Cần có hành lang pháp lý rõ ràng

Theo đánh giá của các nhà chuyên môn, việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư có một ý nghĩa rất tích cực. Dễ thấy nhất là các nhà đầu tư phải tự tính toán và thu xếp các nguồn vốn liên quan đến giá trị đền bù, hỗ trợ di dời khu đất thuộc dự án. Một vấn đề quan trọng nữa là nhà đầu tư trúng thầu còn hỗ trợ cho ngân sách Tp một khoảng chi phí dùng vào mục đích xây dựng các công trình phúc lợi xã hội. Việc tiến hành đấu thầu sẽ khắc phục được những hạn chế trong việc chỉ định thầu. Theo tổng kết của Bộ Kế hoạch Đầu tư, hình thức đấu thầu rộng rãi chỉ chiếm 14%, trong khi đấu thầu hạn chế và chỉ định thầu lại phổ biến với tỷ lệ khoảng 70%. Đây chính là kẽ hở để nhà thầu liên kết móc ngoặc dưới dạng “phe nhà, phe ta”.

Trở lại với diễn biến của việc lựa chọn nhà thầu khu đất vàng “Phạm Ngũ Lão-Trần Hưng Đạo-Nguyễn Thái Học” vừa qua. Dù kết quả đã được công bố, liên danh Thái Sơn đã trúng thầu. Song, bao nhiêu câu hỏi xung quanh kết quản đấu thầu này vẫn được nhiều người đặt ra mà chưa nhận được giải thích thỏa đáng? Theo tài liệu do hội đồng đấu thầu cung cấp, Cả bốn nhà đầu tư đều đáp ứng được điều kiện nhưng đến giai đoạn đánh giá về năng lực kinh nghiệm thì lần lược liên danh Lê Đại Nam và Liên danh REE bị loại. Cuối cùng, liên danh Thái Sơn được đề nghị trúng thầu với mức hỗ trợ ngân sách là 1.900 tỉ đồng, trong khi liên danh Khánh Gia là 360 tỉ đồng. Như vậy, có phải Thái Sơn dành khoản hỗ trợ cho ngân sách lớn nhất thì được trúng thầu. Lãnh đạo Sở kế hoạch đầu tư có trả lời câu hỏi này nhưng cũng chưa thông.

Hay như một thành viên trong liên danh Thái Sơn đó là Công ty Cổ Phần bất động sản BIDV mới chỉ thành lập được 6 ngày cũng tham gia liên danh. Chính xác công ty này thành lập ngày 11-12-2007, trong khi ngày đấu thầu là 17-12-2007. Một loạt câu hỏi được chuyển đến lãnh đạo Sở kế hoạch đầu tư để làm rõ vấn đề. Các ý kiến cho rằng, thông thường để hoàn thành thủ tục mã số thuế, con dấu phải mất từ 10 ngày trở lên sao họ làm mau đến vậy, hơn nữa công ty này có trụ sở ở Hà Nội lại phải mất thêm một gian nữa để chuyển các lại giấy tờ, thủ tục vào TPHCM. Ông Thái Văn Rê cho rằng, hội đồng đấu thầu cũng biết nhưng hội đồng chỉ xét thấy hồ sơ hợp lệ và nộp đúng thời gian quy định chứ không quan tâm đến những việc trước đó.

Đó chỉ là những ví dụ trong số rất nhiều vấn đề mà đại diện hội đồng đấu thầu dự án tại khu đất “Phạm Ngũ Lão-Trần Hưng Đạo-Nguyễn Thái Học” chưa giải thích một cách cặn kẻ. Nói lại những việc này để thấy rằng, phương thức đấu thầu đối với những dự án như thế này vẫn còn nhiều điểm bất hợp lý, chưa rõ ràng. Như đã nói ở trên, có lẽ đây là lần đầu tiên kiểu đấu thầu tìm nhà đầu tư giống như thế này được tổ chức các quy định còn thiếu nhiều. Ông Thái Văn Rê, Giám đốc Sở kế hoạch đầu tư cho rằng:

Ông này cũng nói thêm: sau khi trình bày với Bộ kế hoạch đầu tư, lãnh đạo bộ khuyến khích cứ tiến hành thí điểm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm để anh em các địa phương khác học hỏi.

Nước ta đang trong quá trình phát triển sẽ không có gì ngạc nhiên khi mà hệ thống văn bản pháp luật còn nhiều hạn chế, nhất là trong lĩnh vực phức tạp như đấu thầu. Nhưng, đối với việc chọn nhà đầu tư thực hiện dự án tại khu đất vàng như khu tam giác “Phạm Ngũ Lão-Trần Hưng Đạo-Nguyễn Thái Học” với quy mô dự án lên đến hàng ngàn tỷ đồng thì rõ ràng việc vừa làm vừa rút kinh nghiệm sẽ là quá mạo hiểm và thực tế cũng đã cho thấy điều đó. Tại buổi họp báo mới vừa tổ chức, lãnh đạo Sở kế hoạch đầu tư thẳng thắn, chờ 5 năm nữa mới biết nó như thế nào. Tức là hiện tại mọi việc vẫn chưa chắc chắn. Nếu lúc đó nhà đầu tư thực hiện không xuôi chèo mát máy thì sao? Dự kiến sắp tới, một số khu đất khác như: khu bán đảo Bình Qưới Thanh Đa, Khu tứ giác Nguyễn Huệ-Lê Lợi-Đồng Khởi-Nguyễn Thiệp….sẽ được tổ chức đấu thầu. Để “chắc ăn” ngay bây giờ các ban ngành cần hoàn thiện khu pháp lý để thực hiện cho tốt, chứ không thể làm theo kiểu vừa làm vừa rút kinh nghiệm được./.

Đình Sang