"Phải quảng bá tuyên truyền, lấy cái đẹp dẹp cái xấu"

Ảnh minh họa.

Ông Đào Duy Quát :VHNT 15 năm qua có bước tiến đáng kể, số lượng tác phẩm sáng tác ngày một nhiều, năm sau cao hơn năm trước. Có nhiều tác phẩm từng bước đáp ứng được nhu cầu của nhân dân. Đáng chú ý là phương pháp đề tài rất đa dạng. Ngôn ngữ, thi pháp rất nhiều đổi mới, sáng tạo. Chính vì thế mà sự đa dạng, của các sản phẩm, các tác phẩm VHNT rất phong phú đa dạng. Cho nên món ăn tinh thần của nhân dân có bước cải thiện rất rõ rệt. Đó là thành tựu rất đáng kể. VHNT đã góp phần vào bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, bản lĩnh, trí tuệ, nhân cách đạo đức các thế hệ người Việt Nam trong 15 năm qua. Phương châm của hội thảo là nhìn thẳng sự thật, nói đúng sự thật, để chúng ta tiếp cận được chân lí. Tức là đánh giá thực trạng VHNT và tìm ra được các giải pháp vừa đồng bộ, vừa trúng vừa đúng để chúng ta kiến nghị với Đảng, nhà nước.

Mặt hạn chế thì như thế nào thưa ông?

Ông Đào Duy Quát: Còn ít tác phẩm đạt giá trị cao, đặc biệt là rất ít tác phẩm xuất sắc có giá trị lay động lòng người nhưng có quá nhiều tác phẩm tầm thường. VHNT với những tác phẩm tầm thường, dưới văn hóa đã có góp phần làm cho bộ phận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống.

Hướng khắc phục những hạn chế này để có tác phẩm VHNT đạt chất lượng cao?

Ông Đào Duy Quát: Để có 1 tác phẩm có giá trị cao thì được nói đến 3 yếu tố: 1 là hoàn cảnh môi trường, sự nghiệp của chúng ta là sự nghiệp đổi mới theo định hướng XHCN, sự nghiệp đẩy mạnh CNH – HĐH để trở thành nước phát triển. Hội nhập quốc tế Văn học để chúng ta lấy được sức mạnh của cả dân tộc và sức mạnh của quốc tế để phát triển và bảo vệ tổ quốc. Đây là nguồn cảm hứng rất lớn. Nếu văn nghệ sĩ nào đắm mình trong sự nghiệp này sẽ có cảm hứng sáng tạo tốt. Cái thứ 2, chủ thể của lãnh đạo quản lí thì bằng NQ TW5 thì có 4 giải pháp lớn. Nghị quyết 23 của Bộ chính trị về VHNT có 7 cụm giải pháp để thúc đẩy nền VHNT của mình phát triển mạnh mẽ. Thứ 3, chính là văn nghệ sĩ. Tài năng là bẩm sinh. Cái cơ chế của chúng ta phải có cơ chế phát hiện nhân tài. Trên cơ sở phát hiện bồi dưỡng, giáo dục, đào tạo, sử dụng nếu không cũng có thể thui chột. Khi có tài năng phải kiên trì rèn luyện, có khát vọng vươn tới tác phẩm có giá trị chân thiện mỹ rất cao.

Hiện nay có tác phẩm VHNT không hay, không tốt nhưng được công chúng, nhất là công chúng trẻ yêu thích. Theo ông tại sao?

Ông Đào Duy Quát: Chúng ta phát triển VHNT trong cơ chế thị trường. Cơ chế thị trường có mặt tích cực, tạo ra được động lực cho sự phát triển xã hội. Nhưng có mặt trái là nó đẩy tới chủ nghĩa cá nhân cực đoan, ích kỉ vụ lợi. Đồng thời kéo người ta xuống các giá trị dưới văn hóa, tầm thường. Chính vì thế mà một số tác phẩm sáng tác yếu kém được quảng bá đẩy tới việc lớp trẻ tưởng đó là mới, hiện đại. Để xử lí cái này thì cần làm rất kiên trì, và nhiều biện pháp. Nhưng trước hết là phải bồi dưỡng rèn luyện chủ thể sáng tạo, phải có trí tuệ, có bản lĩnh, có tâm huyết có nhân cách đạo đức. Anh phải sáng tạo ra tác phẩm có văn hóa, giá trị. Về cơ chế chính sách, chúng ta có chế độ thẩm định trước khi cho phát hành, cho quảng bá. Còn điều quan trọng là giáo dục thẩm mỹ cho các thế hệ từ nhà trường. Điều nữa là đội ngũ lí luận phê bình phải hoạt động rất công phu, đầy trách nhiệm để có thể giới thiệu hướng dẫn các giá trị của từng tác phẩm. Phê phán kịp thời các biểu hiện lệch lạc.

Vậy thì nhà nước làm thế nào để các tác phẩm VHNT hay và đúng nghị quyết TW5 khóa 8 đến với người dân?

Ông Đào Duy Quát :Trước hết phải cổ vũ động viên, đầu tư để tạo ra nhiều tác phẩm có giá trị, chúng ta phải quảng bá tuyên truyền, lấy cái đẹp dẹp cái xấu. Chế độ nhuận bút được tăng lên, bồi dưỡng. Các tác phẩm nếu hội đồng thẩm định thấy kém, không đủ các tiêu chuẩn về văn hóa thì dứt khoát không cho phát hành. Cái gốc quan trọng là chăm lo, động viên, bồi dưỡng chứ đừng để họ sáng tạo ra rồi cấm thì đó cũng là thất sách.

Xin cảm ơn ông.