“Kỳ vọng một ban chấp hành Hội sân khấu TP.HCM nhiều hoài bảo và nhiệt huyết”

Chương trình biểu diễn ca cổ và các trích đoạn cải lương Đêm Mê Linh, Bức ngôn đồ Đại Việt, Duyên kiếp… với sự tham gia của NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Thoại Mỹ, NSƯT Phượng Loan, NS Trinh Trinh, Minh Trường, Nhã Thi, Lê Trung Thảo, Quốc Kiệt, Thy Trang, ca sĩ Minh Thuận, các nghệ sĩ Đoàn 3 Thắp sáng niềm tin – Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. Ảnh: phunuonline.com.vn

Năm năm qua, một khoảng thời gian đủ dài để hội sân khấu Thành phố thực hiện nhiều hoạt động sân khấu, trong tình hình mà không ít loại hình nghệ thuật với sự hấp dẫn và tính cạnh tranh cao, sân khấu thành phố đã không ngừng thay đổi, sáng tạo để “kéo” khán giả đến rạp.

Trong nhiệm kỳ Hội đã mở các trại sáng tác, bỗi dưỡng, đào tạo thêm diễn viên trẻ, tổ chức lớp tập huấn cho từng công việc cụ thể để nâng cao hơn khả năng sáng tạo, đột phá trong hoạt động sân khấu. Làm sao để có tác phẩm đỉnh cao, làm sao để tác phẩm sân khấu thật sự là một “thỏi nam châm” có lực hút khó cưỡng lại với khán giả là điều luôn trăn trở của những người làm sân khấu.

Đạo diễn NSƯT Trần Minh Ngọc – Trưởng ban Lý luận phê bình Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam nhận định: “Hiện nay vấn đề còn tồn tại là thay đổi nâng cao chất lượng sáng tác. Đối với các tác giả cần phải có một cơ chế như thế nào để giúp các tác giả có được những kịch bản tốt, đó là khâu đầu tiên để có được những kịch bản tiếp theo. Mặt khác phải nâng cao được trình độ của người thưởng thức bằng cách mình phải đi trước định hướng, dẫn đường từ tác phẩm mình tạo ra. Là người làm nghệ thuật mình không đi theo sau sở thích của khán giả. Đây là một công  việc vô cùng khó khăn, các sân khấu trên thế giới đều thấy điều đó và họ cũng đang thực hiện, cố gắng từng ngày”.

Không thể phủ nhận là trong 5 năm qua, nhờ thực hiện xã hội hóa mà sân khấu TP.HCM đã có bước chuyển mình mạnh mẽ. Hoạt động xã hội hóa sân khấu đã tạo dựng được nền tảng làm tiền đề cho sự phát triển của sân khấu thành phố với một đội ngũ diễn viên, nhà quản lý năng động. Việc nuôi dưỡng và duy trì được giải “Triển vọng và xuất sắc Trần Hữu Trang” là một thành công lớn của hội, góp phần phát hiện nhiều diễn viên tài sắc.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận một thực tế là sân khấu xã hội hóa đang phát triển thiếu tính chiến lược, chưa bền vững từ cơ sở vật chất đến đội ngũ diễn viên… Hiện nay, tiết mục vở diễn thì có nhưng diễn viên thì không ổn định. Diễn viên sân khấu đang bị chi phối bởi phim truyền hình, bởi các chương trình truyền hình thực tế. Nhiều ý kiến cho rằng vấn đề cần làm hiện nay là ngoài việc phát triển trong nước thì các các đơn vị phải làm sao mở rộng thị phần và hướng ra quốc tế. Điều này đòi hỏi phải xây dựng cho được một hành lang pháp lý. Đồng thời, phải xây dựng những tác phẩm vừa mang tính giải trí, đạt doanh thu, nhưng lại vừa mang tính giá trị nghệ thuật cao để định hướng thẩm mỹ. Một số sân khấu đã bắt đầu thực hiện phương thức này nhưng vẫn còn làm một cách “đơn độc” và chưa có tinh chiến lược lâu dài. Đạo diễn Hồng Dung – Phó chủ tịch hội sân khấu TP cho hay: “Về vấn đề này chúng tôi rất hoan nghênh và khuyến khích các đơi vị, tìm được hướng vươn ra quốc tế để giới thiệu giao lưu với nghệ sĩ khán giả kiều bào nước ngoài. Đồng thời tạo thành một cầu nối giữa văn hóa trong nước với quốc tế, đem đến cho khán giả cái nhìn, cái cảm nhận khác về sân khấu của Việt Nam rằng sân khấu Việt Nam hiện nay đã có những dấu ấn đậm đà hơn không thua kém gì thế giới. Tôi cho rằng đi là một cách làm hay, hiệu quả cần phát huy”.

Trong 5 năm qua, một tín hiệu đáng phấn khởi cho hội sân khấu đó là số lượng diễn viên, đạo diễn trẻ tài năng không ngừng gia tăng về số lẫn chất lượng. Dù được đào tạo chính quy trong các trường văn hóa hay đào tạo theo phương thức truyền nghề cũng đều có những thế mạnh riêng, góp phần làm phong phú cho đời sống  của sân khấu thành phố.

NSƯT đạo diễn Ca Lê Hồng, nguyên Ủy viên Ban chấp hành hội sân khấu, người có công đào tạo nhiều nghệ sĩ, đạo diễn cho thành phố bày tỏ:  “Qua đào tạo từ nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, trường nghệ thuật sân khấu thì phải nói là làm cho đội ngũ sân khấu, đặc biệt là kịch phát triển mạnh mẽ. Cải lương cũng phát triển. Đào tạo của trường đại học sân khấu điện ảnh đã cho ra hàng loạt đạo diễn và bây giờ có nhiều người thành danh. Rồi những em nghệ sĩ trẻ được đào tạo từ trường rồi cũng có một số em nổi lên, bây giờ cũng có một số em là nghệ sĩ ưu tú. Qua giải thưởng Trần Hữu Trang các em trưởng thành rất nhiều, thì phải nói rằng lực lượng trẻ bây giờ có điều kiện đào tạo và các em có trình độ tương đối phát triển".

Đánh giá lại những mặt hạn chế yếu kém là cần thiết, vì từ đó những người làm sân khấu sẽ có điểm tựa để phấn đấu và làm tốt hơn trong nhiệm kỳ mới.

Xã hội hóa là một bước đi thích hợp của văn học nghệ thuật, đặc biệt là lĩnh vực kịch nói. Trong thời gian qua tại TPHCM đã có nhiều những cơ chế chính sách, những đề án phát triển, bảo tồn cho sân khấu cải lương. Tất nhiên để sân khấu cải lương có được những thành tựu như kịch nói thì điều đầu tiên phải có tác phẩm hay, đi vào đời sống thực tế, đi vào lòng khán giả; chúng ta cần có một thế hệ nghệ sĩ trẻ có tinh thần cầu tiến, có tâm huyết; phải có kinh phí, đầu tư về cơ sở hạ tầng, có một chiến lược quảng bá thích hợp…tất cả những điều đó nếu chúng ta làm được thì đời sống sân khấu TP mới có được một diện mạo rạng rỡ hơn.

NSND Lê Tiến Thọ, chủ tịch hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam cho rằng: “TPHCM phải có những đề án phát triển trình chính phủ những bước đi thích hợp cho sân khấu phát triển, ví dụ như là đào tạo diễn viên trẻ, đào tạo đạo diễn trẻ và đào tạo tác giả trẻ, nhất là tác giả cho sân khấu cải lương. Nếu chúng ta có một đội ngũ vững mạnh có tâm huyết, có tài năng thì tôi tin rằng đời sống sân khấu của chúng ta sẽ đậm đặc và phát triển mạnh hơn”.

Kỳ vọng một ban chấp hành mới nhiều tâm huyết, dám nghĩ, dám làm, chấp nhận thử thách và trẻ trung năng động là mong mỏi của nhiều  thành viên của hội.