Nâng chất lượng ngành công nghiệp trong khu chế xuất - khu công nghiệp

(VOH) - Theo đánh giá của lãnh đạo Ban quản lý các khu chế xuất - khu công nghiệp thành phố thì do nhiều yếu tố khách quan, trong giai đoạn đầu phát triển, các khu chế xuất - khu công nghiệp được quy hoạch với quy mô nhỏ, không tập trung.

Việc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp trong các khu chế xuất - khu công nghiệp trong quá trình hội nhập kinh tế hiện nay là một trong những vấn đề cấp thiết. Ảnh: website hochiminhcity

Trong lúc hạ tầng giao thông còn nhiều hạn chế, việc các lĩnh vực sản xuất này nằm rãi rác ảnh hưởng không nhỏ đến đầu tư, sản xuất của các doanh nghiệp. Phó giám đốc Sở quy hoạch kiến trúc Nguyễn Đình Hưng cho rằng, so với các địa phương lân cận như: Bình Dương, Đồng Nai, Long An, khu công nghiệp - khu chế xuất tại thành phố phân bố, phân tán hơn. Dễ nhận thấy nhất là hệ thống giao thông kết nối từ các khu này với giao thông đô thị còn nhiều bất hợp lý dẫn đến xảy ra các hiện tượng kẹt xe ở các cửa ngõ một số khu công nghiệp. Vấn đề này có nguyên nhân từ khâu quy hoạch và việc đầu tư khu công nghiệp - khu chế xuất chưa kết nối với quy hoạch. Ông Nguyễn Đình Hưng nhận xét:

Không chỉ vấn đề quy hoạch, theo Ban quản lý các khu chế xuất - khu công nghiệp thành phố, các dự án hiện tại có hàm lượng công nghệ cao ít mà chủ yếu là phát triển các ngành thâm hụt lao động. Trong khi đó, các ngành dịch vụ bổ trợ cho các ngành khác chưa được đầu tư đúng mức, chưa có chính sách phát triểu lâu dài mà diễn ra tự phát. Ông Nguyễn Tấn Phước - Phó trưởng Ban quản lý các khu chế xuất - khu công nghiệp cho rằng:

Trước thực trạng trên, việc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp trong các khu chế xuất - khu công nghiệp trong quá trình hội nhập kinh tế hiện nay là một trong những vấn đề cấp thiết. Nếu làm được điều này thì lợi ích mang lại sẽ lớn hơn nhiều.

Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM Lê Hoài Quốc cho rằng, kinh nghiệm từ các nước phát triển ở châu Á cho thấy, để phát triển thì cần thực hiện 3 chuyển đổi quan trọng, đó là: chuyển từ đa dạng hóa sang chuyên môn hóa, từ tích lũy sang sáng tạo và từ kỹ năng cơ bản sang kỹ năng tiên tiến. Các số liệu tổng hợp của Ban quản lý các khu chế xuất - khu công nghiệp thành phố, tỷ trọng vốn đầu tư cho ngành điện - điện tử hiện nay chiếm cao nhất gần 25,47%, hóa nhựa 14,93%, cơ khí 13,12%, thực phẩm 8,92% và dệt may 8,84%. Trong khi đó năm 2006, dệt may, vốn là ngành sử dụng nhiều lao động, có tỷ lê cao nhất là 12,9%, cơ khí chỉ có 9,6%. Nếu nhìn vào số liệu này có thể nhận thấy, cơ cấu đầu tư ngành nghề đã có sự chuyển dịch theo hướng tập trung vào 4 ngành công nghiệp chủ lực của thành phố. Nhiều chuyên gia cho rằng, dù có chuyển dịch theo hướng nâng cao chất lượng, song nhìn chung như vậy vẫn còn ít.

Theo các chuyên gia, để chuyển dịch cơ cấu công nghiệp trong các khu chế xuất - khu công nghiệp nhất thiết các doanh nghiệp phải tập trung đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng cần có chính sách thu hút đầu tư phù hợp hơn, qua đó khuyến khích các doanh nghiệp có kỹ năng chuyên môn cũng như máy móc thiết bị tiên tiến đến đầu tư làm cơ sở cho doanh nghiệp Việt Nam học hỏi.

Ông Trần Ngọc Cang - Phó tổng giám đốc Công ty thiết kế Renesas Việt Nam cho biết, khi mới đến Việt Nam cách đây 6 năm, các ngành công nghệ cao, đặc biệt là lĩnh vực nghiên cứu và phát triển là những thuật còn rất mới lạ. Các chính sách ưu đãi đầu tư, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và luật sở hữu trí tuệ đối với lĩnh vực này còn rất hạn chế. Ông Trần Ngọc Cang nói:

Cũng theo doanh nhân này, khi cân nhắc các chính sách ưu đãi để kêu gọi đầu tư về công nghệ cao, các nhà làm chính sách nên chú trọng ưu tiên cho lĩnh vực nào phù hợp, cần thiết cho sự phát triển hiện nay.

Nhiều chuyên gia kiến nghị, vấn đề cần làm ngay là nghiên cứu vấn đề chuyển đổi cơ cấu ngành công nghiệp phù hợp quy hoạch theo định hướng chiến lược phát triển 4 ngành công nghiệp trọng yếu của thành phố trong giai đoạn 10 năm tới. Đề án cần chú trọng vấn đề tạo cơ chế, chính sách, đào tạo nguồn nhân lực nhằm đẩy nhanh quá trình sắp xếp, tái cấu trúc các ngành sản xuất trong khu chế xuất - khu công nghiệp thành phố.