Các chủ đề của hội thảo tập trung nâng cao hiểu biết về các FTA, cơ hội và thách thức của các FTA mới đối với Việt Nam, xây dựng những vấn đề về chính sách pháp luật cần sửa đổi khi tham gia FTA, nâng cao năng lực của Đại biểu Quốc hội trong việc đóng góp ý kiến, thẩm tra, đánh giá các FTA… nhất là những vấn đề pháp lý để tăng tính cạnh tranh thương mại.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh, Quốc hội phải phát huy
vai trò đại diện của mình để phản ánh kịp thời và hiệu quả các ý kiến của các
đối tượng có lợi ích liên quan trong quá trình đàm phán, ký kết, thực thi các
cam kết trong hiệp định thương mại tự do. Ông Ngô Đức Mạnh, Phó chủ nhiệm Ủy ban
Đối ngoại của Quốc hội, nhấn mạnh:
Cho đến nay, Việt Nam đã ký 8 hiệp định thương mại tự do song phương, gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đàm phán nhiều hiệp định thương mại tự do đa phương và khu vực. Hầu hết các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia tập trung chủ yếu tại khu vực châu Á, các nền kinh tế láng giềng, khu vực như ASEAN, Trung Quốc và những nền kinh tế lớn trên thế giới như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu.
Những hiệp định này đã đánh dấu bước tiến vững chắc của Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển đất nước. Tuy nhiên, hiện nay Việt Nam chưa tham gia các FTA thế hệ mới. Trong đó Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) được xem là một FTA thế hệ mới. Ông Trần Quốc Khánh, thứ trưởng Bộ Công thương, nêu lý do chúng ta cần phải ký các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới:
Song song với những cơ hội từ FTA mới doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ phải đối mặt với các thách thức khá lớn. Doanh nghiệp có thể để vuột mất các cơ hội xuất khẩu nếu không đáp ứng đủ điều kiện để ưu đãi thuế quan do không đáp ứng được các điều kiện về quy tắc xuất xứ, bài toán giữa chi phí doanh nghiệp bỏ ra và lợi ích thu được từ việc giảm thuế.
Thêm nữa, doanh nghiệp trong nước còn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường nội địa, đối mặt với các rào cản trá hình mới trong bối cảnh các vụ kiện phòng vệ thương mại ở các nước. FTA mới cũng sẽ tạo sức ép tinh thần, sức ép pháp lý để Việt Nam xây dựng một nền kinh tế thị trường có sức cạnh tranh. Điều đó tác động đến cả thể chế, cả cách điều hành kinh tế.
