Tin tứcLại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua”…
 |
| Phố "Ông đồ" tại Nhà văn hóa Thanh Niên TPHCM (số 04 Phạm Ngọc Thạch, quận 1) (ảnh: Hu Ân) |
Nhắc đến những câu thơ của nhà thơ Vũ Đình Liên
hẳn ai cũng nghĩ về phong tục xin chữ đầu năm, một nét đẹp trong văn hóa của
người Việt trong dịp Tết. Cùng việc khai bút đầu xuân, tục xin chữ thể hiện sự
trọng chữ nghĩa, tri thức cũng là mong muốn một năm mới an khang, thịnh vượng,
cầu cho một năm gặp nhiều may mắn…
Trong những năm gần đây, cứ mỗi độ Tết đến xuân về, một số góc phố trên địa bàn
quận 1, quận 3 và Tân Bình– TP.HCM lại đông vui, náo nhiệt với cách viết thư
pháp mà người ta trìu mến gọi bằng cái tên “Phố ông đồ” bởi có rất nhiều “thầy
đồ” mở gian hàng bày giấy đỏ, bút lông, mực tàu viết chữ thư pháp. Các thầy đồ ở
đây già có trẻ có. Với phố “ông đồ”, đây là nơi để họ thể hiện tài năng, tình
yêu, niềm đam mê thư pháp, ông đồ Nguyễn Liên- Cung văn hóa lao động bày tỏ:
Nhìn nét chữ “Rồng bay phượng múa” của các ông đồ, đôi tay tài hoa trên những chất liệu lụa, mành, giấy dó…càng tô điểm nét xưa cho mùa xuân của Sài thành hiện đại. Tại Nhà văn hóa Thanh Niên TPHCM (số 04 Phạm Ngọc Thạch, quận 1) với khoảng 30 ông đồ và gần 50 gian hàng tặng chữ phục vụ khách tham quan từ 30/1 đến 9/2 (tối giao thừa) thu hút sự chú ý của đông đảo khách tham quan ở nhiều độ tuổi.
Còn ở Cung Văn hóa Lao động (Quận 1), Tết Quý Tỵ 2013 “Phố ông đồ” quy tụ 46 chiếu viết thư pháp, phục vụ những người đam mê thư pháp, có nhu cầu trang trí nhà cửa ngày Tết bằng câu đối chữ Việt. Tại điểm hẹn này các ông đồ đã thể hiện chữ viết trên nhiều vật liệu như: viết trên giấy truyền thống, trên đá, hay khắc họa trên gỗ…Tất cả được trang trí bắt mắt và tinh xảo khiến người qua đường không thể không dừng chân. Bà Nguyễn Tâm Đan- một người yêu thích thư pháp ở quận Phú Nhuận cho hay: Nhìn hình ảnh ông đồ khăn xếp, áo the, bày mực tàu và những tờ giấy đỏ tạo nên một không gian hoài cổ níu giữ chân du khách, tôi rất thích đến đây vào những ngày này. Còn ông đồ Nguyễn Đăng Lộc- thành viên của CLB Nghệ thuật Thư pháp cho biết: "Việc xin chữ đã trở thành một nét đẹp của người dân, nhằm thể hiện đạo lý tôn sư trọng đạo của người Việt cũng là niềm vui của những người viết thư pháp:
Anh Hoàng Sinh (CLB Thư pháp Bút Việt) cho biết: Năm nay, những người đến đây xin chữ có cả học sinh, sinh viên, người có tuổi và cả những du khách nước ngoài. Những chữ được xin nhiều nhất là "Hiếu”, "Tâm”, "Phúc”, "Lộc”, "Tài”, "Thọ”…Các ông đồ cũng tặng chữ phục vụ khách tham quan đến Rằm tháng Giêng…Dòng người trên "phố ông đồ” cũng có không ít hình ảnh cả gia đình cùng đi thưởng lãm, hoặc những đứa trẻ tỏ ra thích thú trước nét rồng bay, phượng múa của những "ông đồ trẻ”. Ông Nguyễn Văn Tư, ở Quận 3 cho biết: "Năm nào tôi cũng cùng gia đình dắt mấy đứa cháu ra phố này để chiêm ngưỡng không gian văn hóa độc đáo này. Theo tôi, đây là một nét đẹp cần được lưu giữ, và có thành công hay không còn là sự giáo dục của các thế hệ đi trước truyền lại cho thế hệ trẻ hôm nay”.
“Phố ông đồ” trên đường Trương Định, quận 3 từ nhiều năm nay đã là điểm hẹn cho các nhà Nho hội tụ để giao lưu, học hỏi, và điều quan trọng là phục dựng và phát huy một nét đẹp văn hóa đã từng bị mai một trong một thời gian dài. Vì sao các ông đồ vẫn luôn giữ mãi truyền thống "bày mực tàu giấy đỏ, bên phố đông người qua”. Nhà thư pháp Ô Dân Phát giải thích rằng, xa xưa chỉ những cụ đồ ở thành phố có nhà mới viết chữ tại gia, còn những cụ đồ ở quê ra phố thường lưng vác chõng, vai khoác tay nải đều chọn một gốc cây để làm nơi viết chữ.
Còn nhà thư pháp trẻ Trịnh Tuấn lại cho rằng, những ông đồ “vỉa hè” luôn thuộc nằm lòng câu thơ của nhà thư pháp Lam Sơn Hồng Thanh, người đầu tiên đem chữ Thánh hiền từ nơi đền chùa miếu mạo ra chốn dân dã: “Giờ đây sót lại một người/Ngồi manh chiếu rách viết lời vàng son”. Vậy nên, hình ảnh ông đồ gần gũi ấy đã trở nên quen thuộc với mỗi người Việt Nam. Đặc biệt, chiếu chữ của ông đồ Lê Hoàng Minh- CLB Thư pháp nhà văn hóa Thanh Niên năm nào cũng đông người. Nhiều người đến xin chữ vì biết tiếng cụ là người văn hay chữ tốt nên muốn cụ viết cho mấy chữ để lấy cái may đầu năm, và cũng có người chỉ đứng xem vì lòng hiếu kì trước phong thái lạ kì của “ông đồ trẻ” đang múa bút đạt tới đỉnh cao. Ông đồ Lê Hoàng Minh nói:
Cứ mỗi độ Tết đến xuân về phố phường lại như khoác lên mình chiếc áo mới với sắc đỏ của những hàng câu đối Tết. Thời hiện đại, cuộc sống bận rộn với những lo toan, những tưởng tục xin chữ ngày Tết của người Việt đã bị lãng quên, ấy thế mà nó lại đang hồi sinh và phát triển khá mạnh. Bởi từ trong sâu thẳm của tâm hồn mỗi người Việt, tục xin chữ ngày Tết vừa là nét đẹp trong văn hóa ứng xử, vừa có chút gì đó mang tính tâm linh hứa hẹn sẽ đem lại nhiều điều may mắn vào đầu năm mới. Thư pháp, hiểu một cách nôm na có nghĩa là phương pháp viết chữ đẹp. Thế nhưng, đâu là chuẩn mực của những con chữ đẹp. Ngày Tết ai cũng muốn có đôi câu đối Tết để treo trong nhà, hoặc chí ít cũng xin cho được một chữ theo tâm nguyện. Ông đồ trẻ Đào Chiến bày tỏ:
Phong trào viết thư pháp ở TP.HCM trong những năm gần đây có sự phát triển, số người đam mê và tìm đến với nghệ thuật thư pháp ngày càng đông. Chúng tôi đến gian hàng thư pháp ở đường Trương Định vào những ngày giáp Tết, đây là thời điểm mà các ông đồ rất bận rộn rất đông khách đến gian hàng để “xin chữ đầu năm”. Ngoài cho chữ, tặng chữ, phố "ông đồ" còn là nơi các nam thanh, nữ tú tìm đến để vẽ chân dung, chụp ảnh kỷ niệm, các "ông đồ" còn bán cả những món "đồ cổ" tạo cảnh sắc hòa quyện như trang điểm thêm cho khung cảnh "ông đồ" cho chữ ngày xuân. Đối với những người đam mê thư pháp thì ước mơ của họ là ngày nào đó các nhà thư pháp sẽ có được một con phố ông đồ đúng nghĩa, được pháp luật công nhận. Khi những đóa mai rực vàng khoe sắc, đường phố Sài Gòn trở nên đông vui rộn ràng, không khí ngày xuân lan toả khắp nơi, đó đây lại bắt gặp những câu liễng đối:
“Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ
Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh”
hay như “Tân niên hạnh phúc bình an tiến
Xuân nhật vinh hoa phú quý lai”…phải là những kiểu chữ được viết bằng bút lông, mực tàu thì mới mang được cái hồn của chữ Việt, những câu chữ thư pháp ấy như tô điểm thêm hương sắc ngày xuân.
.jpg?w=1600&q=85)
