Tin tứcThủ tục hải quan – nhiều vấn đề cần gỡ rối
(VOH) - Hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp đều liên quan đến thủ tục và pháp luật hải quan. Và hoạt động này diễn ra thuận lợi hay không thuận lợi, nhanh hay chậm tùy thuộc rất nhiều vào mức độ tuân thủ của doanh nghiệp cũng như tiến độ giải quyết hồ sơ của cơ quan hải quan. Tuy nhiên, thời gian qua, đã có không ít doanh nghiệp tại TPHCM cũng như các tỉnh thành khác bị vướng khi thực hiện thủ tục khai báo hải quan cho hàng hóa.
Công ty trách nhiệm hữu hạn Gas Việt Nhật - ở khu công nghiệp Biên Hòa 2 -Đồng Nai muốn nhập một số trang thiết bị đầu tư làm tài sản cố định cho doanh nghiệp, nhưng do doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp nên phân vân không biết thực hiện thủ tục như thế nào cho đúng vì điều này đồng nghĩa với việc mang công cụ, vật tư vào khu chế xuất, việc tính thuế như thế nào , và khi hết nhu cầu, cần bán cho khách hàng thì có được xem xét hay không? Phải làm thủ tục ra sau ?. Có một điều mà doanh nghiệp này lúng túng là từ đầu năm 2009 đến nay, khi nhập hàng hóa làm tài sản cố định, lúc thì hải quan không tính thuế, lúc thì lại bị tính thuế nhưng trên thực tế thì hàng hóa nằm trong danh mục được miễn thuế VAT. Bà Nguyễn Kim Trinh -trưởng phòng kinh doanh xuất nhẩu của công ty bày tỏ:
Nhưng nếu nói về sự vướng thủ tục, có lẽ trường hợp của công ty Trách nhiệm hữu hạn cơ khí Duy Khanh -quận Tân Phú -TPHCM là gây bức xúc và gây tranh cãi nhiều nhất cho cả doanh nghiệp lẫn về phía cơ quan hải quan, mà cụ thể là chi cục hải quan bưu điện -Cục hải quan TPHCM. Tháng 6/2009, công ty Duy Khanh nhập khẩu loại motor từ Trung Quốc có công suất 6,5W, một dụng cụ dùng để đóng mở cửa sổ. Đây là sản phẩm thiết kế cho hàng gia dụng. Nếu tính về công suất và công cụ sẽ có mức thuế suất bằng 0% với mã hàng hóa là 84.12.29.00.00. Tuy nhiên, khi làm thủ tục hải quan, thì nhân viên hải quan áp mã hàng hóa là 85.01.10.11.90 và xem động cơ điện nhỏ như “ngón tay “ này lại có công suất đến 746W, với thuế suất nhập khẩu là 26%, thuế VAT là 5%, mặc dù doanh nghiệp đã đi giám định và kết quả đúng như kê khai ban đầu của doanh nghiệp. Điều này cho thấy, không có sự thống nhất giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp trong việc áp mã hàng hóa. Và cũng vì sự không thống nhất đó đã dẫn đến rất nhiều phiền hà cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan hải quan, gây lãng phí thời gian. Ông Đỗ Phước Tống -chủ tịch hội đồng quản trị công ty bức xúc nói:
Trên đây là 2 trong số rất nhiều trường hợp mà doanh nghiệp gặp trở ngại khi thực hiện thủ tục hải quan liên quan đến vấn đề xuất nhập khẩu hàng hóa. Nhưng có lẽ trở ngại nhiều nhất vẫn là vấn đề thủ tục khai báo, vấn đề áp mã hàng hóa để tính thuế. Điều này làm doanh nghiệp cảm thấy lúng túng và mất lòng tin đối với cơ quan hải quan.
Tại buổi đối thoại vừa diễn ra mới đây xung quanh thủ tục và pháp luật hải quan giữa Cục hải quan TPHCM và doanh nghiệp trên địa bàn. Lãnh đạo Cục hải quan TP cũng đã nhìn nhận : do đôi lúc nhân viên hải quan ở một số đơn vị còn quá nguyên tắt,máy móc, thủ tục rườm rà đã phần nào gây phiền hà cho doanh nghiệp. Mặc khác sự phối kết hợp giữa các cơ quan nhà nước, mà cụ thể là giữa cơ quan hải quan và kho bạc, chi cục thuế vẫn chưa có sự thống nhất và đồng bộ nên đã dẫn đến những sai sót không đáng có, gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp. Nếu có gì chưa hài lòng, doanh nghiệp có thể khiếu kiện để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Câu trả lời ấy đã được doanh nghiệp đồng tình.
Cũng liên quan đến vấn đề thủ tục khai báo hải quan, nhiều doanh nghiệp tỏ ra lo ngại về hình thức khai báo hải quan điện tử. Một trong những phương thức khai báo thủ tục hải quan được cho là hiện đại dựa trên phương tiện Internet và phần mềm chuyên dụng được thực hiện thí điểm tại Chi cục hải quan điện tử -Cục hải quan TP HCM từ 4 năm nay. Ông Nguyễn Hà Phương - đại diện công ty cổ phần sữa Việt Nam, một trong những doanh nghiệp tiên phong trong thực hiện khai báo hải quan theo hình thức này cho biết :
Rõ ràng, thủ tục hải quan còn rất nhiều điều cần phải gỡ rối để tạo tiếng nói chung giữa doanh nghiệp có tham gia hoạt động xuất nhập khẩu với cơ quan hải quan. Lãnh đạo Cục hải quan TPHCM cho rằng, hải quan TP đang trong bước đường cải cách và hiện đại hóa. Đặc biệt, với sự ra đời của thông tư số 79/2009 của Bộ tài chính về hướng dẫn thục tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan, thuế xuất nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu thì mọi thủ tục áp dụng sẽ rõ ràng và cụ thể hơn. Và thông tư này cũng được xem là giải pháp để gỡ rối cho cả hai bên. Ông Nguyễn Trọng Hùng-Phó cục trưởng cục hải quan TP nói:
Mỹ Trang