Tin tứcThị trường bán lẻ Việt Nam trước thời điểm mở cửa
Phần 2. Nhìn ra điểm yếu, tìm giải pháp tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp phân phối Việt Nam
(VOH) - Hiện các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam dần tạo được uy tín, trở nên quen thuộc với người tiêu dùng trong nước. Không thể phủ nhận nỗ lực đầu tư và phát triển của các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam. Trong năm nay, có bốn đơn vị: Saigon Co.op, SJC, Trung tâm mua sắm Sài Gòn Nguyễn Kim và PNJ tiếp tục lọt vào Top 500 Nhà bán lẻ hàng đầu Châu Á-Thái Bình Dương. Đây là giải thưởng trao tặng cho các doanh nghiệp từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ do Tạp chí Bán lẻ Châu Á (Retail Asia) tổ chức từ năm 2004 đến nay. Trong đó, Saigon Co.op tiếp tục là 5 năm liền đạt giải vàng Top 10 nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam bằng việc nỗ lực nâng siêu thị Co.opMart lên con số 28 tại các tỉnh thành trên cả nước tính đến tháng 11/2008. Dự kiến trong tháng 12 này sẽ có thêm 4 Co.opMart đi vào hoạt động. SJC đạt giải bạc Top 10 nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam 3 năm liền và là đơn vị chiếm 80% thị phần vàngViệt Nam, phát triển hơn 100 cửa hàng bán lẻ vàng và nữ trang trên cả nước. Còn Trung tâm Mua sắm Sài Gòn Nguyễn Kim 2 năm liền đạt giải đồng Top 10 nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam. Không chỉ chú trọng phát triển số lượng, các doanh nghiệp Việt Nam không ngừng phát triển sâu về chất lượng kinh doanh và dịch vụ.
Năm 2008, theo kết quả nghiên cứu của AT Kearney, chỉ số phát triển bán lẻ toàn cầu của Việt Nam đã đứng vị trí thứ 1, vượt qua cả Trung Quốc, Ấn Độ và Nga để trở thành thị trường hấp dẫn nhất về lĩnh vực phân phối trong số 30 nền kinh tế mới nổi khắp thế giới. Nhưng mặt trái của danh hiệu này lại thể hiện sự yếu kém trong năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam. Đó là thiếu tính chuyên nghiệp, dịch vụ giao nhận kho vận logistics, yếu nguồn lực tài chính và sự liên kết. Các doanh nghiệp Việt Nam rất khó cùng ngồi lại với nhau để tăng sức cạnh tranh.
Đến nay, mới chỉ có sự thành lập Công ty VDA từ 4 doanh nghiệp lớn Việt Nam là: Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn-Satra, Tổng Công ty Thương mại Hà Nội-Hapro, Liên hiệp HTX Thương mại Sài Gòn-Saigon Co.op và Tập đoàn Phú Thái để phát triển dịch vụ logistics. Nhưng yếu điểm của doanh nghiệp Việt Nam lại được các doanh nghiệp nước ngoài khai thác thành ưu điểm cạnh tranh. Không phải ngẫu nhiên mà thương hiệu siêu thị Welcome của Tập đoàn Dairy Farm tìm đến liên kết với Công ty Đông Hưng để có mặt tại Việt Nam trước thời điểm 1/1/2009. Vốn khá thành công tại các nước khu vực Châu Á nên không bết ngờ khi trong tháng 10 vừa qua, Tập đoàn Dairy Farm tại Hongkong được nhắc tên liên tục với nhiều giải thưởng lớn khác nhau tại lễ trao thưởng Top 500 Nhà bán lẻ hàng đầu Châu Á-Thái Bình Dương.
Bên cạnh nỗi lo về vốn, việc chú trọng phát triển và giữ được nguồn nhân lực chất lượng cao đang là vấn đề băn khoăn của các doanh nghiệp Việt Nam như điều mà bà Nguyễn Thị Hạnh, tổng GĐ Saigon Co.op chia sẻ:
Thêm vào đó, doanh nghiệp Việt Nam rất cần sự hỗ trợ không vi phạm WTO như ông Huỳnh Văn Minh, tổng GĐ Satra nói:
Bên cạnh việc tập trung phát triển hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, các doanh nghiệp trong nước đang chú trọng phát triển cửa hàng tiện lợi kéo dài thời gian phục vụ 24/24 hoặc cửa hàng tạp hóa. G7mart tiếp tục đeo đuổi mục tiêu cải tạo cửa hàng tạp hóa. Vissan đang phát triển loạt cửa hàng giới thiệu sản phẩm của chính mình và các doanh nghiệp thành viên Satra. Saigon Co.op liên kết với các HTX thành viên phát triển được 68 cửa hàng Co.op. Song song đó, Saigon Co.op tiếp tục liên kết với HTX thành viên để ra mắt chuỗi cửa hàng thực phẩm với quy mô từ 100-200m2, chuyên doanh thực phẩm tươi sống, phục vụ tại các khu dân cư, khắc phục nhược điểm giá cao, xa nhà dân-khó đem về nhà của các siêu thị. Dự kiến 2 cửa hàng thực phẩm của Saigon Co.op sẽ ra đời trong tháng 12/2008. PNJ tiếp tục phát triển các cửa hàng nữ trang trung và cao cấp. Bà Phạm Thị Mỹ Hạnh, GĐ Quản lý nhãn hàng Cao Fine Jewellery thuộc PNJ cho biết:
Như vậy, cần thiết khắc phục những yếu điểm nói trên như ông Đinh Sơn Hùng, phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM đề cập:
Thời điểm mở cửa thị trường bán lẻ Việt Nam đang đến gần, trong khi các doanh nghiệp Việt Nam hiện đang đối mặt với nhiều rất nhiều khó khăn khi ít nhiều chịu ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, Chính phủ thực hiện chủ trương siết chặt đầu tư công, siết chặt tín dụng. Những điểm bất lợi này được các doanh nghiệp Việt Nam ví von giống chiếc “thẻ đỏ” gây cản trở cho họ trên “sân chơi chung” với các doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài. Trước mắt, các doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài buộc phải cạnh tranh gay gắt khi chia sẻ về thị phần, doanh số, khách hàng,… Nhưng cũng còn cơ hội đối với những doanh nghiệp có tầm nhìn xa, dài hạn, phát huy lợi thế và phát triển bền vững và bài bản thì hứa hẹn sự thành công trong tương lai.
Theo dự đoán của các chuyên gia, trong khoảng 10 năm nữa, mặc dù số lượng các doanh nghiệp bán lẻ mới vẫn được thành lập nhưng sẽ chỉ còn khoảng 20% doanh nghiệp bán lẻ của Việt Nam còn trụ lại được trước áp lực mở cửa thị trường phân phối bán lẻ và sự giảm dần của các rào cản gia nhập thị trường song song với việc xây dựng và hình thành một môi trường cạnh tranh ngày càng bình đẳng. Dự đoán này thật sự là một bài toán khó đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Xuân Đào