. Ngân hàng Nhà nước cần nghiên cứu cơ chế của mình, ví dụ như tái cấp vốn, những công cụ của mình để có thể giúp ngân hàng thương mại. Hiện nay, rất cần cho vay trung dài hạn để tái cấu trúc nền kinh tế".
Ngoài ra, các ngân hàng thương mại cần cố gắng giảm mức chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay phổ biến 3,5- 4% hiện nay xuống còn 2,5-3% để tạo điều kiện giảm tiếp lãi suất cho vay. Nguồn vốn tín dụng đang dồi dào, lãi suất vay cũng đã hạ thấp nên doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn. Tuy nhiên, để nguồn vốn đi vào sản xuất, kinh doanh thì những thuận lợi vừa nêu là chưa đủ. Doanh nghiệp đang rất cần những chủ trương, chính sách tạo được niềm tin là lãi suất ổn định, đảm bảo vay vốn đầu tư vào chiến lược sản xuất, kinh doanh dài hơi.