Bà Nguyễn Thị Hoàng Vân-giám đốc
quỹ CEP nhớ lại:”Quỹ CEP ra đời vào năm 1991, là một tổ chức xã hội phi lợi
nhuận do Liên đoàn lao động TPHCM sáng lập nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị
được giao là trợ vốn cho công nhân và người lao động nghèo tự tạo việc làm , góp
phần giảm thiểu tình trạng nghèo đói trong xã hội”. Bám vào nhiệm vụ đó, trong
suốt 20 năm qua, với đồng vốn ban đầu chỉ có 460 triệu đồng, CEP đã vừa phục vụ
vừa nhân rộng nguồn vốn với các sản phẩm cung cấp cho công nhân lao động nghèo
như: sản phẩm tín dụng nhỏ tự tạo việc làm, sản phẩm tiết kiệm, sản phẩm cho vay
sửa nhà, sản phẩm tín dụng cho vay sản xuất kinh doanh mua bán nhỏ, tín dụng cải
thiện nhà ở cho cán bộ, đoàn viên công đoàn, tín dụng cho lao động nghèo tái
định cư …theo hình thức trả dần. Nhờ vậy mà đến nay, nguồn vốn của CEP không chỉ
được bảo toàn mà đã tăng lên đến 850 tỷ đồng, góp phần phục vụ 1,5 triệu lượt hộ
công nhân lao động nghèo. Bà Vân nói:
Tất cả những sản phẩm tín dụng đó , người nghèo có thể vay tín chấp để tự tạo
việc làm cho chính mình và cho những người thân trong gia đình mình . Trên thực
tế, bản thân những người nghèo và nghèo nhất không có tài sản để thế chấp, vì
vậy họ khó có thể tiếp cận vốn vay từ các ngân hàng. Do đó, để có vốn , họ bắt
buộc phải đi vay nặng lãi bên ngoài. Và như vậy, tiền làm ra không đủ để đóng
lãi , rồi lãi mẹ đẻ lãi con, nợ chồng nợ, rốt cuộc nghèo vẫn hoàn nghèo. Cho nên,
khi có sự hỗ trợ từ CEP họ đã có cơ hội vươn lên thoát nghèo, cải thiện cuộc
sống gia đình. Có thể kể như trường hợp của chị Nguyễn Thị Thúy-thành viên vay
vốn ở chi nhánh thứ 25 của quỹ CEP, hai lần vay vốn để mua phương tiện đi lại và
làm vốn bán vé số , giờ đây chị đã có việc làm hằng ngày và có tiền nuôi 2 con
nhỏ ăn học. chị Thúy vui mừng cho biết:
Rồi như trường hợp của chị Nguyễn Thị Đen , ở tổ 2 ấp Bốn Phú , xã Trung An -huyện
Củ Chi cũng là 1 trong 18 thành viên đầu tiên tiếp cận những đồng vốn của chi
nhánh CEP Trung An. Chị Đen cảm thấy rất vui và phấn khởi khi được vay số tiền 3
triệu đồng từ quỹ CEP mà không cần phải thế chấp bất cứ loại tài sản nào. Với số
tiền này chị dùng để mua phân bón cho vườn lài sau nhà và mua 2 con heo về nuôi.
Chị chọn hình thức trả góp lại 1 phần vốn và hàng tuần. Vì theo chị, hình thức
này rất phù hợp vì sau khi vườn lài có thêm phân bón chăm sóc , chắc chắn sẽ có
thu nhập hằng ngày vừa có điều kiện trả nợ vừa có tiền mua thức ăn cho heo. Như
vậy cuộc sống của 2 mẹ con chị sẽ đỡ vất vả hơn. Chị Đen cho biết thêm về sự
thuận lợi của đồng vốn này:
Quỹ CEP không chỉ là điểm tựa
giảm nghèo cho người lao động nghèo ở TPHCM mà còn vươn rộng ra các tỉnh thành
khác như Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Tiền Giang và Đồng Tháp thông qua 26 chi
nhánh được thành lập. Từ các chi nhánh này , công nhân lao động nghèo ở những
địa phương dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay hỗ trợ để thoát nghèo. Chị Hoàng Thị
Hường -thành viên vay vốn ở chi nhánh CEP Biên Hòa - tỉnh Đồng Nai cho biết :”
Từ lâu, hai vợ chồng chị sinh sống bằng nghề buôn bán trà xanh tại khu chợ gần
nhà. Thế nhưng để có vốn mua trà xanh, chị phải đi vay nặng lãi bên ngoài với
lãi suất đến 20%/ tháng. Vì thế, tiền lời từ việc bán trà xanh đã ít nhưng phải
gánh lãi cao khiến khó khăn càng thêm chồng chất. Nhưng khi Quỹ trợ vốn CEP
TPHCM ra mắt chi nhánh thứ 25 tại Biên Hòa -Đồng Nai, chị là 1 trong 26 thành
viên được ưu tiên cho vay vốn để buôn bán nhỏ. Chẳng dám vay nhiều, chị chỉ vay
3 triệu đồng nhưng với những đồng vốn này , từ nay việc buôn bán cũng sẽ thuận
tiện hơn rất nhiều và không còn cảnh đi vay nặng lãi”. Chị Hường cho biết thêm:
Và như vậy, quỹ CEP không chỉ giúp cho bản thân người lao động nghèo mà còn giúp
cho địa phương-nơi có chi nhánh CEP được thành lập có điều kiện xóa hộ đói -
giảm hộ nghèo, xóa các hình thức tín dụng đen lâu nay vẫn đang tồn tại. Ông Võ
Văn Tân-phó bí thư huyện ủy huyện Củ Chi-TPHCM nói:
Dù số tiền vay không nhiều, khi thì 3 triệu, 5 triệu và tối đa cũng chỉ là 30
triệu đồng nhưng cũng đủ để các thành viên có điều kiện tự tạo việc làm cho
chính mình và sinh lợi. Nhưng điều đáng quý ở đây chính là sự hỗ trợ vốn vay
rất kịp thời. Bởi đôi khi, trong quá trình buôn bán, trồng trọt chăn nuôi cần
vài 3 triệu để mua nguyên vật liệu, phân bón, con giống cũng chẳng thể đào đâu
ra , còn vay nóng bên ngoài thì coi như sạch vốn. Phần lớn hộ thành viên nghèo
vay vốn từ chương trình đều cho rằng cái hay của hình thức tín dụng CEP là trả
dần theo hàng tuần, hàng tháng và tiết kiệm vốn để tích lũy. Sau khi đã hoàn vốn,
thành viên có thể tiếp tục vay đợt mới để đầu tư thêm vào việc làm của mình. Đó
là cơ hội để họ vươn lên thoát nghèo, tiến tới khá giàu. Ông Trần Thanh Hải -phó
chủ tịch thường trực Liên đoàn lao động Tp nói:
Ngoài việc trợ vốn công nhân lao động nghèo, quỹ CEP còn xây dựng nhiều chương
trình phát triển cộng đồng khác như trao học bổng thường niên cho con thành viên
vượt khó học giỏi, trao tặng mái nhà CEP cho thành viên nghèo , huấn luyện tài
chính nhằm giúp thành viên vay vốn thực hành tiết kiệm, quản lý tốt tài chính ,
chi tiêu trong gia đình, trao tặng máy se nhang cho hộ gia đình nghèo có người
nhiễm HIV/AIDS , chương trình hỗ trợ tài chính khẩn cấp cho thành viên nghèo và
nghèo nhất….Kết quả , trong suốt 20 năm , cũng đã có 50.000 hộ gia đình được thụ
hưởng các chương trình hỗ trợ này. Và hằng năm có đến gần 6000 lượt hộ nghèo,
nghèo nhất thoát được nghèo.
Mới đây, khi làm việc với Liên đoàn lao động TPHCM về hoạt động của quỹ trợ vốn
CEP, phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan cũng đã đánh gía rất cao mô hình hoạt
động đầy ý nghĩa này, đó là mang những đồng vốn nhỏ đến với người nghèo, tạo cho
họ niềm tin vào tổ chức công đoàn và tạo cho họ nghị lực để vươn lên. Do đó, mô
hình này cần được phát triển và nhân rộng ra khắp cả nước.


