Tin tứcNgoài thu nhập thấp so với vật giá leo thang, hoạt động không ổn định của các doanh nghiệp dệt may, da giày đã không thu hút lao động về quê nghỉ Tết quay lại làm việc, nhiều người chọn giải pháp ở quê nhà tìm việc khác. Chính vì vậy, hàng loạt Cty ở khu chế xuất, khu công nghiệp TP HCM sau Tết đã treo bảng tuyển gấp lao động, nhận hồ sơ mỗi ngày không hạn chế số lượng, kể cả chào đón công nhân cũ trở lại, nhưng nguồn cung vẫn không đủ cầu.
Theo ông Trần Anh Tuấn, PGĐ Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TPHCM, sau tết TP cần khoảng 50.000 lao động. Trong đó trên 10.000 việc cần tuyển do nhu cầu thay thế nhân lực dịch chuyển sang nơi khác làm việc, hoặc nghỉ tìm việc khác. Theo ông Tuấn, nhu cầu tuyển dụng lao động tập trung vào nguồn lao động thời vụ, chủ yếu lực lượng lao động phổ thông. Ngoài ra cũng tập trung tuyển dụng số lượng lớn lao động chất lượng cao cho các nhóm ngành nghề quản lý kinh tế, kinh doanh, quản trị chất lượng, viễn thông, xây dựng, kiến trúc, tài chính...
Dạo một vòng quanh các KCN Sóng Thần, Bình Dương, KCX Tân Thuận, KCX Linh Trung… có thể thấy thông báo tuyển công nhân được treo khắp nơi. Để thu hút lao động, băng rôn tuyển dụng nhiều Cty đưa ra những thông tin mời chào hấp dẫn: lương thưởng cao, đầy đủ chế độ, không cần kinh nghiệm, nhận hồ sơ hàng ngày, thậm chí rộng cửa đón những công nhân đã nghỉ việc vào làm trở lại... Như Công ty Freetrend rao tuyển hơn 1.000 công nhân; công ty Cổ phần đầu tư và sản xuất giày Thái Bình cần gấp 1.000 lao động có tay nghề, công ty Triumph International cần 1.000 người, ưu tiên lao động nữ;… Công ty Manequins Đông Á thông báo tuyển dụng với mức lương trên 2 triệu đồng một người ở tất cả vị trí. Tuy nhiên, nhiều người lao động tìm đến chủ yếu để… so sánh mức lương, chế độ ưu đãi so với các Cty khác, chứ không phải để đăng ký tuyển dụng. Chị Lê Thị Hoa, đang cùng nhóm bạn xem thông báo tuyển dụng ở Cty Triumph cho biết:
Để thu hút sự chú ý của người lao động, nhiều doanh nghiệp đã đưa ra các chế độ rất ưu đãi. Có Cty trả lương cho lao động cả trong thời gian đào tạo nghề. Cty Triumph đăng thông tin sẽ trả cho người lao động mức thu nhập trên 2,2 triệu đồng một tháng trong thời gian học việc. Công ty giày Duy Hưng, KCN Sóng Thần, đưa ra mức trợ cấp phí đi lại 350.000 đồng mỗi công nhân nếu vào làm trước ngày 5/3, một mức chênh lệch với nhiều công nhân được xem là khá hấp dẫn. Nhiều nơi cũng công khai tăng mức trợ cấp độc hại, thưởng chuyên cần, phụ cấp đi lại hay cam kết tăng lương hàng năm, hỗ trợ chỗ ở cho công nhân để nhằm thu hút lao động. Các doanh nghiệp còn nới rộng độ tuổi người lao động trong tuyển dụng, kể cả tuyển nữ lao động bổ sung thêm trong những công việc trước đây vốn chỉ danh cho nam. Chưa hết, các doanh nghiệp còn áp dụng mức thưởng từ một đến vài trăm ngàn cho các công nhân giới thiệu mỗi lao động vào Cty làm việc.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, giám đốc TT Giới thiệu việc làm các KCX - KCN, dù nhu cầu tuyển dụng đầu năm của các doanh nghiệp tại KCX rất lớn nhưng hiện khả năng đáp ứng của TT chỉ đạt khoảng 40%, và số người đăng ký tìm việc so với năm ngoài cũng giảm mạnh. Bên cạnh việc khan hiếm, còn một nguyên nhân nữa là do người lao động thất nghiệp chưa tiếp cận thị trường. Người lao động cũng có nhiều sự lựa chọn hơn trước. Ông Tùng nói:
Bà Trịnh Quỳnh Chi, Giám đốc Trung tâm Giới thiệu việc làm TP.HCM, đơn vị đầu mối giải quyết các vấn đề LĐ, việc làm cho người thất nghiệp cho biết, số lượng đơn hàng yêu cầu cung ứng lao động khá lớn, song TT cũng không cách nào đáp ứng được. Hiện đã có trên 5.000 hồ sơ LĐ thất nghiệp gửi tới Trung tâm. Ngoài việc xét hưởng bảo hiểm thất nghiệp, phần quan trọng là tư vấn, đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người LĐ mất việc cùng đã được xúc tiến ngay sau thời gian nghỉ Tết. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, nhiều người trong số lao động đã đăng ký thất nghiệp vẫn muốn tự mình đi tìm việc hơn là tiếp nhận công việc do TT giới thiệu việc làm kết nối. Chị Phương, một công nhân đang cầm hồ sơ cùng các bạn đi tìm việc tại KCX Linh Trung cho biết:
Một nguyên nhân quan trọng của tình trạng thiếu hụt lao động là chế độ đãi ngộ của người lao động còn thấp, trong khi vật giá cứ ngày một leo thang. So sánh tiền lương của người lao động làm việc tại các KCN-KCX thường thấp hơn các lao động làm việc tự do, vì thế cũng dễ hiểu khi thị trường lao động thường xuyên có sự biến động sau mỗi dịp Tết. Với nhiều công nhân, mức chênh lệch một hai trăm ngàn mỗi tháng lương đủ khiến họ phải cân nhắc, sẵn sàng nhảy việc sang Cty có mức thu nhập cao hơn. Ông Trần Anh Tuấn cho rằng, bản thân các doanh nghiệp cần phải thay đổi chính sách tiền lương, phụ cấp - để trong khó khăn người lao động và doanh nghiệp cùng xích lại gần hơn :
Trước thực trạng cung không đủ cầu, các trung tâm giới thiệu việc làm của các KCX và KCN đang phải vận dụng nhiều biện pháp để tạo nguồn cung, đặc biệt là đẩy mạnh thông tin tuyên truyền. Và như ông Tuấn đã nói, dù đưa ra biện pháp gì nhưng cái cốt yếu là các doanh nghiệp phải biết tự thân thay đổi chế độ chính sách tiền lương, trợ cấp, khu lưu trú cho công nhân nhằm tạo sức hút giữ chân người lao động … Quan trọng hơn nữa, các doanh nghiệp cần phải thực hiện đúng cam kết với người lao động, chứ không phải chỉ là lời hứa suông khi cần người. Đây mới là vấn đề cốt lõi để người lao động cảm thấy gắn bó với công việc, hạn chế tình trạng thiếu hụt lao động, đặc biệt là thời điểm sau tết như hiện nay.
Hoàng Lĩnh