Quảng cáo lập lờ - người tiêu dùng lãnh đủ
(VOH) - Sự kiện hạt nêm Chinsu thực hiện một kế hoạch PR rầm rộ cho sản phẩm hạt nêm Chinsu không có bột ngọt nhưng trong thành phần có 2 chất điều vị So-di-um Gu-a-nilte ký hiệu 627 và So-di-um I-no-si-nate 631 là những chất siêu bột ngọt đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Phải chăng đây là một hành động đánh lừa người tiêu dùng? Không chỉ có hạt nêm Chinsu có mà còn rất nhiều sản phẩm cũng có những chiêu thức quảng cáo tương tự. Thực hư của câu chuyện này ra sao, mời quý vị và các bạn theo dõi ghi nhận của Xuân Đương.
Thời gian qua trên thị trường xuất hiện sản phẩm hạt nêm Chinsu được nhà sản xuất ghi rõ trên bao bì là không bột ngọt, được chiết xuất từ sườn non và hạt sen tươi đem đến hương vị thơm ngon, thanh ngọt cho món ăn nhưng trên thành phần có ghi 2 chất điều vị So-di-um Gu-a-nilte ký hiệu 627 và So-di-um I-no-si-nate 631. Nhà sản xuất cho rằng đây là hai chất không phải là bột ngọt hay liên quan đến bột ngọt? Bà Nguyễn Thị Minh Kiều, chủ tịch Hội dinh dưỡng TPHCM cho biết:
Bột ngọt hay còn được gọi một cái tên khác là chất điều vị 621 được phép sử dụng trong thực phẩm. Trong nhóm các chất điều vị khác còn có 627, 631 cũng được phép sử dụng trong thực phẩm, nhưng như lời giải thích của bà Nguyễn Thị Minh Kiều thì theo lý thuyết 627, 631 được chiết xuất từ một số hợp chất khác và có thể phối hợp với bột ngọt để tăng độ ngọt, nhưng nếu khẳng định sản phẩm hoàn toàn không có bột ngọt là không đúng. Tuy nhiên chính cách ghi về thành phần không rõ ràng của nhà sản xuất đã khiến cho người tiêu dùng ngộ nhận. Chị Diệp Hương Viên, một người nội trợ cho biết:
Ngày 26 tháng 8, Viện vệ sinh Y tế công cộng TPHCM cũng có kết quả xét nghiệm mẫu sản phẩm maggi hạt nêm cao cấp vị nấm hương được quảng cáo là "ngon từ thịt ngọt từ xương", thành phần kết tinh từ 100% nước hầm xương, thịt nhưng lại có hàm lượng Mo-no-so-di-um Glu-ta-mate là tên khoa học của bột ngọt lên đến 25,42%/100 g. Dĩ nhiên một số người tiêu dùng tinh ý, có am hiểu vẫn nhận ra trong thành phần của sản phẩm có bột ngọt. Ông Nam nhà ở quận Bình Thạnh cho biết:
Không biết có được bao nhiêu người tiêu dùng như ông Nam khi mua sản phẩm đã chú ý vào thành phần hóa học. Trong khi hàng ngày người tiêu dùng tiếp nhận không biết bao nhiêu thông tin quảng cáo. Chẳng những hạt nêm mà nhiều sản phẩm khác trên thị trường cũng đang được thổi phồng đánh vào tâm lý nhẹ dạ cả tin của người tiêu dùng để trục lợi. Thời gian gần đây nhiều người tiêu dùng liên tục nhận được những thông tin quảng cáo giường massage trị được tiểu đường, gan nhiễm mỡ, đau dạ dày, bệnh thoát vị đĩa đệm và được bán với giá trên trời. Nhiều người đã sắp hàng từ sáng sớm để có thể thử chiếc giường trị bách bệnh này. Qua kiểm tra loại giường nói trên không nằm trong danh mục trang thiết bị y tế. Nghĩa là không có chức năng chữa bệnh, chỉ có chức năng giúp thư giãn mà thôi, vậy mà nó được thổi phồng theo kiểu "một đồn mười, mười đồn trăm". Ông Phan Văn Nghiệm, trưởng phòng nghiệp vụ Y - Sở Y tế TPHCM nhận xét:
Trong một rừng thông tin quảng cáo như hiện nay, nếu không đủ tỉnh táo chính người tiêu dùng sẽ phải chịu thiệt thòi nhiều nhất. Về phía nhà sản xuất, họ cũng nên xem lại đạo đức kinh doanh của mình. Trong câu chuyện có hay không bột ngọt trong bột nêm, bản thân bột ngọt là chất được sử dụng trong thực phẩm thì không có lý gì lại khiến người tiêu dùng hiểu sai là bột ngọt có hại. Dĩ nhiên không thể dùng tuỳ tiện mà chỉ nên dùng với một lượng nhất định. Hay như chuyện giường massage chữa bách bệnh hoặc cao xương ngựa chưa được cấp phép đã quảng cáo tràn lan như một loại thần dược trước đây là những cảnh báo rất rõ ràng đến người tiêu dùng. Dưới góc độ của một chuyên gia về dinh dưỡng, bà Nguyễn Thị Minh Kiều khuyến cáo:
Khi thực hiện bài viết này, chúng tôi cũng đã liên lạc với Cục vệ sinh an toàn thực phẩm của Bộ y tế để hỏi về những thông tin cụ thể xung quanh việc cấp phép quảng cáo cho sản phẩm hạt nêm Chinsu không bột ngọt, tuy nhiên đã bị từ chối. Lý do mà lãnh đạo Cục đưa ra là có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp. Với cách giải thích này, rõ ràng cơ quan quản lý chỉ chú ý đến ích lợi của nhà sản xuất mà không quan tâm đến quyền lợi của người tiêu dùng. Qua đây cho thấy, vấn đề cấp phép trong quảng cáo hiện vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Ông Phan Văn Nghiệm nêu ý kiến :
Đầu năm 2007, một loạt các công ty ở Mỹ bị phạt tiền lên đến 25 triệu USD do quảng cáo sai sự thật về các thuốc giảm cân bán ra thị trường với những câu chữ lừa gạt người tiêu dùng như “giảm cân nhanh chóng” hay “giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư”. Có lẽ vì hiện nay ta vẫn chưa có biện pháp chế tài đúng mức nên nhiều doanh nghiệp vẫn cho ra hàng loạt các quảng cáo lập lờ, tung hoả mù vào người tiêu dùng. Một quảng cáo hay, sáng tạo và đúng thực chất có thể khiến cho sản phẩm được tiêu thụ một cách nhanh chóng, nhưng với kiểu lập lờ đánh lận con đen, đánh lừa khách hàng như hiện nay, nhà sản xuất vô hình chung đã đánh mất uy tín cho thương hiệu mình. Đánh mất cái tài sản vô hình nhưng cực kỳ quí giá, đó là chữ tín và đạo đức kinh doanh.
Xuân Đương
