Tôm chết và giải pháp, hướng đi để nuôi tôm, làm lúa một cách bền vững hơn

Tôm chết và giải pháp, hướng đi để nuôi tôm, làm lúa một cách bền vững hơn ở vùng tôm lúa huyện Mỹ Xuyên, Sóc Trăng

(VOH) - Nằm dọc hai bên con đừơng dẫn vào xã Gia Hòa 1, Gia Hòa 2 và Ngọc Đồng thuộc huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng, chúng tôi quan sát được hiện có nhiều ao tôm không được chăm sóc, cỏ dại mọc ken đầy trên bờ, mặt nước trong mương còn lấp sấp hoặc đã có một số ao tôm được dọn sạch và sạ lúa sớm. Cánh đồng nuôi tôm một vụ và làm lúa một vụ ở đây đang đối mặt với một chu kỳ khó khăn mới.

Theo ứơc tính, có ít nhất 70% diện tích ao tôm sú thả nuôi đợt 1, đợt 2 từ sau tết Nguyên đán 2008 đến nay, trong mùa tôm sú chính vụ ở xã gia Hòa 1 bị thiệt hại. Diện tích bị thiệt hại ở các Câu lạc bộ và HTX nuôi tôm lúa là không giống nhau, dù cho các kỹ thuật nuôi, mùa vụ thả, tôm giống tương tự nhau... Về mức độ thiệt hại các ao tôm hiện nay, ông Lê Ngọc Hòa, Chủ tịch UBND xã Gia Hòa 1 cho biết:

Những nguyên nhân gây chết tôm đều được xem xét phân tích, đánh gía như do chất lựơng tôm giống, ảnh hửơng thời tiết, môi trường, dịch bệnh… Đến tham quan thực tế một số ao tôm tại Câu lạc bộ Hòa Tân 1, Câu lạc bộ Hòa Trực 1 xã gia Hòa 1 và HTX ấp Hòa Lời, xã Ngọc Đông, các hộ nuôi tôm như Lê Thành Quân, Trần Văn Phương, Trần Văn Trường… cho biết vụ tôm năm trứơc còn lời chút ít hoặc huề vốn cũng xảy ra chuyện tôm thả nuôi sau 2,5 tháng là bị chết. Vụ tôm năm trứơc, hộ Trần Văn Trường lãi khỏang 15 triệu đồng. Tuy nhiên, năm 2008 này, tôm giống thả được 20 ngày hoặc kéo dài được khỏang 1,5 đến 2 tháng cũng bị chết. Riêng các hộ Lê Chí Cừơng, Lê Văn Học… dù bị rớt hư chết tôm 1 số ao nhưng hiện vẫn còn 1 số ao tôm được 3-4 tháng tuổi, tôm đạt kích cỡ 50-70 con/kg. Các hộ này đang tiếp tục nuôi thêm khỏang 1,5 – 2 tháng nữa, hy vọng tôm đạt kích cỡ lớn, trên dứơi 20 con/kg sẽ bán được gía cao, lời nhiều hơn. Những hộ nào đầu tư ao nuôi đúng mức, ao sâu 1,4 mét, cho thức ăn công nghiệp, có quạt nứơc tạo oxy… sẽ có cơ hội nuôi tôm thành công cao. Theo anh Ngô Văn Công, Chủ nhiệm HTX Hòa Lời, sở dĩ các ao tôm tồn tại được là do chủ ao có tiềm lực về vốn đầu tư để xử lý cấp thời sự cố và khi các ao chung quanh có bệnh thì mình càng phải đầu tư nhiều hơn, để giúp tôm tăng sức đề kháng với bệnh. Bằng chứng là 2 ao tôm rộng 1 ha của gia đình hiện tôm sú đạt kích cỡ 40 con/kg. Đánh gía mặt tích cực của mô hình nuôi tôm quản lý theo cộng đồng tại địa bàn, anh Mai Văn Chánh, Trưởng Ban ấp Hòa Lời cho biết:

Tình trạng tôm chết ở xã Gia Hòa 1 và Ngọc Đông, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng đang tái phát trở lại theo chu kỳ. Kể từ năm 1991, đến nay, ở đây đã trải qua mấy đợt dịch bệnh làm chết tôm đến 40-50% hoặc nhiều hơn nữa. Còn ở thời điểm bình thừơng, tỷ lệ chết tôm dứơi 20% là có thể chấp nhận được. Do vậy, qua đợt tôm chết này, nhiều hộ nuôi tôm đã rút kinh nghiệm, tìm giải pháp hứơng đi để tiếp tục nuôi tôm và làm lúa trong những năm tiếp theo một cách bền vững hơn.

Có thể nói trong gần 20 năm làm quen với nghề nuôi tôm sú, nhiều hộ đã ít nhiều thu hái kinh nghiệm và còn có những cơ hội được tập huấn kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc tôm do các cơ quan khuyến nông địa phương, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 2 hướng dẫn. Tuy nhiên việc áp dụng các kiến thức này vào thực tế không phải dễ. Bởi con tôm bị ảnh hửơng bởi nhiều yếu tố như chất lựơng giống, thời tiết, môi trừơng… do đó, mỗi mùa vụ đều cho kết quả không giống nhau. Các giải pháp kỹ thuật cơ bản đã có. Trứơc nhất, từng chủ hộ phải rút ra bài học kinh nghiệm cho mình và chuẩn bị các khả năng khác để nuôi tôm cho tốt. Về kinh nghiệm và hiệu quả trong nuôi tôm sú của gia đình với mức lãi trên 200 triệu, ông Lê Minh Khánh, Tân Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hòa Trực 1 nói:

Cũng đồng quan điểm với bà con nuôi tôm theo mô hình nuôi tôm lúa quản lý cộng đồng, bên cạnh việc quản lý nguồn nước, dịch bệnh tôm, thời điểm thả nuôi thích hợp… thì việc tính tóan phân bổ lại cách nuôi tôm và làm lúa cần tách biệt nhau để có thể đầu tư tốt hơn. Các ao này có thể luân phiên nhau thay đổi từ tôm sang lúa và ngược lại sau vài vụ sản xuất sẽ cắt được tình trạng ô nhiễm môi trường. Điều này còn tránh bị động giữa mùa vụ nuôi tôm với mùa vụ gieo sạ lúa, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hảo, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 2 nói:

Các giải pháp để việc nuôi tôm, làm lúa một cách bền vững hơn ở huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng nói riêng và cho những vùng nuôi tôm khác nói chung có những nét tương đồng nhau. Đó là quản lý chất lựơng tôm giống, chăm sóc nuôi dưỡng, theo dõi sức khỏe, dịch bệnh tôm hàng ngày, xử lý các hiện tượng thiếu oxy, xử lý tảo páht triển quá mức hoặc tảo tàn… đã có. Vấn đề đặt ra là kinh nghiệm của người nuôi tôm trong xử lý tình húông cụ thể và khả năng vốn đầu tư để có thể đáp ứng tốt những yêu cầu cần thiết trong quá trình nuôi tôm. Bởi trong cùng một bối cảnh giống nhau nhưng có những hộ thất bại trong khi một số hộ khác vẫn nuôi thành công là một minh chứng.

Nguyễn Thắng