Liên hoan sân khấu Thủ Đô lần I: Hội ngộ những tài năng

(VOH) - Chào mừng kỷ niệm 60 năm Giải phóng Thủ đô, vừa qua, tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức khai mạc Liên hoan sân khấu Thủ đô lần thứ nhất. Liên hoan sẽ kéo dài đến ngày 5/10 với sự tham dự của 9 Nhà hát, Đoàn nghệ thuật đóng trên địa bàn Hà Nội.

Một điều mới của Liên hoan lần này đó là các đơn vị sẽ biểu diễn ngay chính tại “sân nhà” của mình, có nghĩa là đơn vị nào sẽ về đơn vị đó thi. Đây có thể coi là một lợi thế để diễn viên không phải mang tâm lý thi đấu, khán giả dễ theo dõi và tiết kiệm được chi phí.

9 vở diễn là 9 sắc thái khác nhau, bao gồm kịch, cải lương, tuồng, chèo. 9 vở khai thác 9 đề tài khác nhau từ Hà Nội ngàn năm văn hiến, Hà Nội trong chiến tranh cho đến Hà Nội thời kỳ đổi mới, và cho dù là câu chuyện gì đi nữa thì khán giả vẫn thấy ở đó con người Hà Nội với nét rất riêng, hào hoa thanh lịch và nồng nàn yêu nước.

Khai mạc Liên hoan năm nay là vở kịch “Những người con Hà Nội” tác giả Phạm Văn Quý, đạo diễn NSND Doãn Hoàng Giang, lấy bối cảnh Hà Nội 1946 khi Pháp xâm lược trở lại và lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khán giả được sống lại hào khí của những người con Hà Nội kiên cường đồng lòng bảo vệ Thủ Đô. Vở diễn quy tụ hơn 100 diễn viên tham gia, và tuy là đề tài chiến tranh nhưng vở diễn không quá nặng nề triết lý mà mang tới nét sâu lắng của con người Hà Nội.

Một vở kịch khác cũng về đề tài chiến tranh đó là “Bản danh sách điệp viên” của Đoàn kịch Công an nhân dân, tác giả Văn Báu. Câu chuyện đầy cảm động và bi tráng về sự hi sinh thầm lặng của các điệp viên công an Hà Nội cùng lòng quyết tâm bảo vệ Thủ Đô của toàn thể người dân Hà thành trong cuộc chiến tranh khốc liệt giai đoạn 1954 khi Pháp chuẩn bị rút quân khỏi Việt Nam.

 
Vở "Đạo học" của Nhà hát kịch Việt Nam kể về hình tượng nhà giáo Chu Văn An. 

Vở “Đạo học” của Nhà hát kịch VN khắc họa hình tượng vị danh sư nổi tiếng tài hoa Chu Văn An. Một vở kịch có nội dung tư tưởng sâu sắc, giá trị nghệ thuật tốt đẹp. Còn vở “Nhà có 3 chị em gái” của Nhà hát Tuổi trẻ là vở kịch duy nhất về đề tài hiện đại. Vở diễn nói về bi kịch của tình yêu, của gia đình khi mà các giá trị truyền thống bị đánh mất. Tú, Nhiên, Quỳnh ba chị em với 3 cách yêu, cách cảm nhận cuộc sống khác nhau nhưng cả 3 đều gặp bất hạnh chỉ vì quá thờ ơ và vội vàng trong cuộc sống. Đây cũng là lời cảnh tỉnh cho những ai đang không biết quý trọng tình cảm gia đình.

Cải lương không chỉ là “đặc sản” của miền Nam, ngay tại Thủ Đô, bộ môn này cũng đang có chỗ đứng nhất định trong lòng khán giả. 2 vở cải lương “Đường đua trong bóng tối” nhà hát cải lương Hà Nội và “ Hà Nội gió mùa” nhà hát cải lương Việt Nam đã tạo nên sự khác biệt, ấn tượng bởi lối dẫn dắt và lời ca câu hát của nghệ sỹ miền Bắc. Đạo diễn Hoàng Quỳnh Mai- đạo diễn vở “Hà Nội gió mùa” mong muốn tặng một câu vọng cổ ngọt ngào đến khán giả Thủ Đô: “Đây là câu chuyện mới tinh, lần đầu trên sân khấu, nó thể hiện một cái gì đó hoài cổ, đặc biệt khi nhắc đến Hà Nội người ta hay nhớ đến mùa đông, và những cơn gió mùa đông bắc. Ai đã sống và xa Hà Nội sẽ nhớ. Xuất phát từ tình yêu ấy nên những người trong ekip đều chú tâm thể hiện sao cho ra được cái nét đẹp của người Hà Nội xưa và nay. Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”.

Còn vở cải lương “Đường đua trong bóng tối” tác giả Đăng Chương đã từng được nhiều nhà hát khai thác, lần này nhà hát cải lương Việt Nam mang đến sự mới mẻ hơn. Câu chuyện đề cập đến nạn chạy chức chạy quyền cũng như bi kịch và cái giá phải trả cho lòng tham một cách mù quáng. Đạo diễn NSUT Thanh Vân đã dẫn dắt người xem đến góc khuất của xã hội, một đường đua âm thầm, trong bóng tối rồi tất cả cùng tàn rụi bởi ánh sáng công lý đã bao trùm lên những thế lực tối tăm ấy.

Bộ môn nghệ thuật tuồng, chèo gắn bó mật thiết với đời sống của nhân dân miền Bắc . Năm nay, 2 vở chèo “Cánh chim trắng trong đêm” Nhà hát Chèo Hà Nội và “Lời nói dối cuối cùng” của nhà hát Chèo VN tham gia Liên hoan sân khấu Thủ Đô được khán giả vô cùng chờ đợi.
“Cánh chim trắng trong đêm” ngợi ca người phụ nữ Hà Thành dũng cảm kiên cường tham gia hoạt động cách mạng cho dù hiểm nguy luôn rình rập. Còn vở “Lời nói dối cuối cùng” dựa theo câu chuyện kịch dân gian Chú Cuội của tác giả Lưu Quang Vũ. Tuy câu chuyện nói về thời kỳ xa xưa nhưng bài học thì vẫn còn vẹn nguyên đến tận hôm nay. NSUT Thanh Ngoan- Giám đốc nhà hát Chèo VN chia sẽ: “Với nghệ thuật là ngôn ngữ chèo, những ai từng xem tác phẩm này trên sân khấu hay đọc kịch bản thì đều thấy đây là những tác phẩm đáng xem, và cũng là lời cảnh báo trong thời đại ngày hôm nay. Chỉ là nhân vật chính chú Cuội thì trong cuộc sống này đâu đó chúng ta phải bớt đi sự dối trá để xây dựng cuộc sống tốt đẹp”.

Vở tuồng duy nhất tham dự LH lần này là vở “Thanh gươm Cô Đô đốc” hay tên khác “Đô đốc Bùi Thị Xuân” tái hiện hình ảnh của nữ anh hùng Bùi Thị Xuân. Không giống như nhiều loại hình nghệ thuật khác, nghệ thuật Tuồng đang đứng trước nhiều khó khăn khi thưa vắng khán giả. Với tính chất ước lệ, cách điệu và tính bi hùng với những đề tài kinh điển, ngôn ngữ bác học, ít gần gũi với cuộc sống đời thường đã làm cho các khán giả không còn mặn mà. Tuy nhiên, sự cố gắng của những nghệ sỹ Tuồng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống, Tuồng đang tìm cho mình lối đi riêng. Ông Phạm Ngọc Tuấn- giám đốc nhà hát Tuồng VN tâm tư: “Khán giả ngày hôm nay dần dần đến xem tuồng, một trong những biện pháp rất quan trọng đó là đưa những chương trình biểu diễn vào học đường, với mục tiêu tiếp cận khán giả trẻ đến với tuồng, và cũng là cách đào tạo khán giả trẻ”.

Có thể nói, 9 vở diễn là 9 cung bậc cảm xúc, 9 câu chuyện với 9 tình yêu riêng dành cho Hà Nội. Khán giả Thủ Đô sẽ càng yêu hơn mảnh đất ngàn năm văn hiến với những con người hiền lành, ngoan cường.

Tiếc là do thời gian chuẩn bị gấp rút nên các Nhà hát ngoài Thủ Đô Hà Nội lỡ hẹn với Liên hoan năm nay, nhưng chúng ta cùng chờ đợi vào sự thành công của cuộc hội ngộ này để Liên hoan lần sau sẽ có những gương mặt mới đa dạng và phong phú hơn.