Tin tức |
| Việt Nam cần đổi mới cấu trúc phát triển kinh tế, tạo ra những sản phẩm khác biệt để cạnh tranh, chứ không phải cứ loay hoay làm hàng gia công, lắp ráp. Ảnh: Ban KTTW |
Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã thu hút được một nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) rất lớn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề hiện nay là chúng ta chưa chú trọng đúng mức về phát triển các doanh nghiệp nội địa. Chính vì vậy tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu của Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào nguồn vốn FDI. Để giữ vững độc lập, tự chủ trong hội nhập kinh tế, rất cần phải xây dựng nội lực kinh tế vững mạnh. Bà Nguyễn Thị Bình, nguyên phó chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, nhấn mạnh: "Có thể nói rằng hiện nay, trên thế giới là một cuộc cạnh tranh quyết liệt về kinh tế. Đối với chúng ta, đây là cuộc chiến đấu, do đó cần có sự đoàn kết và có tinh thần tự lực, tự cường. Trong tình hình hiện nay, vượt qua những khó khăn và nguy cơ để bảo vệ nền kinh tế của ta là bảo vệ cuộc sống của nhân dân, đó cũng là vấn đề nội lực, sức mạnh của đất nước, là chủ quyền quốc gia".
Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nền kinh tế càng mở, thương mại càng tự do, Việt Nam phải nỗ lực để trở thành một mắt xích quan trọng không thể thay thế được trong chuỗi giá trị toàn cầu. Theo các chuyên gia, một nền kinh tế tự chủ, độc lập không có nghĩa là tách biệt mà phải hội nhập để phục vụ chính mình. Nói cách khác đây là hội nhập chủ động. Theo đó, Việt Nam phải nâng cao năng lực, trí tuệ, phải tự quyết định nhằm phục vụ lợi ích quốc gia, chủ quyền. Điều này phụ thuộc vào sức mạnh kinh tế, năng lực và quyết tâm chính trị của chính chúng ta… GS. Nguyễn Quang Thái, Phó chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh: "Tôi cho rằng, vấn đề đầu tiên là phải thống nhất quan điểm về hội nhập kinh tế quốc tế, vai trò của độc lập tự chủ là như thế nào trong quá trình hội nhập đó. Phải cố gắng làm sao để các doanh nghiệp Việt Nam vực dậy nền kinh tế để thích ứng với quá trình hội nhập này. Như dệt may, tuy là khối lượng lớn nhưng phần giá trị gia tăng còn thấp, cho nên phải cải cách sao cho thích ứng. Đây chỉ mới nói về kinh tế còn thực ra có rất nhiều vấn đề ngoài kinh tế rất quan trọng, nếu môi trường ngoài kinh tế không giải quyết được thì cũng không giải quyết được vấn đề kinh tế".
Một trong những nguyên tắc quan trọng trong hội nhập kinh tế quốc tế ở nước ta là đa phương hóa, đa dạng hóa các đối tác nhưng phải gắn liền với nguyên tắc tự chủ kinh tế. Sự phụ thuộc quá lớn vào một thị trường nhất định đều có nguy cơ rủi ro khi thị trường này có biến động. Những năm gần đây Việt Nam nhập khẩu rất nhiều chủng loại hàng hóa từ Trung Quốc, gồm máy móc, thiết bị công nghiệp, nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất hàng dệt may, da giày; hàng tiêu dùng,… Theo thống kê, năm 2001, nhập siêu từ Trung Quốc chỉ là 210 triệu USD, nhưng đến năm 2013 nhập siêu đã tăng lên 21,6 tỷ, tức là tăng hơn 100 lần. Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu nông sản, thủy sản lớn của Việt Nam. Ông Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng: "Nói chung, tam nông hiện nay cực kỳ khó khăn, rồi ngành nguyên liệu, máy móc thiết bị cũng lệ thuộc. Nói tóm lại, tính tự chủ của chúng ta trong kinh tế là chưa cao. Trong khi đó, 70- 80% máy móc thiết bị của doanh nghiệp là nhập từ Trung Quốc, do đó hiện nay doanh nghiệp rất khó khăn".
Giải pháp hạn chế nhập siêu từ một thị trường lớn cần một chiến lược tổng thể và dài hạn. Cần tạo thuận lợi phát triển sản xuất trong nước thay thế nhập khẩu và đa dạng hóa nguồn cung thay thế khác, thúc đẩy tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế, phát triển công nghiệp phụ trợ và những ngành chế biến nâng cao giá trị gia tăng cho hàng xuất khẩu, chủ động đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu, mở rộng và phát triển thị trường mới. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần phải chủ động hơn nữa về nguồn nguyên phụ liệu sản xuất, tránh phụ thuộc vào một thị trường. Trong đó, cần đầu tư phát triển những thế mạnh vốn có như: huy động nguồn lực để phát triển cho nông nghiệp, chế biến thực phẩm, cơ khí chế tạo và công nghiệp hỗ trợ.
Việt Nam cần phải đổi mới cấu trúc phát triển kinh tế, tạo ra những sản phẩm khác biệt để cạnh tranh, chứ không phải cứ loay hoay làm hàng gia công, lắp ráp. Đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam cũng chuẩn bị cho sân chơi mới sắp tới là hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) với độ mở cửa sâu rộng hơn./.