Tin tứcCó thể nói, di tích là một tài sản đặc biệt có giá trị rất lớn nhưng lại rất mong manh và dễ bị xâm hại. Chính vì vậy cần phải nâng cao vị thế và tính chuyên môn trong công tác quản lý, bảo vệ, bảo tồn di sản. Nhưng ở nước ta hiện nay, công tác thanh tra, kiểm tra đối với việc bảo vệ di sản thường được triển khai rất chậm, đến khi thực sự vào cuộc thì sự đã rồi. Nhiều di tích chỉ sau khi được báo chí phản ánh có nhiều sai phạm trong quá trình tôn tạo, tu bổ thì cơ quan thanh tra mới xử lý. Không khó để kể ra những vụ việc xảy ra trong thời gian gần đây. Tiêu biểu là trường hợp tu bổ chùa cổ Trăm Gian ở Chương Mỹ (Hà Nội) làm hư hại nghiêm trọng di tích này, hay như việc xây dựng kè chắn ở suối Khe Thẻ đã làm ảnh hưởng đến không gian chung của Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam).
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, để phát huy hiệu quả di tích, không nên áp đặt bất kỳ một mô hình quản lý nào cho các di tích mà tùy theo từng vùng, miền sẽ có một mô hình riêng phù hợp với khu vực đó. Nhưng quan trọng hơn hết chính là làm sao huy động được ý thức của người dân trong công tác bảo tồn di sản. Để làm được điều này, cần phải xem xét hài hòa giữa việc trùng tu, bảo tồn di tích với lợi ích của người dân xung quanh đó. Vì một khi lợi ích của người dân không được địa phương quan tâm thì công tác bảo tồn và phát huy hiệu quả của di tích sẽ khó thực hiện. Đơn cử như việc 60 hộ dân ở làng cổ Đường Lâm đã đồng loạt ký tên trên lá đơn gửi đến UBND thị xã Sơn Tây (Hà Nội) và Cục Di sản Văn hóa để xin trả lại danh hiệu Di tích quốc gia cho Nhà nước, một việc chưa từng có trong tiền lệ. Và nguyên nhân sâu xa ở đây ai cũng biết là xuất phát từ sự chậm trễ và giải quyết không triệt để thỏa đáng trong quy hoạch và tu bổ làng cổ của các cơ quan chức năng khiến cho người dân bức xúc.
Thực tế mà nói, di sản vốn là một lĩnh vực đặc thù, nếu không có những hiểu biết nhất định thì ngay cả việc bảo tồn cũng dễ dàng gây biến dạng di tích. Quay trở lại với câu chuyện ngôi chùa cổ Trăm Gian ở Chương Mỹ (Hà Nội), một di tích lịch sử có 1.000 năm tuổi - nhiều người đã không khỏi tiếc rẻ. Giá như người dân địa phương có những am tường đối với di tích, giá như các cơ quan quản lý theo dõi sát sao và kiểm tra kịp thời thì không có chuyện ngôi chùa cổ Trăm Gian với từng ấy năm tuổi có nguy cơ trở thành phế tích như vừa qua.
Di tích được xem là những trang sử sống mang dấu ấn về những biến động, thăng trầm của quá khứ, là một trong những bộ phận làm nên kho tàng di sản văn hóa của cả một dân tộc. Do vậy, việc quản lý nhằm bảo vệ và phát huy có hiệu quả giá trị của di tích trong cuộc sống đương đại đã trở thành yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết. Sau rất nhiều hội thảo, những ý kiến đóng góp hết sức tâm huyết của các nhà khoa học, các chuyên gia văn hóa cũng chỉ là chuyện xới lên rồi để đó. Với Hội thảo về "Bảo tồn và phát huy giá trị của di tích trong cuộc sống đương đại" lần này, nhiều người vẫn tiếp tục hy vọng vấn đề sẽ được quan tâm hơn và sớm được triển khai vào thực tế.
.jpg?w=1600&q=85)
