Chăm lo cho dân bắt đầu từ những điều đơn giản

(VOH) - Mới hơn 8 giờ sáng, chúng tôi có mặt tại trụ sở UBND quận 9. Phòng nhận hồ sơ đã rất đông. Đa số người dân đến xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các thủ tục hành chính liên quan đến kiểm định bản vẽ, cấp đất công nghiệp, cấp phép xây dựng.Theo ông Trần Văn Tài - Trưởng phòng Nội vụ quận 9, nhà và đất là lĩnh vực rất nhạy cảm, nên quận ủy theo dõi rất sát công việc cán bộ để tránh gây phiền hà cho dân.

Trung bình mỗi ngày, quận 9 tiếp nhận khoảng 200 người đến làm thủ tục loại này. Hàng tuần, làm gì thì làm, Chủ tịch quận cũng dành ngày thứ 4 tiếp dân, giải quyết hàng trăm hồ sơ. Trong năm 2010, quận 9 đã tiếp nhận hơn 1000 đơn và giải quyết gần 800 đơn thuộc thẩm quyền của quận. Ông Trần Văn Tài nói:

Tiện lợi hơn, người dân có thể tra cứu thông tin hồ sơ của mình ngay tại quận. Chỉ cần nhập số biên nhận trên máy, lập tức, thông tin về hồ sơ của mình sẽ hiển thị trên màn hình với tên, họ, địa chỉ, loại hồ sơ, ngày nhận, ngày hẹn trả và bộ phận đang xử lý. Trò chuyện với bà Nguyễn Thị Út đang ngồi ở hàng ghế chờ tại trụ sở ủy ban quận 9, bà cho chúng tôi biết trước đây tất cả thủ tục giấy tờ bà đều để chồng đi chứng hết, vì bản thân bà không rành lắm về các thủ tục, quy trình, ngán nhất là phải đi lên đi xuống nhiều lần, chờ đợi mất thời gian. Nhưng hôm nay bất đắc dĩ bà phải đi vì thủ tục xin cấp chủ quyền nhà đất rất cấp bách. Bà nói: “không ngờ bây giờ làm giấy tờ lại nhanh vậy. Bà Út hớn hở bày tỏ:

Hiện 13/13 phường của quận 9 cũng đã cài đặt đường truyền kết nối mạng nội bộ. Với quy chế “một cửa liên thông” này, ông Tài bảo, bây giờ chỉ cần một cái click chuột, Chủ tịch quận có thể kiểm tra tiến độ giải quyết công việc của từng phường và các phòng ban.

Nếu quận 9 đang từng bước ứng dụng công nghệ thông tin vào việc giải quyết thủ tục, hồ sơ, thì quận 1 lại được coi là quận đi đầu trong cải cách hành chính. Trong giai đoạn 2001-2010, quận 1 đã rà soát 56 văn bản do quận ban hành, đạt 100%, công bố 25 văn bản hết hiệu lực pháp luật, rà soát 19 thủ tục hành chính đang áp dụng tại quận gồm 23 mẫu đơn, tờ khai, bãi bỏ 14 thủ tục thuộc lĩnh vực văn hóa, cắt giảm tối thiểu 30% lượng thủ tục hành chính. Thực hiện chế độ 1 cửa tại văn phòng tiếp nhận của UBND quận, có mã số thuế đối với doanh nghiệp, quản lý thuế theo hệ thống mạng điện tử, tránh phiền hà cho dân khi đi đóng thuế.

Cách làm hiệu quả của quận 1 đã trở thành hình mẫu để nhiều nơi tới tìm hiểu và tham khảo. Đã có các đoàn huyện ủy huyện Long Đất tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, đoàn UBND huyện Tân Phú đến, chủ yếu là học kinh nghiệm và những cách làm sáng tạo, đồng bộ trong cải cách hành chính, liên thông điện tử mạng với các ngành và các phường của quận 1. Ở vị trí “đầu tàu”, Bí thư quận ủy quận 1 Lê Bá Cần chia sẻ:

Đã có thời gian Bí thư Lê Bá Cần trăn trở: “Làm thế nào để tránh tình trạng anh em làm kéo dài thời gian, cán bộ bên dưới qua mặt mình và giảm tối đa chuyện nhũng nhiễu?”. Sau nhiều đêm trăn trở, nghiền ngẫm, nghiên cứu nhiều sách, trao đổi với các chuyên gia và anh em trong Ban thường trực, mất khá nhiều thời gian, Bí thư quận ủy quận 1 Lê Bá Cần đã cho triển khai sơ đồ tư duy và bản mô tả công việc liệt kê chi tiết chức trách, nhiệm vụ của từng phòng ban, công khai cho người dân biết, từng lĩnh vực, từng khâu nào thì có bao nhiêu quy trình. Nó như cuốn cẩm nang được quận và các phường trong quận ứng dụng hằng ngày. Xem bản sơ đồ tư duy và bản mô tả công việc của quận 1, không ai mà không thán phục bởi cách làm việc rất chuyên nghiệp, tâm huyết, rất quyết liệt và chịu tìm tòi, đổi mới của quận 1.

Tất cả 38 quy trình giải quyết hồ sơ hành chánh liên quan đến người dân thì quận 1 đều ứng dụng ISO, quản lý và xử lý công việc bằng công nghệ thông tin. Ở mỗi lĩnh vực như lĩnh vực Tài nguyên môi trường đều có một tập quy trình riêng. Người dân muốn làm giấy tờ liên quan đến lĩnh vực này chỉ cần làm đúng theo những quy trình và yêu cầu trong tập đó. Theo Bí thư Lê Bá Cần: Tập quy trình này còn là việc quy trách nhiệm ràng buộc đối với cán bộ, tránh tình trạng nhân viên lạm quyền từ chối hồ sơ người dân trong khi điều đó không thuộc thẩm quyền của họ. Việc này quận 1 làm rất chặt chẽ, có tổ cải cách hành chính riêng để kiểm soát cán bộ.

Tránh tình trạng cò hồ sơ, ngay chỗ tiếp nhận hồ sơ, quận đã bố trí tư vấn pháp luật miễn phí và có luật gia hẳn hoi. Người dân không biết cứ hỏi sẽ được hướng dẫn làm các thủ tục và được giải đáp thỏa đáng.

Nếu quận 1 có những cách làm đột phá, kiên quyết, sáng tạo trong cải cách hành chính, thì quận 3 lại tập trung vào việc luân chuyển cán bộ để tạo sinh khí mới nơi làm việc. Và lĩnh vực tài chính công đã đem lại hiệu quả đáng kể. Trước đó, lĩnh vực này do công ty dịch vụ công ích làm, nhưng bây giờ, quận đã khoán hẳn cho 14 phường, kiểm tra chất lượng và chủ động thanh toán các khoản chi về duy tu hệ thống thoát nước như: nạo vét cống, thay đan cống sụp, dặm vá hẻm, trả tiền chiếu sáng công cộng... Ngoài ra, quận cũng phân cấp luôn cho phường trong việc mua sắm, sửa chữa trang thiết bị. Nhờ đó, năm 2010, riêng quận đã tiết kiệm được hơn 5 tỷ đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND quận 3 - Nguyễn Khắc Thái, các thủ tục hành chính cũng được tinh gọn, chỉ riêng bộ hồ sơ về môi trường, mỗi lĩnh vực được giảm xuống 5 ngày so với quy định. Theo ông Thái, vấn đề ưu tiên nhất vẫn là phục vụ người dân. Ông nói:

Ủy ban nhân dân 14 phường của quận 3 cũng tổ chức niêm yết công khai, thông báo rộng rãi đến người dân về thành phần hồ sơ và quy trình mới được thực hiện tại nơi tiếp nhận và trả hồ sơ. Việc mở rộng một cửa liên thông tại 14 phường hiện đang thực hiện từng bước. Hiện nay, đã mở rộng được 10 loại thủ tục. Đối với loại hồ sơ phức tạp, tổ tiếp nhận hồ sơ sẽ bổ sung, gia hạn thời gian giải quyết.

Còn nhiều mô hình và cách làm mới trong cải cách hành chính của quận 1, 3 và 9 đã thể hiện ý chí,quyết tâm của các cấp ủy Đảng và Chính quyền theo hướng có lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp. Lợi ích của người dân được giải quyết nhanh các thủ tục về cấp giấy chứng nhận nhà, đất, đền bù giải tỏa, tái định cư được coi là ý nghĩa lớn nhất, thành công nhất trong cải cách hành chính. Bởi đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính quyền các cấp, mà rộng hơn, nó còn thể hiện sự tìm tòi, chịu tiếp thu và chịu đổi mới của Đảng, chính quyền ở cơ sở.Làm cho dân tin, dân yêu, chính là mỗi cán bộ phải thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ:" Cán bộ là công bộc của dân ".