Tập Khảo cứu, tiểu luận “Đi tìm xuất xứ thơ Hồ Chí Minh” giành giải thưởng của Hội Nhà văn VN

(VOH) - Vừa qua, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lễ trao giải thưởng văn học hưởng ứng cuộc vận động sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Hội Nhà văn đã trao 2 giải thưởng cho “Tập Khảo cứu, chuyên luận Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng con người mới, văn hóa mới” của tác giả Nguyễn Trung Thu và Tập Khảo cứu, tiểu luận “Đi tìm xuất xứ thơ Hồ Chí Minh” của tác giả Lê Xuân Đức. Phóng viên Đài TNND TP.HCM có cuộc phỏng vấn cùng tác giả Lê Xuân Đức.




Cám ơn tác giả Lê Xuân Đức với buổi trò chuyện và chúc mừng ông với giải thưởng trong cuộc vận động sáng tác và quảng bá tác phẩm Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Đây là giải thưởng rất vinh dự cho người cầm bút?

“Đi tìm xuất xứ thơ Hồ Chí Minh” của tác giả Lê Xuân Đức

Tôi rất vui khi nhận được giải thưởng lần này. Đây là một sự ghi nhận và đánh giá tác phẩm tôi viết “Đi tìm xuất xứ thơ Hồ Chí Minh”. Đó cũng là kết quả của 40 năm tôi nghiên cứu về thơ Bác. Tôi cũng có may mắn là do điều kiện công tác, có những chuyến đi, tôi đã đến được những nơi Bác Hồ làm thơ trong nước cũng như ngoài nước. Do vậy, tôi cố gắng dựng lại cảnh lịch sử, tâm thế, suy nghĩ, cảm xúc trào dâng của Bác khi cho ra đời những bài thơ ấy.



Thưa tác giả, ông có thể nói kĩ hơn về tác phẩm đoạt giải “Đi tìm xuất xứ thơ Hồ Chí Minh”?

Cuốn sách là công trình khảo cứu, tiểu luận. Tôi đã đi tìm xuất xứ những bài thơ của Bác xuất hiện trong hoàn cảnh như thế nào, trong bối cảnh lịch sử dân tộc và của thế giới như thế nào? Đồng thời với việc xác định hoàn cảnh lịch sử xã hội thì tôi cố gắng đi tìm hoàn cảnh cấu tứ, hoàn cảnh nhỏ bài thơ ấy được sản sinh. Song song đó thì phải nắm rõ tiểu sử sự nghiệp của tác giả. Và đối với Hồ Chí Minh thì càng phải như thế. Người đã có ảnh hưởng rất lớn đến thời cuộc, vận mệnh và hướng đi của dân tộc. Phần tiểu sử sự nghiệp cũng không thể hiểu chung chung mà phải hiểu kĩ, từng đoạn đời, từng thời đoạn của tác giả đã gửi gắm, thể hiện tình cảm ý tưởng của mình như thế nào. Và cần phải biết tâm thế của nhà thơ khi bài thơ ấy thể hiện ái, ố, hỷ, nộ, ai, lạc cùng với tư duy của nhà thơ như thế nào. Tôi đã làm một cách cẩn thận để cho bạn đọc, những người thưởng thức thơ Bác biết được những bài thơ ra đời hoàn cảnh như thế nào.


Thưa ông, ngoài lí do yêu mến thơ Bác thì còn lí do nào giúp ông theo đuổi phần nghiên cứu khó và đã có rất nhiều người làm?

Trước đây khi viết quyển sách này thì tôi đã có những năm dạy lí luận văn học trường đại học. Chính những luận điểm về lí luận, thì tôi thường lấy những dẫn chứng tiêu biểu về thơ văn của Bác. Điều ấy thấm vào trong tôi. Vì đã có định hướng, có niềm đam mê như thế cho nên những lúc đi công tác khi tôi là đại biểu quốc hội hoặc vụ trưởng vụ văn hoá giáo dục của quốc hội thì tôi đã sưu tầm, nghiên cứu, đã tìm hiểu. Vì vậy mà thơ Bác thường trực trong tôi.

Tác giả có thể chia sẻ những dự án sắp tới của ông?

Sắp tới thì bạn đọc sẽ đón nhận 2 quyển sách của tôi. Một cuốn tôi thẩm bình toàn bộ tập Nhật kí trong tù của Bác. Tôi đã làm một thống kê trên báo chí và trong các công trình nghiên cứu thì từ trước đến nay
. Các tác giả khác đã thẩm bình được 39 bài thơ của Bác. Trong khi đó, tập Nhật kí trong tù có 133 bài. Cho đến bây giờ thì nó là kết quả của 40 năm tôi bình về thơ Bác. Cuốn thứ hai, tôi viết về toàn bộ những bài thơ chúc tết, mừng xuân của Bác. Có một điều rất diệu kỳ, những bài thơ chúc tết của Bác, là tình cảm của Bác đối với dân tộc, với đồng bào, đồng chí, nhưng tổng hợp lại thì chúng ta thấy gần cả đường lối của Đảng và của Bác trong hai cuộc kháng chiến anh dũng của dân tộc. Bên cạnh, hiện nay tôi đang hoàn thành công trình Chủ tịch Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam. Vấn đề này tôi đã đi thuyết trình ở một số trường đại học một số nước, được bạn bè đánh giá tốt. Tôi đang tiếp tục hoàn chỉnh để sớm ra đời công trình này.

Xin cám ơn tác giả Lê Xuân Đức.