LHP tài liệu Quốc tế châu Âu- Việt Nam lần 6: Diễn đàn của đam mê và hy vọng

(VOH) - Tiếp nối thành công sau 5 năm tổ chức , Hiệp hội các Viện văn hóa và Đại sứ quán Châu Âu (EUNIC) phối hợp cùng Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung Ương tiếp tục giới thiệu đến khán giả tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh Liên hoan Phim (LHP) tài liệu Châu Âu-Việt Nam lần thứ 6.

Tại TPHCM bắt đầu khai mạc vào ngày 21/6 kéo dài đến ngày 29/6 tại Trường Đại học Hoa Sen, số 8 Nguyễn Văn Tráng, Q.1 TPHCM. Có thể nói, đây là cơ hội tốt để những người yêu mến điện ảnh tài liệu được thưởng thức các bộ phim chất lượng cao, đồng thời cũng là dịp để nhà làm phim VN học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với phong cách làm phim tài liệu châu Âu và Đông Nam Á.

Phim tài liệu là một thể loại phim luôn được sự đánh giá cao của giới chuyên môn. Mặc dù là thể loại phim không mang lại nhiều giá trị giải trí cũng như lợi nhuận, tuy nhiên trong bất kì một liên hoan phim hay một giải thưởng nào cũng đều có hạng mục dành cho phim tài liệu. Điều này cho thấy tầm quan trọng cũng như giá trị mà phim tài liệu mang lại. Các nhà làm phim Việt Nam cũng vô cùng quan tâm đến thể loại phim này, bởi lẽ, nó là những thước phim chân thật nhất về cuộc sống.

Trong khuôn khổ Liên hoan phim tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 6 do Hiệp hội các viện văn hóa và Đại sứ quán các nước châu Âu phối hợp cùng Hãng phim Tài liệu và Khoa học TW tổ chức, một lần nữa những thước phim tài liệu quý giá của châu Âu, Việt Nam và các nước Đông nam Á có cơ hội mang đến cho giới chuyên môn cùng những khán giả yêu thích thể loại phim này.

Tại liên hoan phim, các phim tài liệu Việt Nam sẽ mở màn mỗi buổi chiếu, theo sau đó là các phim tài liệu của Anh, Pháp, Đức, Bungary kết hợp Thụy Điển, Ba Lan, Đan Mạch, Tây Ban Nha và Áo. Những bộ phim tài liệu mới từ các nước châu Âu và Việt Nam sẽ tạo ra một cuộc đối thoại sôi động, mang tới những phong cách làm phim đa dạng và các đề tài phong phú phản ánh muôn mặt đời sống xã hội. Ngoài ra, loạt phim tài liệu Đông Nam Á chọn lọc cùng sự có mặt của một số đạo diễn trẻ đến từ Campuchia, Myanmar, Indonesia, Thái Lan sẽ góp phần làm phong phú thêm Liên hoan. Những bộ phim tài liệu thành công tại nhiều nước trên thế giới đã được khán giả nồng nhiệt đón nhận và coi đó như “các tác phẩm điện ảnh về cuộc sống thật”.

Ông Sebastian Kraft, Trưởng đại diện Hiệp hội các viện văn hóa và Đại sứ quán các nước châu Âu- Giám đốc viện Geothe tại TPHCM chia sẻ: “Mục đích của chương trình là gửi thông điệp từ các bộ phim châu Âu và họ sẽ giới thiệu các nền văn hóa đó. Hơn hết là được thưởng thức các bộ phim đến từ châu Âu và có không gian vui vẻ hòa đồng với nhau”.

Phim tài liệu là thể loại phim phi thương mại, tuy nhiên, đây là thể loại phim mang lại những giá trị tích cực của cuộc sống, của con người, của từng dân tộc nói riêng và cả nhân loại nói chung. Đã từng có những bộ phim tài liệu về chiến tranh, về môi trường khiến cả thế giới phải nhìn lại những sai lầm của chính mình và từng có những bộ phim tài liệu trở thành kho tàng tri thức của con người đối với cuộc sống thiên nhiên hoang dã. Giá trị là như thế nhưng rõ ràng trong thời điểm hiện tại, phim tài liệu của Việt Nam chưa có được sự quan tâm đầu tư đúng mức để có thể làm được những bộ phim chất lượng. Liên hoan phim tài liệu châu Âu – Việt Nam là một diễn đàn lớn để các nhà làm phim tài liệu Việt Nam được tham gia thể hiện, học hỏi và phát triển.

Bà Phạm Thị Tuyết, Tổng Giám đốc Hãng phim tài liệu và khoa học TW- Trưởng ban tổ chức cho hay: “Thông qua LHP này chúng tôi có cơ hội hợp tác, ngoài các buổi chiếu phim thì trong 5 năm qua chúng tôi phối hợp với các nước châu Âu, đặc biệt là phái đoàn Brussels của Bỉ mở các lớp đào tạo công tác làm phim như biên kịch, đạo diễn, quay phim, dựng phim…Ngoài việc các nghệ sỹ có kiến thức ở trường và trải nghiệm của mình trong cuộc sống thì việc tiếp cận với đạo diễn châu Âu đến giảng dạy về công tác làm phim giúp cho họ nâng cao tác phẩm của mình. Đối với phim tài liệu VN chúng ta phải nâng dần chất lượng để thu hút khán giả trong nước, bên cạnh đó công tác phát hành quảng bá các bộ phim của chúng ta ra thế giới là hết sức cần thiết”.

Tham gia liên hoan phim lần này có tổng cộng 22 phim trong đó có 9 phim Việt Nam, 8 phim của các nước châu Âu và 5 phim Đông Nam Á. Đối với những quốc gia có nền điện ảnh phát triển như châu Âu, đa số những phim tài liệu mà họ mang đến có chất lượng rất cao về cả hình ảnh lẫn nội dung ý nghĩa.

Qua 5 kỳ liên hoan, các nhà làm phim Việt đã thu được nhiều bài học bổ ích về xu hướng làm phim tài liệu hiện đại trên thế giới. Quan trọng nhất có lẽ là cách đặt vấn đề, tiếp cận cuộc sống chân thực và sống động, không áp đặt, không minh họa.

Phim mở màn của VN là tác phẩm “Khi không thể vượt qua chính mình” của hai đạo diễn Trịnh Quang Tùng và Bùi Thị Phương Thảo. Hai đạo diễn đều trẻ, có thành tích, đi vào một đề tài gai góc: Thế giới của những người tâm thần. Phim dài 28 phút và thông điệp rất rõ ràng: Đừng bàng quan trước căn bệnh nguy hiểm, có thể xảy ra với bất cứ ai trong chúng ta, nhất là trong cuộc sống ngày càng căng thẳng, nhiều áp lực. Hãy lắng nghe, quan tâm, chia sẻ với những người tâm thần...Bộ phim “Dẫu nẻo về còn xa” cũng được thực hiện bởi hai đạo diễn Mạc Văn Chung và Nguyễn Tiến Dũng kể về cuộc đời của 4 phạm nhân đang thụ án. Ranh giới giữa thiện và ác, giữa tự do và tù tội vô cùng mong manh là thông điệp mà các nhà làm phim muốn đem đến cho khán giả.

Đạo diễn Trịnh Quang Tùng- đạo diễn phim “Khi không thể vượt qua chính mình”- cho biết: “Tham gia LH thì rất tốt vì phim mình đến được với khán giả, các phim này ít được chiếu trên truyền hình, chính vì thế nó không đến được gần với khán giả. LH như thế này rất quan trọng vì giới thiệu được các tác phẩm của mình, được mọi người biết đến và có tác động xã hội nhất định nào đó. Qua mỗi lần thì mình học hỏi được nhiều điều”.

9 phim Việt Nam với 9 đề tài cũng như cách kể rất khác biệt, mang lại nhiều ấn tượng. Tuy nhiên so với mặt bằng những phim tài liệu châu Âu thì rõ ràng phim trong nước vẫn còn yếu. Phim chọn được đề tài hay, thì cách nhìn nhận và khai thác vấn đề chưa sâu, chưa được sự đầu tư đúng mức về thời gian công sức. Có lẽ đó là một trong những thực trạng chung của lĩnh vực phim tài liệu Việt Nam.

Đạo diễn trẻ Hoàng Hà Lê- lần đầu tham gia Liên hoan với phim “Hai phía cuộc đời”- bộ phim nói về thực trạng nạo phá thai bừa bãi của giới trẻ hiện nay- nhận định: “Phim tài liệu không phải là phim không được đón nhận, nhưng thị hiếu thì phim truyền hình hấp dẫn hơn. Tất nhiên mỗi dòng phim có những suy nghĩ, sâu sắc khác nhau, đa số những người già thích phim tài liệu nên mình phải tìm đề tài trẻ, cách làm hấp dẫn để người xem thấy thú vị khi xem những bộ phim của mình”.

Nhà làm phim tài liệu người Chilê Patricio Guzman đã từng nói "Một quốc gia không có phim tài liệu giống như một gia đình không có album ảnh”. Với sự cọ xát và học hỏi từ Liên hoan phim thông qua những bộ phim tài liệu châu Âu, hy vọng rằng trong thời gian tới Việt Nam sẽ có những “album ảnh” chất lượng và đầy màu sắc của cuộc sống.