Tìm lại hướng tiêu thụ cho trái cây Việt Nam

(VOH) - Theo Bộ Công Thương thì cả nước ta hiện nay có hơn 9000 chợ ở khu vực nông thôn, trên 2200 chợ ở khu vực thành thị, trên 250 siêu thị, 50 trung tâm thương mại, 180.000 cửa hàng tạp hoá… Để có sản phẩm trái cây phân phối đến các chợ, sạp... thì phải có nguồn cung cấp, hệ thống thu mua, đóng gói, vận chuyển dành riêng cho ngành trái cây.

Hiện tại thì chợ đầu mối nông sản Thủ Đức là chợ bán sỉ trái cây và nông sản trung tâm lớn nhất nước, sản lượng trái cây qua chợ 2 chiều bình quân 2000 tấn/ngày. Để gia tăng giá trị cho trái cây trong chuỗi tiếp thị, đặc biệt là trái cây tham gia thị trường xuất khẩu và các loại trái cây chất lượng cao tham gia thị trường cao cấp thì rất cần nâng cấp các công đoạn sản xuất, thu gom, phân loại, làm sạch bụi đất và mầm bệnh, bảo quản…

Để thực hiện thì cần phải xây dựng các vùng sản xuất trái cây an toàn hoặc thực hành nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn GAP. Các chủ vườn, trang trại trong các tiểu vùng cây ăn trái cần trồng vườn thuần giống tốt theo nhu cầu của thị trường, chăm sóc đúng yêu cầu kỹ thuật, thu hái đúng độ già, đúng phương pháp để trái cây đạt chất lượng cao. Công đoạn tiếp theo, trái cây cần được nhà vườn, thương lái bảo quản tốt ngay khi thu hoạch trên vườn, vận chuyển nhanh đến nhà vựa hay chợ đầu mối trái cây để thực hiện phân loại, làm sạch và đóng gói từng loại trái cây đúng yêu cầu để giữ chất lượng. Đây là việc cần quan tâm hiện nay để có thể giữ trái cây tươi và không bị hư thối khi đưa đi xuất khẩu và tiêu thụ ở thị trường xa. Vì các nhà vườn và phần lớn chủ vựa thu mua không đảm nhận việc làm sạch và đóng gói, bảo quản… đáp ứng nhu cầu của thị trường nên các chợ đầu mối trái cây ở các tỉnh và các chợ đầu mối nông sản TPHCM càng có vị trí quan trọng trong công tác này. Ông Hùynh Thanh Hồng, trưởng ban quản lý chợ đầu mối trái cây tỉnh Đồng Tháp nói:

Trái cây Việt Nam được đánh giá ngon không thua trái cây các nước trong khu vực lẫn nước ngoài, có nhiều tiềm năng xuất khẩu, thế nhưng bao năm qua vẫn chưa thoát khỏi điệp khúc thua trên sân nhà. Điều đáng buồn hơn khi Việt Nam là nước sản xuất trái cây nhưng hiện nay lại nhập rất nhiều loại trái cây từ nước khác như măng cụt, bòn bon của Thái Lan, chuối già Philippines, cam, quýt từ Trung Quốc… Vì vậy chúng ta cần phải tìm ra cách làm sao để có thể cạnh tranh với các mặt hàng từ nước ngoài. Ông Cao Lương Tài của công ty Vinamit cho biết:

Tiềm năng và lợi thế trái cây Việt Nam không thiếu, song người làm vườn luôn chịu thiệt bởi lý do rất đơn giản là không hiểu gì về thị trường. Sản xuất theo phong trào, bán được hay không người nông dân phải chấp nhận may rủi. Nếu chúng ta có sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân với các nhà phân phối, giữa các nhà phân phối với các cơ quan chức năng, trái cây Việt Nam sẽ tạo được động lực mới cho thị phần xuất khẩu. Đồng thời cũng phải tìm ra được những xu hướng mới để cho trái cây Việt Nam có thể tiêu thụ được nhiều. Ông Phạm Hữu Hiện với thương hiệu nhãn Út Hiện phát biểu:

Nếu trái cây nước ngoài có sử dụng hoá chất thì tương tự trái cây trong nước cũng  thường được nhà vườn phun thuốc tăng trưởng nhiều như dưa hấu, dưa leo, cam sành, quýt đường, ổi, mận... Thậm chí trước ngày đưa đi bán, có nhà vườn còn mang những trái cây mới cắt bỏ vào một dung dịch thuốc tăng trưởng, thế là đến hôm sau trái to lên thấy rõ. Chị Lê Thị Thu Bích, tiểu thương bán trái cây tại chợ Bến Thành nói:

Sản xuất trái cây phục vụ chế biến xuất khẩu là một trong những thế mạnh của người nông dân. Để khai thác có hiệu quả tiềm năng, tạo mối liên kết chặt chẽ trong sản xuất, tiêu thụ nông sản, chính quyền tại các địa phương cần chủ động tìm hiểu nhu cầu của doanh nghiệp trong và ngoài nước, từ đó định hướng và quy hoạch vùng sản xuất phù hợp. Hỗ trợ người nông dân các điều kiện về cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, vật tư nông nghiệp, tìm hiểu và tiếp cận thông tin thị trường. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ký kết hợp đồng sản xuất và tiêu thụ nông sản cho nông dân, xử lý nghiêm các trường hợp phá vỡ hợp đồng. Bên cạnh đó, cần tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật, nâng cao trình độ sản xuất cho nông dân, và quan trọng nhất là phải chú trọng "chữ tín" trên thương trường để giữ uy tín thương hiệu và làm ăn lâu dài với thế giới.