Những người phủi bụi thời gian

(VOH) - Kỷ niệm Ngày di sản Việt Nam, sáng 23/11, Chi hội Di sản TPHCM đã tổ chức lễ kỷ niệm và nói chuyện về chủ đề “Những người phủi bụi thời gian”. Đúng như tên gọi của nó, toàn bộ nội dung chương trình là câu chuyện của những người đã và đang gắn bó với các hoạt động bảo tồn, bảo tàng các di sản văn hóa trong nhiều năm qua.

Ấn tượng nhất đối với tất cả mọi người có mặt trong khán phòng là câu chuyện “Kiên quyết gìn giữ Bia chiến công của Biệt động Thành” của bà Nguyễn Thế Thanh - nguyên Phó giám đốc Sở VHTT&DL. Để ghi nhận chiến công trận đánh Cư xá Brink của Biệt động Sài Gòn vào ngày 24/12/1964, làm chết và bị thương 137 binh lính, sĩ quan Mỹ, ngay sau ngày giải phóng, chính quyền và nhân dân thành phố đã xây dựng một tấm bia bằng bê tông cốt thép ngay tại vị trí đã xảy ra trận đánh xưa kia. Tuy nhiên, đến năm 2003, sau khi được phép đầu tư vào VN, Tập đoàn quốc tế Park Hyatt (Mỹ) đề nghị được di dời tấm bia này để xây dựng thành khách sạn 5 sao tầm cỡ của Việt Nam. Tuy vậy, về mặt quản lý văn hóa, bà Nguyễn Thế Thanh cũng đã kiên quyết tham mưu lãnh đạo thành phố bác bỏ đề nghị trên. "Dời tấm bia đi vì e ngại khách lưu trú là người Mỹ cảm thấy bị tổn thương tình cảm khi biết rằng đã có những người Mỹ chết ở đây. Tôi đã thuyết phục họ rằng, đó là chuyện của lịch sử. Lịch sử là phải được tôn trọng. Quân đội Mỹ đã từng đưa quân đến xâm lược VN và đã vấp phải sự phản kháng dữ dội của những người VN yêu nước. Chúng tôi nghĩ lịch sử là phải được lưu giữ lại, bởi nó kể cho chúng tôi rằng, người VN không tự nhiên mà có được đất nước này. Do cha ông để lại và chúng tôi có trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ. Nghe vậy, nhà đầu tư im lặng và đống ý để nguyên vị trí cũ và chỉ làm mới bia tưởng niệm đi" - bà Thanh nói.

Bia chiến công trận đánh Cư xá Brink hiện nay vẫn sừng sững trước khách sạn Park Hyatt.

Cũng có thời gian dài gắn bó với công tác bảo tồn di sản, bà Phạm Thị Nhung - Ủy viên BCH Chị Hội Di sản quận Tân Phú cũng trăn trở về thực trạng của công tác bảo tồn hiện nay. Không ít di tích, địa danh lịch sử đang ngày một xuống cấp và bị xâm hại nghiêm trọng, trong khi đó các biện pháp bảo vệ và tu bổ lại được tiến hành quá chậm. Về công tác bảo tồn ở Tân Phú, bà Phạm Thị Nhung đánh giá: “Việc bảo tồn di sản trên địa bàn quận Tân Phú đã được người dân địa phương rất quan tâm, có ý thức giữ gìn di sản rất cao. Nhiều người xung quanh cũng biết được rằng nơi đây có di sản và họ đến tìm hiểu. Đây là điều mà tôi thấy hiệu quả tuyên truyền đã có được”. 

Bà Vũ Kim Anh - Phó giám đốc Sở VHTT&DL cho biết: những câu chuyện của chính những người làm công tác bảo tồn, bảo tàng đã là một thông điệp nhiều ý nghĩa khiến chúng ta phải suy nghĩ và trăn trở. Bà Vũ Kim Anh nói: "Bảo tồn di sản, di tích trên địa bàn thành phố là câu chuyện mà ai cũng phải quan tâm. Chính vì thế, chuyện về việc dựng bia ghi dấu trận đánh ở Cư xá Brink về trước cũng đã truyền tải thông điệp, dù đang làm hay về hưu đều quyết tâm giữ lại cho được cái di sản. Đó là cái hồn của thành phố, của đất nước mình. Đây chính là nhiệm vụ”.