Tin tứcCái “được” nhất và là điểm nổi bật nhất của cuộc thi lần này chính là sự đột phá làm mới mình, không chấp nhận đi lại, diễn lại một màu trong cái lối mòn cũ kỹ của hầu hết các nghệ sĩ trẻ.
7 huy chương vàng được trao cho 7 gương mặt trẻ tài năng là hoàn toàn xứng đáng. Bởi các nghệ sĩ, dù tuổi đời lẫn tuổi nghề còn khá trẻ, là những chàng trai cô gái tuổi đôi mươi nhưng đã khẳng định mình hoàn toàn kế tục được “gia sản” nghệ thuật to lớn mà thế hệ cha anh đã dày công sáng tạo, giữ gìn. Trong ca, trong diễn, trong sắc thái tình cảm của nhân vật, mỗi nghệ sĩ đã bộc lộ những ưu thế riêng của mình, biết tiết chế cảm xúc và biết đẩy đến đỉnh điểm khi cần thiết.
Đó là hình ảnh người nghệ sĩ trẻ đau đáu với nghề như “kiếp tằm” cả đời phải trả nợ dâu; một “Cung phi Điểm Bích” phải dằn vặt đấu tranh giữa tình người và tình yêu, từ một kẻ chinh phục trở thành người bị khuất phục; Hay như một Nguyễn Thị Minh Khai đã quyết gác lại tình cảm riêng tư vì vận mệnh chung của đất nước; đó còn là một Lý Chiêu Hoàng với cuộc đời lắm nỗi bi ai, càng vùng vẫy lại càng bị siết chặt vào vòng trói buộc cay đắng của thời cuộc; Đó còn là thứ ánh sáng đẹp kỳ diệu tỏa ra từ trái tim của một bà má miền Nam khi chồng con lần lượt ra đi để đền ơn nước…
Các nghệ sĩ trẻ không chỉ khẳng định tài năng trong thần thái, trong nội tâm nhân vật mà còn đạt đến độ “chín”, độ tinh tế “ca trong diễn” và “diễn trong ca”. Một bức tranh nghệ thuật đa chiều, với những mảng màu sáng tối, những góc khuất, những ranh giới mong manh nhất của “đời”, của “người” đã được các nghệ sĩ trẻ chuyển tải sống động bằng những chắt chiu trong tình yêu nghề, bằng sự cần mẫn tìm tòi sáng tạo.
Nhìn lại tài năng, sự cống hiến hết mình của các nghệ sĩ trẻ trong từng vai diễn - Phó Giáo sư Tất Thắng - nhà lý luận phê bình sân khấu – Nguyên tổng biên tập Tạp chí sân khấu – Chủ tịch hội đồng nghệ thuật cuộc thi đánh giá: “Đa số các diễn viên trẻ, mặc dù tuổi đời còn ít, tuổi nghề cũng chưa nhiều nhưng đã đạt được sự hoàn hảo đến nhuần nhuyễn và cao hơn là sự điêu luyện trong sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố ca múa trong diễn xuất và diễn xuất trong ca múa. Sự trình diễn ngoạn mục về ngoại hình và sự bộc lộ sâu sắc về nội tâm, đặc biệt là sự thể hiện trạng thái tâm hồn của nhân vật. Các tài năng trẻ của chúng ta đã biết hạn chế đến mức tối đa những trình thức vũ đạo mang tính trang trí đưa đẩy để sử dụng chúng như một thứ ngôn ngữ thể hiện tính cách và hoàn cảnh của nhân vật. Đó là một dấu son tài năng nghệ thuật của diễn viên cuộc thi lần này”.
Điểm son đáng lưu dấu nhất của cuộc thi năm nay là những tài năng trẻ đến từ đất Bắc (Nhà hát Cải lương Việt Nam, nhà hát Cải lương Hà Nội). Dù không sinh ra, trưởng thành tại cái nôi của cải lương miền Nam nhưng các nghệ sĩ đã để lại một hương vị cải lương rất riêng, lúc thâm trầm da diết, khi hào sảng khí khái, đặc biệt là lối diễn xuất đa chiều khai thác tốt nội tâm đã làm nên cốt cách riêng cho cải lương xứ Bắc.
Chia sẻ cảm xúc của một nghệ sĩ trẻ lần đầu thử sức ở một cuộc thi lớn nhưng đã được khẳng định với chiếc Huy chương vàng danh giá – Nghệ sĩ trẻ Bùi Thị Dung (vai Cung phi Điểm Bích) của Nhà hát Cải lương Việt Nam xúc động nói: “Em đang thật sự rất vui, vì để có 20 phút thăng hoa trên sân khấu em đã có những ngày vất vả trên sàn tập, nỗ lực hết mình, có những khi mất ăn mất ngủ, trăn trở với nhân vật ấy. Cho đến hôm nay khi em được khẳng định là món quà ý nghĩa dành tặng cho thầy, cho trò, cho đạo diễn, cho những người đã hết lòng cùng em trên sàn tập. Xin tri ân và gửi cho tất cả các cô chú, anh chị đã luôn hết lòng mong muốn những điều tốt đẹp nhất đến với em”.
Nghệ sĩ ca kịch bài chòi Bình Định - Dương Nữ Thùy Dung là nghệ sĩ duy nhất của miền Trung nhận được Huy chương vàng tại cuộc thi lần này và đây cũng là Huy chương vàng đầu tiên của toàn ngành ca kịch bài chòi đã xúc động tâm sự: “Hiện tại bây giờ mình rất vui, sung sướng vì huy chương này không những của riêng cá nhân Dung mà còn là niềm vinh dự cho toàn ngành dân ca kịch bài chòi, vì trước giờ đi thi, huy chương cao nhất được nhận là huy chương bạc chứ chưa từng có huy chương vàng nào. Mình xin cảm ơn cuộc thi rất nhiều vì từ cuộc thi này bản thân mình đã học hỏi được rất nhiều điều”.
Cải lương miền Nam chiếm thế “thượng phong” cả về số lượng, chất lượng đăng ký dự thi và số lượng huy chương đạt được. Chia sẻ niềm vinh dự của một nghệ sĩ trẻ khi liên tiếp gặt hái được nhiều thành công trong sự nghiệp và nhiều cuộc thi 2 nghệ sĩ trẻ đoạt Huy chương vàng tại cuộc thi là Võ Minh Lâm đại diện cho TP.HCM và NS Hồng Thủy đại diện cho Cần Thơ nói: “Đối với Lâm, giải thưởng này là một vinh dự, một niềm hạnh phúc nhưng kế đó là trách nhiệm, là áp lực để Lâm tiếp tục phấn đấu và trao dồi nhiều hơn nữa. Vì sau mỗi vai diễn Lâm thấy mình cần cố gắng nhiều hơn để trưởng thành hơn trong diễn xuất cũng như trong vốn sống của mình để tiếp tục làm hành trang cho mình trên bước đường nghệ thuật về sau” - “Hồng Thủy vô cùng vinh dự, thật sự là trước khi mình được đọc tên để vinh dự nhận được Huy chương vàng thì Thủy rất hồi hộp, chờ hoài đến lạnh người mà vẫn chưa thấy tên mình, đến người cuối cùng khi nghe xướng tên mình, Thủy muốn vỡ òa nước mắt. Hồng Thủy rất hồi hộp, rất hạnh phúc và rất vui mừng”.
Bên cạnh những thành công đáng trân trọng thì cuộc thi cũng còn tồn tại nhiều bất cập cần được chấn chỉnh.Vẫn còn nhiều nghệ sĩ đi thi trong tâm thế hời hợt, đi thi để “giựt giải” chứ chưa có ý thức thi thố tài năng cùng bạn bè, nhìn lại bản thân mình đang ở ngưỡng nào để từ đó phấn đấu, trui rèn thêm nghề nghiệp.
Một số nghệ sĩ trẻ đã tham dự khá nhiều cuộc thi nhưng vẫn chỉ với một kịch bản cũ, lối diễn xuất cũ hay copy nguyên mẫu bản gốc, chưa nói là có phần mờ nhạt, xuống “phong độ” so với những mùa giải khác như: Thái hậu Dương Vân Nga, Vạn Lịch ăn xin, Trắng hoa mai...
Một số nghệ sĩ còn lúng túng trong việc chọn vai diễn phù hợp với sở trường của mình, chọn một vai diễn quá nặng, quá mới, thời gian tập luyện gấp rút đã khiến các nghệ sĩ trẻ vấp phải một số lỗi không đáng có như: diễn căng cứng, ca phô, ca chinh dây, diễn ngoại hình chưa đi sâu vào tâm lý nhân vật.
Lỗi này đầu tiên phải thuộc về quản lý của từng đơn vị, họ cần có chính kiến, định hướng chọn lựa những vai diễn phù hợp để diễn viên được thoa sức vùng vẫy, thăng thoa với tài năng của mình. Việc các tác giả lồng ghép, chắp vá câu chuyện trong quá trình chuyển thể đã gây khó cho diễn viên trong quá trình chuyển tải tâm lý nhân vật từ buồn, thương sang ai oán và ngược lại.
Việc “phô trương” vai trò đạo diễn đã đẩy diễn viên vào cái vòng loay hoay của la hét, vũ đạo mà không còn khoảng trống cũng như thời gian để sáng tạo trong 20 phút trên sân khấu. Cùng nhận định về vấn đề này, NSND Lê Tiến Thọ - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam – Thành viên ban chỉ đạo cuộc thi cho rằng: “Đối với các diễn viên trẻ tôi nghĩ các bạn cần phải nâng cao hơn nữa cái tinh tế, cái thần của nhân vật. Thanh sắc thôi chưa đủ, để trở thành tài năng mỗi nghệ sĩ cần tìm tòi, học hỏi nghiên cứu từ bạn diễn, đồng nghiệp, từ những bậc thầy đi trước, phải suy nghĩ nhiều hơn chứ nếu không thì chúng ta sẽ diễn theo kiểu trả bài, thầy kêu như thế nào thì làm y chang như thế ấy”.
Cùng quan điểm với ông Lê Tiến Thọ, Ông Nguyễn Đăng Chương – Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - Phó Trưởng Ban thường trực Ban chỉ đạo cuộc thi cũng nhấn mạnh: “Đội ngũ diễn viên trẻ của chúng ta có những bước tiến vượt bậc so với nhiều cuộc thi khác dành cho kịch hát, tuy nhiên cũng có nhiều điều cần khắc phục. Trước tiên đó là sự phối hợp trong việc lựa chọn tác phẩm dự thi. Thứ 2 là vấn đề dàn dựng của các đạo diễn, có những nghệ sĩ thật sự tài năng mà rõ ràng là khán giả nhìn thấy lấp lánh tài năng đó nhưng khi lựa chọn một tác phẩm không phù hợp, đạo diễn dàn dựng cũng chưa thật sự hợp lý, chính hai yếu tố này đã làm hỏng kết quả dự thi của diễn viên. Có những diễn viên ca rất hay diễn rất giỏi nhưng từ đầu đến cuối không có đất diễn, chỉ có ca. Mà tiêu chí của cuộc thi đã quy định rất rõ là chấm tài năng, diễn xuất hội tụ các yếu tố thanh, sắc, tinh, khí, thần. Có những người có sắc, có thanh nhưng toàn bộ vế sau mất, đó là một điều đáng tiếc”.
Gác lại những mặt còn hạn chế, cần phải nhìn nhận cuộc thi năm nay đã để lại nhiều cảm xúc đẹp trong lòng khán giả - đó là những ngày hội thật sự tại TP.Cần Thơ. Họ đã cùng gặp nhau, cùng chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhìn lại chân dung của chính mình và của những đồng nghiệp. Các nghệ sĩ với những cố gắng, những giây phút thăng hoa trên sân khấu, đã cống hiến cho khán giả, cho cuộc thi năm nay những câu chuyện lấp lánh giá trị của thời cuộc.
.jpg?w=1600&q=85)
