Nhà ở cho người nghèo: Đến bao giờ thành hiện thực

(VOH) - Có thể nói chưa bao giờ vấn đề nhà ở lại được nhiều người quan tâm như hiện nay.
Nhà ở cho người nghèo: Đến bao giờ thành hiện thực
(VOH) - Có thể nói chưa bao giờ vấn đề nhà ở lại được nhiều người quan tâm như hiện nay.
 
Xã hội ngày càng phát triển, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu về nhà ở đã trở nên hết sức bức xúc đối với người có thu nhập thấp, người nghèo. Gần đây, nhà nước và doanh nghiệp có quan tâm nhiều hơn đến nhà ở cho người dân nhưng khổ nổi đó là những cao ốc, chung cư cao cấp mọc lên với giá thành ngất ngưỡng, còn nhà ở dành cho người nghèo dường như rất khó tìm thấy dự án nào. Với đà phát triển như vậy thì đề án nhà ở cho người có thu nhập thấp, người nghèo phải chờ đến bao giờ? 

Theo thống kê của Ban chỉ đạo xóa đói giảm nghèo TP trong năm 2007, toàn thành phố có trên 14.000 hộ gặp khó khăn về nhà ở. Trong đó gần 8.000 hộ nghèo đã được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà, còn lại trên 5.000 hộ vẫn đang chờ nhà ở.   

Một đối tượng được xem là có thu nhập tương đối ổn định là công nhân đang làm việc tại các khu chế xuất, công nghiệp và cán bộ, viên chức nhà nước. Dù  thu nhập không nằm trong chuẩn nghèo song thực chất vẫn có không ít người đang mệt mỏi tìm nhà hợp túi tiền. Hiện tại có khoảng trên 1 triệu công nhân và 11.000 cán bộ, viên chức có nhu cầu về nhà ở nhưng với mức lương  hơn 1 triệu đồng 1 tháng thì việc mua nhà chỉ là giấc mơ. 

Công nhân, viên chức còn như vậy thì người nghèo sẽ ra sao. Vì ngoài chuẩn nghèo 6 triệu 1 năm thì dù có thu nhập gấp đôi, gấp ba chuẩn nghèo vẫn không thể nào đủ khả năng mua hoặc thuê một căn hộ nhỏ. 

Có thể với một bộ phận dân nghèo có đất được hỗ trợ xây nhà tình thương nhưng đối với những hộ không có đất thì nhà ở vẫn còn là bài toán khó. Trong khi đó, chương trình nhà xã hội chỉ dành cho những đối tượng nhất định như công nhân, sinh viên, cán bộ viên chức trẻ, còn với những người nghèo buôn bán nhỏ đang sống tạm bợ khắp nơi trong thành phố thì thực chất ngân sách thành phố chưa đủ  lực để thực hiện. 

Chính vì vậy, việc huy động sự hỗ trợ từ mọi nguồn lực xã hội để cùng chung vai chăm lo cho người nghèo là điều tối cần thiết. Trong đó quỹ vì người nghèo là mô hình cần được nhân rộng. Trong những năm gần đây quỹ đã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho nhiều gia đình. Nhiều địa phương cho vay trả góp để sửa chữa nhà tranh, tre. Chỉ tính riêng năm 2007 vừa qua, 15.000 căn nhà tình thương đã được xây dựng. Tuy nhiên, con số đó chẳng thấm vào đâu khi vẫn còn hàng ngàn  căn lụp xụp nhưng chưa thể thực hiện được vì thiếu vốn. Sở lao động thương binh và xã hội đang kiến nghị Tp ban hành một số chính sách dành nghèo vay tiền sửa chữa nhà ở. Về vấn đề này ông Lê Thành Tâm- Giám đốc Sở LĐTB và XH cho biết thêm:

 
 
Vậy còn các chương trình nhà ở do TP phát động thì sao? Chương trình nhà ở cho đối tượng nghèo và thu nhập thấp  thời gian qua cũng đã được sự quan tâm từ phía trung ương và lãnh đạo TP. Đó là chủ trương. Còn giải pháp thực hiện như thế nào thì hình như các ngành vẫn chưa có lời giải? Bộ xây dựng cũng đã đưa ra chủ trương xây dựng 500.000 nhà ở xã hội, riêng thành phố Hồ Chí Minh là 30.000 căn song cho đến thời điểm hiện tại con số trên chỉ nằm trên giấy. Sở xây dựng Tp cho biết, Sở cũng đã có động thái triển khai những dự án nhà ở xã hội nhưng tiến độ quá chậm. Quỹ đất thiếu và chưa có vốn thực hiện là hai lý do quen thuộc mà chúng ta thường nghe tại các buổi báo cáo của đơn vị chịu trách nhiệm xây nhà này. 

Được biết hiện tại nhà ở xã hội  mới bàn giao gần 60  căn do công ty địa ốc Sài Gòn- Gia Định làm chủ đầu tư. Dù Tp có khoảng 4.000 doanh nghiệp địa ốc nhưng số doanh nghiệp tham gia vào các chương trình nhà ở thu nhập thấp, nhà ở xã hội vẫn chỉ đếm trên đầu ngón tay. Điều đó cho thấy doanh nghiệp không mấy mặn mà với các chương trình này. Nguyên nhân chính cũng do lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn kéo dài. Theo ông Nguyễn Phụng Thiều – giám đốc Công ty bất động sản Sài Gòn – Gia Định thì Nhà nước nên đưa ra quy định rõ ràng và quyền lợi mà doanh nghiệp được hưởng khi tham gia xây nhà ở xã hội. Chẳng hạn như dù Luật nhà ở năm 2006 có quy định về giảm thuế song chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện cụ thể nên hiếm có doanh nghiệp nào mạnh dạn đứng ra đầu tư. 

Còn theo ông Trần Du Lịch, viện trưởng Viện kinh tế thì  làm thế nào có quỹ nhà cho người nghèo là thách thức lớn đối với tp, giá đất đai biến động lớn thế này thì đầu tư vô cùng khó khăn. TP trong thời gian ngắn chưa thể giải quyết hết nhu cầu nhà ở xã hội được. Tp mới phát triển thời gian gần đây, nên chưa thể đủ khả năng lo cho tất cả người nghèo được. Phân tích về trở ngại trong việc đầu tư nhà ở cho người nghèo ông cho biết:

 
Có được ngôi nhà dường như là niềm mơ ước với tất cả những đối tượng mà chúng tôi vừa đề cập, bởi ‘an cư thì mới có thể lạc nghiệp” được. Ai cũng biết điều đó. Với thu nhập như hiện nay, đại bộ phận người dân, kể cả các bộ công chức có khi quần quật hết tuổi thanh xuân, thậm chí tuổi đã già vẫn phải ở thuê. Tạo cơ hội có nhà ở cho các đối tượng này là chủ trương hợp lý vấn đề còn lại là biến chủ trương đó thành hiện thực. Giải pháp thì cũng đã được nêu ra khá nhiều nhưng thực hiện thì chẳng được bao nhiêu. Hy vọng thời gian tới gút mắc sẽ được các ngành các cấp cùng tháo gỡ để cho người nghèo giảm bớt được mối lo về nhà ở./.  

Mai Thảo