Những người giữ hồn đêm Trung thu

Trong tiếng trống lân giục giã, người lớn dường như cũng thấy tuổi thơ của mình vẫn còn đọng lại trong ấy. Ảnh: chophienvietnam

Nói đến nghệ thuật múa lân sư rồng ở TPHCM, người ta thường nghĩ ngay đến các đội lân nức tiếng ở xung quanh khu vực Chợ Lớn như quận 5, quận 6. Trong số gần 100 đội lân lớn nhỏ hiện có ở Sài thành, nơi đây chiếm hơn quá nửa và phần lớn đều là đội lân của các lò võ người Hoa… Lòng yêu nghề, sự khổ luyện cùng với nền võ học cơ bản vốn có, đã giúp nơi đây đào tạo nên nhiều thế hệ gắn bó với đoàn lân. Thế hệ nào cũng tràn đầy nhiệt huyết đam mê để mang đến cho người xem những tiết mục biểu diễn đầy ngoạn mục. Võ sư Lưu Kiếm Xương, Giám đốc Đoàn lân sư rồng Nhơn Nghĩa Đường cho biết, để có một võ sinh đảm nhận được một vị trí nhất định trong đoàn lân phải đào tạo từ nhỏ. Được ví như người giữ hồn cho mỗi động tác của con lân, vậy nên các võ sinh  hóa thân vào lân phải đạt đến độ kết hợp hài hòa giữa võ thuật và nghệ thuật. Đó là sự chính xác và uyển chuyển của một vận động viên thể dục dụng cụ, sự khéo léo, cẩn trọng gần như là một nghệ nhân và sự dũng mãnh cần có của một võ sĩ. "Lân thì 2 người điều khiển. Một người giữ đầu, một người giữ đuôi, hai người phải đồng tâm hiệp lực để làm cho động tác đẹp. Mỗi động tác như là nhảy - đi - ngồi - bước đều cần phải có sự phối hợp chặt chẽ. Sự ăn ý trong việc phối hợp sẽ làm cho bước đi giống như thật".

So với trước kia, ngày nay, để thỏa mãn sự hiếu kỳ của công chúng, các đoàn lân cũng phải tự làm mới mình với những bài biểu diễn độc đáo. Càng độc đáo, khó khăn bao nhiêu thì tiếng tăm của đoàn lân càng vang xa bấy nhiêu, cũng đồng nghĩa với những hợp đồng mời gọi biểu diễn của đoàn cũng sẽ dày thêm lên. Chính vì vậy, nếu như trước đây lân chỉ múa trên mặt đất, ngày nay lân thậm chí còn múa trên các giàn sắt cao với nhiều động tác cực kỳ ngoạn mục. Không chỉ múa lân, ngày nay đoàn còn tạo dựng thành múa sư tử, múa rồng. Mỗi một tiết mục múa từ khi tập luyện cho đến khi ra mắt người xem có khi phải mất cả năm trời, nhưng không vì thế mà làm nản lòng các võ sinh và các huấn luyện viên của đoàn. Võ sư Lưu Kiếm Xương cho biết thêm: "Múa rồng cần có nhiều người, có khi đến 9 người. Trong tất cả 9 người mà chỉ cần một người kết hợp không ăn ý, để xảy ra trục trặc thì cũng không thể nào hoàn thành động tác được. Do đó, người ta gọi múa rồng là môn thể thao tập thể, phải đảm bảo đạt tới trình độ “vạn vô nhất thất”, nghĩa là thực hiện cả mười ngàn lần cũng không thể nào để xảy ra một tai nạn. Đó là trách nhiệm của HLV để các VĐV đó nắm được các kỹ xảo và bảo đảm được các động tác, không để xảy ra tai nạn".

Để có được màn biểu diễn với tên gọi mỹ miều, “Long lân mai hoa thung” ra mắt người xem, thầy trò của đoàn lân sư rồng Nhơn Nghĩa Đường đã phải mất hàng năm trời khổ luyện. Chứng kiến cảnh thầy trò của đoàn Lân sư rồng Nhơn Nghĩa Đường luyện tập tiết mục này để chuẩn bị biểu diễn mùa Trung thu năm nay, chúng tôi không khỏi hồi hộp, có lúc như thót tim khi các võ sinh đang hóa thân vào long - lân - mai hoa thung, thực chất là cách nói tượng hình của những trụ sắt cao từ 2-3m, với đường kính chừng 20 - 30cm, khoảng cách giữa các trụ từ 1-3m. Trên những khối sắt hình trụ ấy, các võ sinh phải liên tục di chuyển, như hai con thú đang vờn nhau. Chỉ cần một động tác tính toán bị lệch đi cũng đồng nghĩa với giá phải trả. Không ít lần, máu cũng đã đổ trên giàn tập nhưng điều khó không ngăn cản được nhiệt huyết muốn chinh phục gian khó và cũng là để thể hiện mình của các võ sinh. Anh Trần Văn Nam, võ sinh của đoàn cho biết: "Nhiều khi tập luyện rất nguy hiểm, vì đây là nghề tôi yêu thích. Nhiều khi biểu diễn cũng rất khó khăn và nguy hiểm nhưng tôi cũng phải cố gắng vượt qua vì tôi đã yêu muốn môn nghệ thuật này. Tôi mong muốn theo nghề này vì đây là cái của tôi".

Có lẽ, niềm vui lớn nhất đối với các võ sinh khi hóa thân vào long - lân, đó là những tràng pháo tay nhiệt liệt của công chúng, đặc biệt là những công chúng nhỏ tuổi. Những lời trầm trồ, khen ngợi của người xem thực sự là nguồn cổ vũ và động viên mà  võ sinh nào cũng mong muốn nhận được. Tiếng vỗ tay càng lớn cũng có nghĩa là màn biểu diễn của họ càng hoàn hảo hơn. Có dịp xem qua một chương trình biểu diễn của tiết mục “Long lân mai hoa thung” của đoàn lân Nhơn Nghĩa Đường, chị Trần Thị Minh và anh Hồ Kim Nam, người dân quận 6 cho biết: "Tôi rất thích đoàn lân này vì biểu diễn rất tinh tế và đặc sắc". - "So với mấy đoàn khác thì đoàn này leo lên cây trụ cao hơn, tôi thấy rất nguy hiểm nhưng họ diễn rất hay".

 Ánh trăng rằm mùa thu tháng 8 như càng thêm lung linh, trong trẻo cùng với những chiếc lồng đèn sặc sỡ sắc màu và những cỗ bánh đậm đà hương vị. Mùa Trung Thu sẽ không trọn vẹn nếu không gian Trung thu thiếu đi nhịp trống “cắc tùng” rộn ràng của các đoàn lân. Âm thanh đó trong dịp tết Trung thu đi đến đâu cũng thu hút sự chú ý cả trẻ con lẫn người lớn. Nghe tiếng trống lân giục giã, trẻ con cũng trở nên háo hức hơn trong không gian tưng bừng náo nhiệt của đêm hội trăng rằm. Trong tiếng trống lân giục giã, người lớn dường như cũng thấy tuổi thơ của mình vẫn còn đọng lại trong ấy.