Thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ

Tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất tivi tại Việt Nam còn thấp. Ảnh: Thanh Tâm/SGGP

Bà Lê Thị Bích Loan - Phó Ban quản lý Khu công nghệ cao TP cho biết: "Một khó khăn nữa không kém đó là cơ chế chính sách, hiện nay trên trung ương, Chính phủ đã có quyết định 12, sau đó đã có thông tư 96 của Bộ Tài chính ban hành chính sách ưu đãi dành cho sự phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và tại thành phố trong chuỗi của hai chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế chuyển đổi mô hình tăng trưởng của thành phố, cũng như là chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu của UBND TP, đều là có những cơ chế chính sách để tạo thuận lợi làm sao để cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu cho chuỗi sản xuất sản phẩm công nghệ cao trở thành một ngành đóng góp chính trên địa bàn thành phố song song với ngành dệt may, da giày, cao su và điện tử là sản phẩm công nghệ cao là 1 trong 5 mặt hàng chiến lược của thành phố hiện nay".

Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Phước Hùng - Tổng thư ký hiệp hội doanh nghiệp TPHCM, thì rõ ràng chúng ta đang thiếu công nghiệp phụ trợ, ví dụ ngành may và da giày, các nguyên vật liệu nhập vào Việt Nam đều nhập từ Trung Quốc, khi chúng ta gia nhập FTA EU - Việt Nam và TPP thì xuất xứ hàng hóa là một vấn đề được ưu đãi nhưng nếu vẫn còn nhập nguyên liệu từ Trung Quốc thì chúng ta sẽ không được hưởng những đặc quyền từ các hiệp định này. Ngoài ra, khi đầu tư vào các công nghiệp hỗ trợ thì các doanh nghiệp lại kẹt vấn đề môi trường, ông Nguyễn Phước Hùng nêu kiến nghị từ các doanh nghiệp: "Các doanh nghiệp đề nghị là phải chăng Nhà nước nên tập trung những khu vực mà nhà nước làm xử lý môi trường, sau đó các doanh nghiệp đầu nối sử dụng việc xử lý môi trường đó, người ta sẽ trả phí từ từ cho nhà nước. Chứ nhà nước bắt doanh nghiệp phải làm môi trường trước, xử lý nước cho ra loại A, loại B thì mới chấp nhận, như vậy doanh nghiệp không đủ tiền xử lý môi trường, sẽ không sản xuất được, nếu hệ thống xử lý môi trường do nhà nước đầu tư, rồi doanh nghiệp người ta làm, đổ bao nhiêu mét khối thì trả bao nhiêu tiền, trả từ từ rồi thu trên đó, thu hồi lại thì mới phát triển được công nghiệp hỗ trợ".

Theo bà Phó Nam Phương - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại, các doanh nghiệp nước ngoài về công nghiệp hỗ trợ muốn tìm kiếm các linh kiện, những nguyên vật liệu để cho các ngành công nghiệp mà họ đầu tư tại TPHCM thì rất khó. Bà Phó Nam Phương nói: "Trong những hội thảo, các doanh nghiệp nước ngoài cho rằng ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, đặc biệt là ở TPHCM còn rất yếu, hình như về phía chính quyền cũng như về phía thành phố chưa được đầu tư nhiều cho ngành công nghiệp hỗ trợ. Tôi dự nhiều hội thảo, cũng thấy doanh nghiệp nước ngoài than tha thiết, họ phải đi nhập linh kiện cũng như nguyên vật liệu từ ngoài vào, như Intel nói làm con chip có những vật liệu rất nhỏ nhưng toàn bộ phải nhập vào, chỉ vì Việt Nam chưa sản xuất được. Và một số đơn vị sản xuất nguyên vật liệu cho ngành công nghiệp hỗ trợ thì cũng rất khó khăn về vấn đề chưa được quan tâm về chính sách, cũng như về mặt huy động vốn, nói chung họ gặp rất nhiều khó  khăn".  

Với kinh nghiệm 16 năm làm trong ngành công nghiệp hỗ trợ, đại diện cho các doanh nghiệp, ông Lê Đức Hoài - Chủ tịch hội đồng quản trị, Ggiám đốc công ty TNHH Cơ khí Huỳnh Đức cho rằng, các doanh nghiệp hỗ trợ Việt Nam đa số là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nên thiếu thốn về vốn đầu tư, hay khó tiếp xúc với công nghệ tiên tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp nước ngoài. Ông Lê Đức Hoài nói: "Khó khăn của doanh nghiệp Việt Nam hiện tại bây giờ là tự mình bương trải, chưa có sự hỗ trợ tích cực, đồng ý là trong chính sách của nhà nước thì có yêu cầu hỗ trợ cho công nghiệp hỗ trợ, nhưng rất khó đến với được doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành này. Trước đây, tôi đã tham gia nhiều hội nghị xúc tiến ngành hỗ trợ, có chính sách để làm sao hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, thì từ chính sách để mà có những định hướng đi sâu và làm sao hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được thì rất khó, thủ tục hướng dẫn cũng chưa sát với yêu cầu nghị định đưa ra".

Trước các khó khăn của ngành công nghiệp hỗ trợ, Sở Công Thương TPHCM chủ trương tiếp tục triển khai các biện pháp nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ trong thời gian tới như: áp dụng chính sách ưu đãi thuế, miễn và giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và VAT với các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ, miễn, giảm tiền thuê đất đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp trọng yếu, thành lập một số cụm công nghiệp chuyên ngành cho các ngành nghề chuyên biệt./.