Tạo thanh khoản cho cổ phiếu phát hành lần đầu ra công chúng

(VOH) - Mặc dù đã có quy chế yêu cầu doanh nghiệp sau chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) phải đăng ký giao dịch hoặc niêm yết trong vòng một năm, nhưng hiện tại còn khá nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thể niêm yết dù đã cổ phần hóa từ lâu.
Còn khá nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thể niêm yết dù đã cổ phần hóa từ lâu. (ảnh minh họa: tinnhanhchungkhoan)

Theo Nghị định 108 của Chính phủ, trong thời hạn một năm, các doanh nghiệp đã IPO nhưng không niêm yết sẽ bị phạt tiền từ 100-150 triệu đồng. Ngoài ra, chứng khoán đã chào bán phải bị thu hồi và hoàn trả tiền cho nhà đầu tư, cộng thêm khoản lãi tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn. Tuy nhiên, hàng loạt công ty đã chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng từ nhiều năm trước, nhưng đến nay vẫn chưa chịu lên sàn vì nhiều lý do khác nhau. Để tránh cho nhà đầu tư bị chôn vốn sau khi mua cổ phiếu những doanh nghiệp này, trong thời gian tới, Ủy ban chứng khoán sẽ ban hành nhiều hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp sau IPO được rộng đường niêm yết hơn. Ông Nguyễn Sơn, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho hay: “Hiện nay theo nghị quyết 15 của Chính phủ đang đẩy nhanh quá trình IPO doanh nghiệp Nhà nước và gắn với niêm yết để tạo sự minh bạch. Ủy ban chứng khoán Nhà nước cũng như Bộ Tài chính đang hướng tới việc xây dựng quy định để đảm bảo cho doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa có thể đưa cổ phiếu lên sàn niêm yết nhanh nhất, giúp cho các nhà đầu tư sau khi mua cổ phiếu có chỗ giao dịch và qua đó giúp thanh khoản tăng lên”.



Theo kế hoạch, thời gian tới, còn rất nhiều tên tuổi lớn sẽ tiến hành cổ phần hóa như Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), MobiFone… Việc cổ phần hóa những doanh nghiệp này và nếu sớm niêm yết trên thị trường chứng khoán được giới tài chính đánh giá sẽ tạo sức hút mạnh đối với thị trường. Bởi lẽ bản thân những doanh nghiệp này đều đang nắm giữ thị phần trọng yếu trong lĩnh vực hoạt động và là những thương hiệu lớn.

Đối với Doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa, việc gắn kết giữa đấu giá IPO với đưa vào niêm yết như thế nào cho hợp lý lại là vấn đề cần xem xét thận trọng. Vì sau IPO, là một loạt vấn đề cần được tháo gỡ, xử lý, trong đó có vấn đề cấu trúc lại doanh nghiệp, đặc biệt trong mô hình tập đoàn, tổng công ty và lựa chọn đối tác chiến lược nước ngoài để báo cáo cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án. Mục tiêu cao nhất của cổ phần hóa là tạo ra sức ép, buộc các doanh nghiệp phải chuyển đổi mô hình quản trị, nâng cao tính minh bạch. Nhất thiết phải giảm phần vốn Nhà nước sở hữu xuống dưới 65% vốn điều lệ như Nghị quyết 15 của Chính phủ. Chỉ khi như vậy, việc tìm đối tác chiến lược mới có thể trở nên dễ dàng hơn. Ông Lê Tiến Trường, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), chia sẻ: “Chúng tôi cũng cân nhắc về thời gian để có thể thực hiện được quá trình niêm yết trên sàn càng nhanh càng tốt. Tuy nhiên, chúng tôi định ra lộ trình 3 năm thực hiện việc tái cấu trúc triệt để Tập đoàn dệt may Việt Nam. Chúng tôi muốn hình ảnh của cổ phiếu khi lên sàn thực sự là tốt hơn, đẹp hơn. Cùng đồng hành trong trung hạn 3 đến 5 năm của nhà đầu tư sẽ đem lại hiệu quả tốt hơn là lên sớm mà chưa tái cấu trúc triệt để tập đoàn”.





Theo thống kê của Sở giao dịch chứng khoán TPHCM, trong quý II, có hơn 41 triệu cổ phiếu niêm yết mới, sụt giảm 60% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, dự báo trong những tháng cuối năm tình hình niêm yết mới sẽ khởi sắc hơn. Cùng với đó thì hoạt động đấu giá cũng sẽ sôi động hơn. Từ đầu năm đến nay, Sở tổ chức 7 đợt đấu giá, với tổng số cổ phần chào bán hơn 52,5 triệu cổ phần, tăng hơn 50% so với quý II năm 2013. Trong những tháng cuối năm, với chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh cổ phần hóa Doanh nghiệp Nhà nước và bán bớt phần vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ, công cuộc đấu giá, chào bán cổ phần lần đầu của các doanh nghiệp sẽ sôi động hơn. Bà Trần Anh Đào, phó tổng giám đốc Sở giao dịch chứng khoán TPHCM, nhận định: “Dự kiến trong quý III và quý IV sẽ có hàng loạt các Doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa. Trong tháng 9 và tháng 10 sẽ có 1 số tập đoàn lớn thực hiện bán đầu giá cổ phần lần đầu ra công chúng trên Sở giao dịch chứng khoán TPHCM, do vậy chắc chắn là tình hình đấu giá trong năm nay sẽ có những bước tiến triển sâu và xa so với năm vừa rồi”.



Hiện tại, cả 2 Sở giao dịch chứng khoán đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước để thúc đẩy hoạt động đấu giá cổ phần cho các doanh nghiệp mà Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước nắm vốn, đồng thời thúc đẩy các doanh nghệp đổi mới quản trị công ty. Khi người đại diện vốn Nhà nước hiểu rõ vai trò của thị trường chứng khoán và các quy định pháp lý buộc doanh nghiệp đại chúng lên sàn, cũng sẽ là động lực thúc các doanh nghiệp đang có vốn Nhà nước tiến gần hơn đến thị trường chứng khoán./.