Tin tứcChỉ từ những góc máy và kỹ thuật chụp ảnh quen thuộc, nhóm sinh viên Trường Đại học Văn Hiến đã khéo léo biến hóa thành các sản phẩm 3D sống động. Nhờ đó, nét đẹp của các làng nghề truyền thống Việt Nam được tái hiện chân thực, kéo khoảng cách di sản đến gần hơn bao giờ hết với công chúng.
Tháng 7 gõ cửa cũng là lúc không khí thực hiện đồ án tốt nghiệp tại các trường đại học ở TPHCM trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Trong dòng chảy chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ, việc đưa công nghệ vào sản phẩm ra trường không còn là lựa chọn mới mẻ, mà đã trở thành một hướng đi tất yếu của giới trẻ. Thế nhưng, giữa vô vàn đáp án "an toàn" như sản xuất MV hay phim ngắn, một nhóm 5 sinh viên ngành Truyền thông đa phương tiện, khóa 2022 - 2026, Trường Đại học Văn Hiến lại chọn cho mình một lối đi riêng: “dùng công nghệ hiện đại để tôn vinh và quảng bá văn hóa dân tộc.”
Công nghệ là cầu nối giúp văn hóa được lan tỏa
Xuất phát từ mong muốn dùng ngôn ngữ của thời đại số để lan tỏa những giá trị truyền thống, nhóm sinh viên Nguyễn Hồng Phong, Võ Thị Thu Thảo, Nguyễn Thị Khánh Ly, Phạm Thị Thúy Ngân và Nguyễn Ngọc Huy đã bắt tay thực hiện dự án mang tên "CHẠM CHẤT VIỆT". Dự án tái hiện các không gian triển lãm làng nghề qua công nghệ thực tế ảo VR 360 và thực tế tăng cường AR. Về trải nghiệm này, sinh viên Võ Thị Thu Thảo – thành viên của đồ án chia sẻ, thông qua chiếc điện thoại thông minh hay máy tính, người xem có thể bước vào không gian triển lãm, tự do di chuyển, quan sát hiện vật ở nhiều góc độ và tiếp cận thông tin chỉ bằng vài thao tác đơn giản: “Mình đã cố gắng bắt rõ cảm giác tự nhiên nhất của các nghệ nhân đang làm việc một cách hăng say, để thấy được cái tâm huyết của họ bỏ vào nghề như thế nào”.
Để tạo nên không gian triển lãm ảo, các bạn trẻ đã trực tiếp đến từng làng nghề truyền thống trên địa bàn TPHCM. Tại đây, nhóm chụp ảnh không gian, góc quay sản phẩm tỉ mỉ từ nhiều góc độ, sau đó ứng dụng kỹ thuật dựng 3D kết hợp sự hỗ trợ của AI để phục dựng lại toàn bộ khung cảnh vào không gian triển lãm.
Nói rõ hơn về quy trình kỹ thuật, sinh viên Nguyễn Hồng Phong – Trưởng nhóm đồ án cho biết, hiện nhóm áp dụng hai công nghệ chính là AR và VR 360. Một thành viên trong nhóm sẽ đảm nhận thiết kế các ấn phẩm đồ họa cho làng nghề. Khi hoàn tất không gian triển lãm trên máy tính, nhóm sẽ đóng gói thành đường link chia sẻ lên mạng xã hội hoặc mã QR để in vào các ấn phẩm, giúp người dùng dễ dàng trải nghiệm trực tiếp: “Nó cổ xưa nhưng mà nó có những chất riêng của Việt Nam và khẳng định rằng là những sản phẩm đó là những sản phẩm rất là chất lượng của Việt Nam khi mà đưa ra thị trường quốc tế, cho nên đó là lý do mà tại sao mình lại chọn văn hoá là như vậy. Qua công nghệ này, nhiều người đặc biệt là bạn bè quốc tế hiểu về văn hoá Việt Nam hơn, giới thiệu nhiều khách du lịch đến với Việt Nam.”
Không dừng lại ở công nghệ số, dự án còn mời thêm sự đồng hành của một số văn nghệ sĩ trong việc sản xuất phóng sự và quay MV âm nhạc mang đậm màu sắc văn hóa. Những thước phim này được tích hợp trực tiếp vào dự án, mang đến cho người xem một trải nghiệm sống động, đa chiều và giàu cảm xúc.
Cánh cửa giúp các giá trị văn hóa Việt Nam được quảng bá
Theo nhóm thực hiện, dự án không hướng đến việc thay thế những trải nghiệm thực tế, mà đóng vai trò như một cánh cửa mở ra cơ hội tiếp cận văn hóa Việt cho cộng đồng. Đối với những người ở xa, chưa có điều kiện đến tận nơi, hay khách du lịch quốc tế, đây là giải pháp thiết thực giúp xóa mờ khoảng cách địa lý và mang lại sự tiện lợi tối đa.
Đồng hành cùng dự án, Nghệ sĩ Nhân dân Kim Xuân cho rằng, thời gian gần đây, trên các nền tảng số như TikTok, không khó để chúng ta bắt gặp những video ngắn nhưng đầy tâm huyết của các bạn trẻ bàn về văn hóa xưa. Từ nguồn gốc lịch sử của từng góc phố, con đường tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho đến những câu chuyện di sản tưởng chừng đã lãng quên, tất cả đang được thế hệ Gen Z tìm tòi và kể lại bằng góc nhìn vô cùng mới mẻ. Mở rộng tầm mắt ra thế giới để học hỏi là điều đáng quý, nhưng quay về với cái gốc văn hóa dân tộc mới là cốt lõi. Làm một video giải trí hay remix một phân cảnh điện thoại trên smartphone thì thật dễ dàng. Nhưng để kiến tạo một dự án thực sự chạm đến trái tim, khơi gợi niềm tự hào dân tộc trong lòng người xem, đó lại là một bài toán không hề đơn giản. Nỗi sợ thiếu kinh nghiệm hay áp lực kinh phí là hoàn toàn có thật. Dẫu vậy, những bước chân nhỏ đầu tiên của các bạn trẻ hôm nay chính là tín hiệu đáng mừng, khẳng định sức sống bền bỉ của dòng chảy văn hóa Việt trong thời đại số. “Đây là một cái dự án rõ ràng không hề có doanh thu, mà chỉ cái điều ước muốn duy nhất của các bạn là thu phục được người xem, đặc biệt là người Việt Nam yêu văn hóa Việt Nam xem. Cho nên tôi thấy chuyện mà là khó đối với các bạn là tất yếu. Chỉ có điều là trong 10 người, trong 100 người ngại khó đó, sẽ có vài người họ nhận ra cái trách nhiệm của một người trẻ. Và khi chúng ta làm mà chúng ta với cái sự cộng tác của tập thể chúng ta làm thành công, thì quả tình là vượt qua được thử thách nó càng khó khăn chừng nào thì khi mình đạt được thành công thì chính là những điều làm cho các bạn lớn lên. Dự án về "Chạm" của các bạn trẻ hiện nay đã làm cho tôi lưu ý. Và tôi thấy là nếu là một dự án có ý tưởng tốt mà cần sự đồng hành của những người như chúng tôi thì chúng tôi sẵn sàng.”
Không dừng lại ở nhiệm vụ quảng bá, "CHẠM CHẤT VIỆT" còn mở ra nhiều ứng dụng tiềm năng trong giáo dục và nghiên cứu. Thầy cô có thể đưa học sinh đi tham quan triển lãm ngay tại lớp học, còn sinh viên lại có thêm nguồn tư liệu trực quan, sinh động để tìm hiểu về lịch sử, mỹ thuật cùng các làng nghề cổ truyền. Trải nghiệm và cảm nhận về đồ án, sinh viên Trần Ngọc Phương - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn bày tỏ: "Mặc dù chỉ là bản demo thôi nhưng mà mọi người làm rất là công phu, không chỉ được trải nghiệm bằng mắt mà mình còn được trải nghiệm bằng tai nữa khi mà mình còn được nghe thuyết minh ngằn về từng làng nghề, rồi nhìn cận cảnh qua hình ảnh 3D".
Bên cạnh đó, dự án còn mang đến cho các nghệ nhân và đơn vị quản lý văn hóa thêm một kênh giới thiệu sản phẩm hiệu quả. Qua đó, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong kỷ nguyên số, đồng thời là minh chứng rõ nét cho tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ trên hành trình giữ gìn bản sắc dân tộc.