Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nợ xấu tăng cao, ngân hàng có lý khi họ phải đảm bảo an toàn bằng các quy định chặt chẽ như doanh nghiệp phải có tài sản thế chấp, trả được nợ cũ, không có nợ xấu trong vòng 12 tháng gần nhất, phải được kiểm toán… Nhưng, hiện tại, sức khỏe của nhiều doanh nghiệp đã rất yếu, đảm bảo được những yêu cầu đó của ngân hàng là điều rất khó. Ông Phạm Ngọc Hưng - Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, nhận định: "Qua nhiều năm khó khăn dai dẳng, sức khỏe của doanh nghiệp yếu dần đi, mức độ tín nhiệm của ngân hàng với doanh nghiệp không còn nhiều. Đối với các doanh nghiệp lớn, ngân hàng sẵn sàng cho vay 9% - 10%. Còn những doanh nghiệp nhỏ, ngân hàng không an tâm cho vay. Doanh nghiệp hoạt động mà không có dòng tiền, đặc biệt là vốn lưu động thì doanh nghiệp sẽ rất khó khăn".
![]() |
| Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển (BIDV) có gói hỗ trợ ưu đãi cho các doanh nghiệp xuất khẩu lĩnh vực: dệt may, đồ gỗ và linh kiện điện tử. Ảnh: VOVGT |
Để đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng, thời gian qua, nhiều ngân hàng đã chủ động đến với doanh nghiệp đồng thời công bố các chương trình cho vay ưu đãi. Điển hình như: Sacombank dành 2.500 tỷ đồng cho khách hàng sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn vay với lãi suất 12%/năm. Ngân hàng Quốc tế (VIB) cũng có gói tín dụng 3.000 tỷ đồng với lãi suất 11,79% cho khách hàng vay sản xuất, kinh doanh. Riêng Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển (BIDV) có gói hỗ trợ ưu đãi cho các doanh nghiệp xuất khẩu lĩnh vực: dệt may, đồ gỗ và linh kiện điện tử. Với gói hỗ trợ này doanh nghiệp được ứng đến 98% tiền vay mua hàng xuất khẩu. Ông Mai Phạm Tuấn - Phó giám đốc Ngân hàng Vietinbank Chi nhánh quận 8, chia sẻ: "Với phương châm ngân hàng đem vốn đến cho doanh nghiệp, chúng tôi đã đi gặp từng doanh nghiệp, nắm bắt khó khăn của doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho và có tài sản đảm bảo tốt, đồng thời doanh nghiệp có kế hoạch giải phóng hàng tồn kho và kế hoạch sản xuất tiếp theo thì ngân hàng cũng sẵn sàng tài trợ những khoản vay đó".
Tuy vậy, theo nhiều doanh nghiệp thì số vốn còn quá ít so với tổng dư nợ của cả nền kinh tế. Cùng với đó cơ chế cho vay cũng khá khắt khe khiến cho nhiều doanh nghiệp dù muốn cũng khó tiếp cận được nguồn tín dụng ưu đãi này. Ông Lê Văn Nghĩa - Giám đốc Công ty Giấy văn phòng phẩm Thành Công, kiến nghị: "Ở đây, chúng tôi muốn kiến nghị với ngân hàng là hãy định giá tài sản của doanh nghiệp đúng với thực chất. Ví dụ tài sản của chúng tôi là 100 tỷ đồng nhưng khi ngân hàng định giá thì lại thấp hơn rất nhiều, như vậy số vốn được vay sẽ quá thấp, không đủ xoay sở công việc kinh doanh của mình".
Bên cạnh đó, nút thắt dòng vốn tín dụng ra thị trường của các ngân hàng đó là nợ xấu. Nợ xấu ngân hàng tăng cao khiến các ngân hàng không dám cho doanh nghiệp vay. Do đó, các ngân hàng chủ yếu hướng đến các doanh nghiệp lớn nên các doanh nghiệp vừa và nhỏ rất khó tiếp cận vốn vay. Qua khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, có đến 64% doanh nghiệp cho biết khó tiếp cận vốn, còn nếu vay được thì lãi suất cũng ở mức cao, từ 18%-21%. Để khơi thông nguồn vốn, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp tổ chức nhiều lễ ký kết cho vay giữa ngân hàng và doanh nghiệp với lãi suất ưu đãi từ 10%-12%. Đặc biệt, trong bối cảnh các yếu tố vĩ mô chưa có gì đột phá, thì đây là giải pháp thiết thực nhằm giúp doanh nghiệp có nhu cầu thực sự được vay vốn với giá rẻ và đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng trên địa bàn. Ông Nguyễn Hoàng Minh - Phó giám đốc ngân hàng Nhà nước chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng: "Chúng tôi yêu cầu các ngân hàng thương mại chủ động tăng trưởng tín dụng ngay từ những tháng đầu năm. Có như vậy, đồng vốn tín dụng ngân hàng mới đạt hiệu quả cao hơn. Cụ thể, thông qua chương trình kết nối doanh nghiệp, ngân hàng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa nhanh hơn, mạnh hơn. Chúng tôi đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng của năm 2013 trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh là tăng khoảng 12%".
Theo các chuyên gia kinh tế, để tháo gỡ nút thắt dòng vốn cần có sự thay đổi mạnh mẽ từ cả hai phía doanh nghiệp và ngân hàng. Từ phía doanh nghiệp, điều quan trọng là tạo niềm tin cho ngân hàng bằng năng lực kinh doanh. Để thực hiện điều này, các doanh nghiệp cần phải tiến hành quá trình tái cấu trúc. Trong đó bao gồm tái cấu trúc nguồn nhân lực, máy móc, chiến lược kinh doanh. Ngoài ra, vấn đề quan trọng nữa là doanh nghiệp phải tự cơ cấu lại nguồn vốn, điều chỉnh sản xuất kinh doanh và chọn trọng tâm đầu tư. Còn phía ngân hàng đó là câu chuyện về tư duy cho vay vốn của ngân hàng cần thay đổi, không nên cho vay dựa vào tài sản thế chấp mà cần dựa vào tính khả thi của từng dự án./.

