
Lễ ký kết thỏa thuận hợp nhất 3 ngân hàng Ficombank, TinNghiaBank và SCB- Ảnh: TTXVN
Cụ thể, năm 2011, giá trị các thương vụ mua bán
và sáp nhập trong ngành hàng tiêu dùng đạt hơn 1,2 tỷ USD với 26 vụ. Dự đoán năm
2012 và những năm tiếp theo, các giao dịch mua bán sáp nhập trong lĩnh vực này
tiếp tục tăng trưởng, vì nền tảng thị trường tiêu dùng Việt Nam rất tốt, với dân
số trẻ và thu nhập ngày càng tăng, trong khi đó các doanh nghiệp hàng tiêu dùng
trong nước đang gặp khó khăn về vốn do lãi suất cao và thiếu kinh nghiệm phát
triển ngành. Điều này buộc các doanh nghiệp hàng tiêu dùng trong nước phải tìm
đến các nhà đầu tư trong và ngoài nước để gia tăng tiềm lực tài chính và kinh
nghiệm quản trị.
Đối với ngành tài chính- ngân hàng, giai đoạn 2009 - 2011 đã có 27 thương vụ mua bán và sáp nhập. Đặc điểm của các vụ mua bán và sáp nhập đã được công bố chủ yếu là theo chiều ngang, nhưng cũng đã xuất hiện một số vụ mua bán và sáp nhập theo chiều dọc. Theo bà Trần Phương Lan, Trưởng ban giám sát và quản lý cạnh tranh, Cục quản lý cạnh tranh Việt Nam thì các vụ M&A theo chiều dọc là tận dụng nguồn nguyên liệu đầu vào, để hợp lý hóa, tăng cường, nâng cao hiệu quả công việc kinh doanh của doanh nghiệp. Tức là các doanh nghiệp đã tận dụng hệ thống phân phối sẵn có để có thể tham gia vào hệ thống phân phối đó một cách hiệu quả và với chi phí giảm thiểu nhất.
Đối với các nhà đầu tư nước ngoài, mua bán và sáp nhập là một cách thức hiệu quả để họ bước vào thị trường một cách nhanh chóng mà không cần mất thời gian để tìm kiếm một dự án hay làm các thủ tục hành chính. Đây cũng là chiến lược mới để thâm nhập thị trường, thay vì đầu tư trực tiếp nước ngoài như trước đây. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả của mua bán và sáp nhập, mỗi quốc gia cần phải xây dựng hệ thống luật và chính sách hoàn chỉnh cho hoạt động mua bán sáp nhập để tránh tình trạng tạo ra thế độc quyền gây bất lợi cho nền kinh tế."Mỗi một quốc gia có những quy định về kiểm soát tập trung kinh tế khác nhau tùy thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế của quốc gia đấy, tùy thuộc vào hệ thống luật pháp và vị thế của cơ quan được giao nhiệm vụ như vậy", ông Bạch Văn Mừng, Cục trưởng Cục quản lý cạnh tranh Việt Nam, nói.
Bên cạnh những lợi ích không thể phủ nhận của các thương vụ mua bán và sáp nhập đem lại cho sự phát triển kinh tế, vẫn tồn tại nhiều quan ngại cho rằng nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các hoạt động này sẽ là cơ hội cho các doanh nghiệp lớn thâu tóm, mở rộng quy mô, sức mạnh thị trường từ đó gây hạn chế cạnh tranh và ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh không chỉ ở phạm vi nội địa mà còn ở cả quy mô khu vực. Tiến sĩ Alan Phan, Chủ tịch Quỹ Viasa Việt Nam, nhìn nhận: "Có rất nhiều cách để cản những sự thâu tóm này, nhưng nếu làm quá, không ai nhảy vào để thay đổi, cho một cú hích thì nền kinh tế cứ trì trệ hoài, thà chấp nhận thương đau, học bài học của họ. Nhưng doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam là những người rất nhạy bén với sự thay đổi, sự điều chỉnh, họ có những can đảm hơn những doanh nghiệp khác. Vì lý do đó, họ sẽ gặp khó khăn lúc đầu nhưng rồi họ sẽ vượt qua, và những bài học họ lãnh hội được sẽ giúp họ sau này trở nên một trong những con chim đầu đàn của Đông Nam Á".
Có thể nói, mua bán và sáp nhập là xu thế tất yếu trong những năm tới tại Việt Nam cũng như khu vực quốc tế, bởi mua bán và sáp nhập đưa lại lợi ích to lớn cho tất cả các bên tham gia. Nó không chỉ giúp các doanh nghiệp lớn giảm chi phí đầu tư, giúp các doanh nghiệp yếu kém thoát khỏi nguy cơ phá sản mà còn giúp doanh nghiệp mới tạo ra sau mua bán và sáp nhập có đầy đủ các tiềm lực và thuận lợi để phát triển lớn mạnh. Đồng thời hoạt động này còn giúp các doanh nghiệp tiết giảm chi phí, tăng hiệu suất, và thúc đẩy đối thủ cạnh tranh hoạt động hiệu quả hơn, nâng cao lợi ích cho người tiêu dùng./.
