Báo động về chất lượng nguồn nước ở TPHCM

Tài nguyên nước là thành phần chủ yếu của môi trường sống, quyết định sự thành công trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội. Hiện nay nguồn tài nguyên thiên nhiên quý hiếm và quan trọng này đang phải đối mặt với nguy cơ ô nhiễm và cạn kiệt. Nguy cơ thiếu nước, đặc biệt là nước ngọt và sạch là một hiểm họa lớn đối với sự tồn tại của con người cũng như mọi sự sống trên trái đất. Do đó chúng ta cần phải có các biện pháp bảo vệ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước.
Theo nghiên cứu của Tiến sĩ Lê Văn Trung, Giám đốc Trung tâm Địa tin học Khu công nghệ mềm, Đại học Quốc gia TP.HCM, hàng năm mực nước ngầm sụt giảm từ 2-3m, với tốc độ này đang khiến cho tình trạng xâm nhập mặn ở các tầng chứa nước ngày càng sâu. Xảy ra tình trạng này là do hoạt động khai thác nước ngầm ngày càng nhiều, lượng nước khai thác tăng. Sự sụt giảm mực nước ngầm tại thành phố đã bắt đầu từ năm 1996 và đến nay, một số khu vực có tốc độ sụt giảm cao. Điều này khiến tầng nước ngầm của thành phố đang đối mặt với nhiều thách thức như cạn kiệt, nhiễm bẩn, bị thay đổi do tác động của biến đổi khí hậu.
Để hạn chế tình trạng này, nhiều năm qua UBND TPHCM cũng đã có chỉ đạo hạn chế, cấm khai thác nước dưới đất trên địa bàn 30 phường thuộc 13 quận. Tuy nhiên, do các công trình cấp nước không đáp ứng kịp nhu cầu sử dụng nước của quá trình đô thị hoá và phát triển sản xuất, dẫn đến lượng nước ngầm vẫn bị khai thác ngày càng tăng và đến mức báo động. Do đó, việc ứng dụng hệ thống thông tin liên quan đến nước là giải pháp khả thi trong lập bản đồ phân vùng cấm và hạn chế xây dựng mới các công trình khai thác nước dưới đất. Nó cho phép thu thập, quản lý, thống kê, tổng hợp, cung cấp nhanh thông tin liên quan các tầng chứa nước ngầm; phân tích chất lượng nước xác định thành phần bất thường gây ô nhiễm nước dưới đất… Tiến sĩ Lê Văn Trung, cho biết:

Tiến sĩ Chế Đình Lý, Phó Viện trưởng Viện Môi trường và Tài nguyên cho biết: việc bổ sung nước trở lại cho nguồn nước ngầm không hề đơn giản bởi tình trạng bê tông hóa đã làm giảm đáng kể diện tích đất có thể thấm nước tự nhiên. Ông cũng cho rằng thành phố nên xây dựng các hồ điều tiết nước để vừa trữ nước cho mùa nắng, vừa điều tiết nước cho mùa mưa; cần có một kế hoạch khai thác nguồn nước ngầm một cách hiệu quả. Tiến sĩ Chế Đình Lý, đưa ra một số giải pháp:
Ông Nguyễn Văn Ngà, Trưởng phòng Tài nguyên nước và khoáng sản, sở Tài nguyên và môi trường TP.HCM, cho biết: hiện nay nguồn nước ngầm tại TP.HCM đối mặt với nhiều thách thức như: cạn kiệt, nhiễm bẩn, bị thay đổi do tác động của biến đổi khí hậu. Quan trắc cho thấy chất lượng nước ngầm ở thành phố đã có hàm lượng NO3 (gốc axít mạnh) cao hơn bốn lần so với quy chuẩn cho phép,… Tuy nhiên, dù lưu lượng khai thác hiện nay còn nằm trong khả năng khai thác cho phép, nhưng do sự khai thác tập trung với lưu lượng lớn ở phần phía Tây Nam thành phố, nên chúng ta đã khai thác hết trữ lượng khai thác an toàn và bắt đầu khai thác vào trữ lượng tĩnh. Điều này làm cho mực nước ở các tầng dưới có xu hướng giảm so với cân bằng nước. Trước tình trạng này, Sở Tài nguyên và môi trường đã có nhiều giải pháp bảo vệ nguồn nước trên địa bàn thành phố. Ông Nguyễn Văn Ngà, cho biết thêm:
Bảo vệ tài nguyên nước là nhiệm vụ cấp bách, nó không chỉ đáp ứng các yêu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ Tài nguyên và môi trường trong tương lai lâu dài, vì đó là sự sống còn của chính chúng ta và con cháu sau này.