Nhiếp ảnh Thành phố năm 2013 và nỗ lực kết nối cộng đồng

(VOH) - Có thể nói, trong bản đồ nhiếp ảnh của cả nước thì TPHCM là một trong những địa phương có lực lượng nhiếp ảnh gia hùng hậu, có phong trào hoạt động sôi nổi và ngày càng gắn kết với nhịp sống cộng đồng. Các tác phẩm nhiếp ảnh trong nhiều năm qua đã đóng góp thiết thực và để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong thành tựu văn học nghệ thuật chung của TPHCM.

Năm 2013 tiếp tục ghi dấu những nỗ lực và thành tựu của các thế hệ nghệ sĩ nhiếp ảnh cũng như các chi hội, câu lạc bộ nhiếp ảnh chuyên ngành. Không ngừng củng cố lực lượng hội viên, tăng cường chất lượng đào tạo, trong năm qua, Hội Nhiếp ảnh Thành phố đã tổ chức được 57 lớp cho hơn 1.180 học viên yêu thích nhiếp ảnh, có thêm 5 hội viên được kết nạp vào Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, nâng tổng số hội viên Trung ương của Hội Nhiếp ảnh Thành phố là 183 người, đông nhất trong cả nước. Ngoài việc tổ chức thành công 2 liên hoan ảnh truyền thống là Liên hoan Ảnh Nghệ thuật Khu vực TPHCM lần thứ 3, Liên hoan Ảnh Nghệ thuật TPHCM lần thứ 38 năm 2013, thì nhiếp ảnh Thành phố năm qua đã có 10 triển lãm tập thể, 5 triển lãm cá nhân; trong đó có nhiều cuộc triển lãm đã để lại tiếng vang như: triển lãm và giới thiệu sách ảnh “Tâm và Tài - Họ là ai?” và “Nick Vujicic - những ngày ở Việt Nam” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á; triển lãm “Phụ nữ và cuộc sống”, “Nước và cuộc sống” của Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Hải Âu,... Bên cạnh đó còn có rất nhiều các buổi tọa đàm chuyên đề, các trại sáng tác, các cuộc thi, giao lưu triển lãm ảnh trong và ngoài khu vực, đáp ứng được yêu cầu chung của Thành phố và góp phần đưa nghệ thuật nhiếp ảnh đến gần hơn với cộng đồng xã hội.

Nhận định về điểm nhấn và dấu ấn thành tựu của nhiếp ảnh thành phố trong năm qua, ông Lê Xuân Thăng - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhiếp ảnh TPHCM phấn khởi: "Các nghệ sĩ về mặt cá nhân thì đạt được khá nhiều giải thưởng trong các liên hoan ảnh ảnh nghệ thuật quốc tế, đặc biệt là một số tác giả thì được huy chương vàng ở các cuộc thi khá nổi tiếng ở Châu Á. Tôi cho là lực lượng nhiếp ảnh TPHCM là một trong những lực lượng tiêu biểu về phong trào xã hội hóa nhiếp ảnh trong cả nước. Dấu hiệu khởi sắc nhất thì tôi cho rằng là các hội viên chúng ta đã bắt đầu lưu ý đến dấu ấn cá nhân, tức là lưu ý đến phong cách sáng tác ảnh nghệ thuật, trong đó nội bật lên là có nghệ sĩ Nguyễn Á với bộ ảnh “Tâm và Tài” và bộ ảnh Nick Vujicic - những ngày ở Việt Nam, nghệ sĩ Trần Thế Phong với những chuyên đề chuyên về trẻ em. Tôi tin là với những xu hướng đi sâu vào phong cách cá nhân và khai thác những đề tài đậm tính nhân văn như thế thì nhiếp ảnh thành phố sẽ còn có nhiều dịp để phục vụ công chúng một cách gần gũi hơn nữa và đem nhiếp ảnh thực sự phục vụ cho cộng đồng...”.

Ở thời đại công nghệ số hiện nay, khi mà các phương tiện nhiếp ảnh đã trở nên phổ biến với cộng đồng thì đòi hỏi cá nhân những người nghệ sĩ nhiếp ảnh càng phải nỗ lực phấn đấu để định hình cho mình cá tính và phong cách sáng tạo riêng. Nữ nghệ sĩ nhiếp ảnh An Dung - thành viên Chi hội Nhiếp ảnh Hải Âu TPHCM, chia sẻ: “Tùy từng người có thế mạnh riêng, có người thích ở nhà suy nghĩ, có người thích chụp theo chủ nghĩa hiện thực những sự việc, sự kiện gắn liền với thời sự của xã hội theo như là ảnh báo chí nhưng mà báo chí với con mắt thể hiện nghệ thuật. Bây giờ, tất cả những phương tiện được mở rộng ra, gần như xã hội hóa, có thể ai cầm máy cũng chụp được vì bấm máy là ra ảnh thôi nhưng mà để có tác phẩm thì người làm nghề có khác; phải luôn luôn cập nhật những kiến thức mới, học tập không ngừng thì tác phẩm của mình càng ngày mới thích ứng được với thời đại. Nếu mà cứ hài lòng với những giải thưởng cũ thì mình cũng giẫm chân tại chỗ bởi vì xã hội phát triển tất cả các mặt rất nhanh...".

Trong tình hình khó khăn chung của văn học nghệ thuật thành phố như nguồn thu còn hạn chế, áp lực từ khủng hoảng kinh tế, thiếu những tác phẩm “đỉnh cao” xứng tầm với tiềm năng của Thành phố thì đòi hỏi hoạt động nhiếp ảnh TPHCM càng phải năng động hơn, các nghệ sĩ cũng cần tìm hướng đi và phong cách sáng tác chuyên sâu hơn để thực sự mang nhiếp ảnh đi vào đời sống. Chia sẻ về hướng đi sắp tới, ông Lê Xuân Thăng - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhiếp ảnh TPHCM cho biết: “Cuộc thi Liên hoan Mùa xuân năm Giáp Ngọ 2014 được tổ chức chấm ở trên mạng nhằm mục đích: thứ nhất là góp phần giúp các tác giả đỡ tốn kém về vấn đề phóng ảnh trên giấy; thứ hai là công tác tuyên truyền được phổ biến rộng rãi hơn, được nhiều người xem hơn và đồng thời là các kiều bào vẫn có thể chia sẻ các bức hình trên mạng được. Tôi cho rằng bên cạnh những cuộc thi ảnh bằng giấy truyền thống thì chúng ta tiếp cận với xu hướng mới của thế giới là tổ chức các cuộc thi ảnh online trên mạng, cũng là một xu thế mà Hội Nhiếp ảnh TPHCM đang tiếp cận. Năm 2014 thì chúng tôi vẫn tiếp tục duy trì cho các hội viên phong trào chính là “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; trong đó Ban Lý luận phê bình đã có đăng ký với Ban chấp hành Hội là sẽ tổ chức một số hội thảo chuyên đề, đặc biệt là hội thảo về ngôn ngữ của nhiếp ảnh. Chúng ta biết là hiện nay, trong cả nước chúng ta chưa có Viện hàn lâm thành ra ngôn ngữ ỡ mỗi trung tâm nhiếp ảnh thì khác nhau, chúng tôi hi vọng qua một số hội thảo thì bước đầu có thể thống nhất một số thuật ngữ cơ bản để ứng dụng trong giảng dạy, giúp cho học viên có thể tiếp cận nhiếp ảnh một cách thống nhất và đồng bộ hơn...”.

Với những nỗ lực không ngừng của lực lượng nghệ sĩ nhiếp ảnh và sự quan tâm của lãnh đạo Thành phố, của các hội, chi hội và câu lạc bộ chuyên ngành; chúng ta có quyền kì vọng vào sự phát triển vượt bậc của nhiếp ảnh Thành phố trong thời gian tới để ngày càng có thêm nhiều tác phẩm nghệ thuật có giá trị “đỉnh cao”, “bắt đúng” những khoảnh khắc của hơi thở, nhịp sống và khát vọng phát triển của TPHCM.