Ngày sân khấu Việt Nam - Nghệ sĩ tri ân tổ nghiệp

(VOH) - Ngày 12/08 âm lịch hàng năm được xem là một ngày ý nghĩa và linh thiêng đối với những ai hoạt động trong lĩnh vực sân khấu, vì đó là ngày để mỗi nghệ sĩ thắp nén hương kính tri ân tổ sư, những bậc tiền bối đã có công khai phá bộ môn nghệ thuật sân khấu truyền thống, đặc biệt là bộ môn cải lương.

Năm nay không khí đón giỗ tổ sân khấu cũng rộn ràng từ rất sớm, ngay từ ngày 10/08 âm lịch, nhiều sân khấu đã thực hiện nghi thức giỗ tổ. Thời điểm dâng hương mỗi nơi có thể khác nhau, nhưng tất cả đều hướng về tổ nghiệp trong sự tôn kính, trân trọng, biết ơn những bậc tiền nhân, những người thầy, những đồng nghiệp, bạn diễn, chính họ đã dạy nghề, dạy cách sống. Các bậc đi trước, đi cùng đã dìu dắt họ qua từng vai diễn, từng đêm diễn, để cuối cùng họ được khán giả yêu mến và được đời vinh danh bằng hai từ Nghệ sĩ.

Hầu hết các sân khấu đều có những kế họach chuẩn bị từ sớm cho ngày linh thiêng này. Ngoài việc dâng hương các nghệ sĩ còn hát và diễn lại nhiều trích đọan, chặp cải lương kinh điển kể về những thăng trầm cũng như vinh quang của sân khấu. Ngày này còn là dịp để các lãnh đạo, những người làm công tác quản lý sân khấu lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, tình cảm của anh, chị, em nghệ nhân, nghệ sĩ ,kịp thời từng bước chấn chỉnh, nâng đỡ, dìu dắt bộ môn sân khấu để giữ mãi ngọn lửa truyền thống của sân khấu, vốn đã có một thời hoàng kim trên vùng đất Nam bộ.

Đài TNND TP.HCM có lẽ là đơn vị tổ chức giỗ tổ sớm nhất ngay từ ngày 10/08 âm lịch. Như mọi năm, nghi thức lễ được Đài tổ chức trang trọng với sự góp mặt của nhiều thế hệ nghệ sĩ đã từng gắn bó với các chương trình của Đài trong nhiều năm qua. Không chỉ sản xuất nhiều chương trình tài tử cải lương đặc sắc phục vụ thính giả mộ điệu cả nước mà trong suốt 20 năm qua, Đài đã góp phần phát hiện và đào tạo nhiều gương mặt tài năng cho sân khấu cả nước thông qua cuộc thi tuyển chọn giọng ca cải lương hàng tuần và giải Bông lúa vàng. Ở lĩnh vực âm nhạc, Đài cũng tiên phong trong việc tìm kiếm những gương mặt âm nhạc qua các cuộc thi trên sóng phát thanh như: Đam mê âm nhạc, Giai điệu thính phòng, Âm hưởng dân ca…

Trong ngày 11/08 âm lịch nhiều nghệ sĩ đã hội tụ về nơi được xem là “gia đình” của các nghệ sĩ vào ngày giổ Tổ là Nhà thờ truyền thống Sân khấu tại số 133 Cô Bắc Quận 1. Năm nay không khí cũng rộn ràng như mọi năm, nhiều thế hệ nghệ sĩ dù bận rộn ở đâu vẫn dành ít thời gian để tề tựu về đây cùng nhau dâng hương Tổ nghiệp, trong dòng nghệ sĩ tấp nập dâng hương có cả nhưng nghệ sĩ lão thành, những nghệ sĩ không còn hát nữa vẫn về để có dịp gặp lại đồng nghiệp, khán giả của mình.

NSND Huỳnh Nga một trong những nghệ sĩ lão thành đã có nhiều đóng góp cho sân khấu cải lương nước nhà xúc động trước bàn thờ tổ:

“Mỗi năm đến ngày này, thắp hương là rưng rưng nước mắt nhớ về tổ nghiệp, đặc biệt là những anh em làm nghề hai, ba chục năm đều hướng về ngày này, họ nhớ về nghề trong niềm tôn kính. Tôi đi từ cầu thang lên mà bước chân không vững, trong lòng dâng lên nhiều cảm xúc, bồi hồi lắm nhớ về nghề, về những người bạn diễn đã đi trước mình”.

 

Ở Nhà văn hóa Thanh niên không khí của ngày giỗ cũng sôi nổi rộn ràng không kém. Nhiều nghệ sĩ, khán giả mộ điệu cùng nhau tề tựu, chung vui, cùng nhau ôn lại truyền thống vẻ vang của sân khấu nước nhà và đặc biệt là dịp thiêng liêng để tri ân tổ nghề, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân ngành sân khấu. Về với lễ giổ Tổ sân khấu, các thế hệ văn nghệ sĩ dù có nhiều cảm xúc khác nhau nhưng tựu trung lại là tấm lòng thành kính tri ân tổ nghiệp, nguyện cầu cho sân khấu sẽ mãi sáng đèn để người nghệ sĩ được tiếp tục phục vụ cho nhân dân.

Chương trình nghệ thuật mừng Ngày Sân khấu Việt Nam 2014 tại Nhà Văn hóa Thanh niên TPHCM - Ảnh: N.Hiệp.

NSND Trần Hiếu, NSƯT Phượng Hằng, xúc động chia sẻ:“Đối với chúng tôi thì ý nghĩa của ngày giỗ Tổ này rất lớn, rất linh thiêng đối với mỗi người. Tôi mong rằng Tổ nghề sẽ phù hộ cho tất cả các nghệ sĩ chúng tôi bất kể ở ngành nào trên sân khấu đều có đủ sức lực, trí tuệ để tiếp tục cống hiến cho nhân dân".

 

Cũng trong đêm 11/8 âm lịch, Lễ giỗ Tổ của Nhà hát Trần Hữu Trang tại rạp Thủ Đô diễn ra ấm áp hơn với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ lão thành. Các thế hệ nghệ sĩ cùng tựu về đây để dâng lên Tổ nghiệp lòng tri ân sâu sắc. Nét mới mẻ so với mọi năm là giây phút cả tập thể cán bộ, nhân viên, các nghệ sĩ của nhà hát Trần Hữu Trang cùng đồng loạt dâng hương trước bàn thờ Tổ và hứa sẽ cống hiến hết sức để đem đến cho công chúng nhiều tác phẩm hay, xứng đáng với sự dìu dắt, đãi ngộ của Tổ nghiệp.

Trước tình hình sân khấu đang khó khăn, các nghệ sĩ nhận thức rõ được cần phải nâng cao năng lực bản thân hơn nữa để các vở diễn tạo được sức hút với công chúng. Đạo diễn Trần Ngọc Giàu – Tân Giám đốc Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang chia sẻ: “Tất cả đều thấy rằng sân khấu cải lương đang gặp rất nhiều khó khăn, phải thừa nhận rằng nội lực của chúng ta so với trước đây không bằng, nên đó là trách nhiệm của chúng ta. Bên cạnh sự cạnh tranh của các phương tiện giải trí thì trong đó cái chính là phải nâng cao năng lực của đạo diễn, diễn viên, rồi tới cơ sở vật chất”.

 

Trong khi đó, vào sáng ngày 12/8 âm lịch ngày chính thức của giỗ Tổ Sân khấu và cũng là ngày Sân khấu Việt Nam, tất cả các sân khấu cải lương, sân khấu kịch và các trường nghệ thuật đều đồng loạt tri ân Tổ nghiệp với nhiều nghi thức lễ quen thuộc.

Nghi thức tế Tổ tại Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP.HCM thực sự đặc sắc và đậm đà bản sắc của bộ môn nghệ thuật này với tổng cộng 6 lễ được thực hiện gồm 5 lễ chính và 1 lễ phụ. Có thể thấy dù tình hình sân khấu đang đối mặt với nhiều khó khăn, bộ môn nghệ thuật hát bội thì càng khó khăn hơn nhưng các nghệ sĩ vẫn luôn bám nghề, giữ nghề, làm nghề với một trái tim chân thành nhất. Vui mừng trong cái “Tết” của các nghệ sĩ này, các nghệ sĩ đã nôn nao chuẩn bị từ nhiều ngày trước, bà Phan Ngọc Nga – Phó Giám đốc Nhà hát nghệ thuật hát bội bày tỏ:

“Nôn nao lắm, không ngủ được, phải chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Cứ nhớ là tới ngày này là phải chuẩn bị các thứ, nào là quần áo tắm Ông, rồi lo cho trang nghiêm một bàn thờ Tổ như thế nào, nghi thức như thế nào của cô chú ngày trước làm sao thì giữ gìn cho con cháu làm như vậy, mình tiếp nối và giữ gìn đừng để cho nó mất mát.”

 

Cũng trong sáng ngày 12/8 âm lịch, dù trời mưa lớn nhưng các nghệ sĩ vẫn nô nức đến dâng hương lên bàn thờ Tổ tại sân khấu Sen Hồng (Công viên 23/9). Đây là lễ giỗ đầu tiên của sân khấu non trẻ nhưng hết sức năng động này. Đây còn là dịp để hàng trăm nghệ sĩ đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác nhau như: cải lương, ca nhạc, điện ảnh, thời trang, xiếc,…gặp gỡ và trao đổi những câu chuyện nghề nghiệp lẫn chia sẻ về các dự định sắp tới của mình.

Trước bàn thờ Tổ, NSND Bạch Tuyết không quên tri ân các bậc tiền nhân và cả những khán giả thân thương đã luôn đồng hành, cổ vũ cho người nghệ sĩ: “Người Việt Nam ta có ngày giỗ Tổ là ngày 10/3 âm lịch, nghệ sĩ Việt Nam có ngày 12/8 âm lịch là ngày nghiệp Tổ. Hôm nay chúng ta cùng tựu về đây trong niềm thành kính trước Tổ nghiệp. Sự biết ơn những bậc tiền nhân, những người thầy, những đồng nghiệp, bạn diễn, chính họ đã dạy nghề, dạy cách sống. Chúng ta cũng không thể quên và xin đặc biệt tri ân các thế hệ khán giả đã nuôi dưỡng tình tri kỉ. Không có khán giả, sân khấu này không thể kéo màn, âm thanh này không thể cất lên".

 

Cũng cùng chia vui với nhiều nghệ sĩ tại nhiều sân khấu nhân ngày giỗ Tổ sân khấu năm nay, đạo diễn – NSUT Trần Minh Ngọc – Phó chủ tịch Hội sân khấu TP.HCM - Tổng biên tập Báo Sân Khấu đã gởi lời chia vui và chúc mừng đến tất cả các thế hệ nghệ sĩ và mong một năm mới thuận lợi trong nghề và trong nghiệp diễn: “Đối với nghệ sĩ ngày này đặc biệt thiêng liêng, vì sân khấu chính là sự nghiệp của người nghệ sĩ, yêu nghề, rèn nghề và giữ nghề. Thay mặt cho Hội Sân khấu thành phố tôi chân thành gửi lời chúc đến các nghệ sĩ và các đồng nghiệp: sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt” .

 

Dù ở bất cứ nơi đâu thì trong trái tim của mỗi người nghệ sĩ vẫn luôn đau đáu hướng về ngày giỗ tổ sân khấu 12/8 Âm lịch, Ngày sân khấu Việt Nam, hướng về Tổ nghiệp. Vị Tổ đã cho họ có được cái nghề, có được cái duyên sân khấu và được khán giả, được người đời trân trọng.