Tin tứcVấn đề hôm nay: Được lợi lớn khi xuất gạo trực tiếp vào châu Phi
(VOH) - Mới đây, Vụ thị trường Châu Phi,Tây Á và Nam Á thuộc Bộ Công Thương đã có buổi làm việc với Công ty Spectrascape của Nam Phi nhằm hợp tác đưa sản phẩm gạo Việt Nam vào thị trường Nam Phi và các nước Châu Phi một cách trực tiếp, thông qua đề án với tên gọi “Project Malbas”.
Theo thống kê, hàng năm khu vực Châu Phi tiêu thụ khoảng 20 đến 25% sản lượng gạo xuất khẩu Việt Nam- tương đương khoảng 1 triệu tấn. Năm 2008, kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam sang các nước Tây và Trung Phi đạt hơn 121 triệu USD. Tuy nhiên lâu nay muốn sang Châu Phi, gạo Việt Nam phải đi đường vòng qua các công ty trung gian của Ấn Độ, Singapore hoặc các công ty Châu Âu mà chưa có sự tiếp cận trực tiếp giữa doanh nghiệp xuất khẩu và nhập khẩu, vì vậy lợi ích của người nông dân làm ra hạt gạo, doanh nghiệp xuất khẩu và người tiêu thụ bị cắt giảm đáng kể. Lợi nhuận từ đó cũng chảy vào túi các nhà phân phối trung gian nhưng chất lượng chưa chắc có đảm bảo hay không bởi hạt gạo phải trải qua chặng đường dài trước khi vào “lục địa Đen”.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Công Hiến- Phó Vụ Trưởng Vụ thị trường Châu Phi – Tây Á và Nam Á khẳng định, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam của các nước Châu Phi đang lên cao ( năm 2008 đạt trên 1 tỷ 30 triệu USD); trong đó các mặt hàng nông hải sản mà cụ thể là lúa gạo là yêu cầu rất sát sườn với đời sống người dân Châu Phi. Đặc biệt, cứ 4 tấn gạo xuất khẩu của Việt Nam ra thế giới thì có khoảng 1 tấn vào thị trường Châu Phi nhưng phải đi qua “đường vòng”.
Theo các chuyên gia của Bộ Công Thương, nếu gạo Việt Nam trực tiếp “chảy” vào thị trường Châu Phi sẽ mang đến nhiều lợi ích cho cả đôi bên. Ngành xuất khẩu gạo Việt Nam không bị mất đi khoản lợi nhuận ở khâu trung gian, trong khi người tiêu dùng Châu Phi sẽ mua được gạo với giá mềm hơn.
Ngoài ra, khi tiếp cận với Thị trường mới mẻ này, các doanh nghiệp xuất khẩu nói chung còn tận dụng được những ưu đãi mà Mỹ và EU dành cho các nước Châu Phi. Hiện nay có khoảng 37 quốc gia châu Phi được hưởng chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập -GSP của EU và đạo luật Cơ hội và Phát triển châu Phi (AGOA) của Mỹ, giúp cho hàng hóa của Việt Nam không gặp trở ngại về thuế hay thủ tục hải quan.
Trong những năm gần đây, kinh tế Châu Phi có những bước tăng trưởng khá, bình quân 6% một năm. Dù phải đối mặt với suy thoái kinh tế thế giới nhưng Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) vẫn dự báo mức tăng trưởng GDP của Châu Phi năm 2009 có thể đạt 4,9%. Đối với mặt hàng gạo, lâu nay ngoài việc tiêu thụ gạo Việt Nam, các nước châu Phi còn mua gạo của Thái Lan hay Ấn Độ nhưng với mặt bằng giá luôn cao hơn gạo Việt Nam không dưới 100 USD/tấn. Trong khi đó, nhu cầu tiêu dùng tại Châu Phi chủ yếu là loại gạo cấp thấp 25% tấm, rất phù hợp với khả năng cung ứng của các doanh nghiệp chúng ta. Nếu kế hoạch xuất khẩu trực tiếp vào Châu Phi thành công, sẽ giúp Việt Nam ổn định được đầu ra lâu dài cho lúa gạo với số lượng lớn chứ không chỉ là 1 triệu tấn như thời gian qua. Điều đó có lợi cho doanh nghiệp mà bà con nông dân cũng đỡ bị áp lực về tồn đọng lúa gạo như đã từng xảy ra.
Huỳnh Sang