Tin tứcChuyển giao bác sĩ tuyến trên về tuyến dưới- đừng để đầu voi đuôi chuột
(VOH) - Đề án 1816 của Bộ y tế cử bác sĩ và chuyển giao kỹ thuật từ tuyến Trung ương xuống hỗ trợ cho tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, đồng thời góp phần giảm tải lượng bệnh nhân chuyển tuyến, đã có những thành công nhất định. Nhưng bên cạnh đó cũng còn nhiều vấn đề phải bàn khi mà điều kiện của các bệnh viện tuyến dưới không bằng tuyến trên, rồi thì bác sĩ tuyến dưới cũng không nắm được kỹ thuật một cách hoàn chỉnh, sau khi bác sĩ tuyến trên đã rút về.
 |
Thực hiện biện pháp giảm tải, từ năm ngoái, Bộ y tế đã triển khai đề án 1816 đưa bác sĩ từ tuyến trên về địa phương để hỗ trợ cho tuyến dưới. Đề án được coi là một trong những bước đột phá của ngành y tế về nâng cao năng lực cho y tế cơ sở, thông qua việc chuyển giao công nghệ và đào tạo cán bộ tại chỗ, góp phần giải quyết tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến trung ương, tiến tới giảm tình trạng nằm ghép bệnh nhân trên một giường bệnh. Đến cuối năm 2008, Bộ y tế sơ kết đề án sau 3 tháng triển khai, kết quả là có 57 bệnh viện cử gần 650 lượt BS đi luân phiên tại 55 tỉnh, thành phố và 19 lĩnh vực chuyên môn được chuyển giao cho tuyến dưới. Gần 600 lượt bệnh nhân được khám và 247 lượt bệnh nhân được phẫu thuật trực tiếp bởi số BS này. Số bệnh nhân phải chuyển viện sau khi có BS luân phiên đến đã giảm từ 264 lượt xuống còn 169 lượt. Những con số này nói lên một điều rằng, đề án đã được những hiệu quả nhất định. Từ tháng 9/2008 đến nay, Bệnh viện Ung bướu TPHCM đã đưa 2 đoàn cán bộ, bác sĩ đi bệnh viện đa khoa Khánh Hoà và bệnh viện ung bướu Cần Thơ để chuyển giao kỹ thuật ngoại khoa và nội khoa với khoảng 15 đến 20 kỹ thuật. Cụ thể, tại bệnh viện đa khoa Khánh Hoà, các bác sĩ của bệnh viện ung bướu đã thực hiện các ca mổ ung thư đường tiêu hoá và ung thư tuyến giáp, còn tại bệnh viện ung bướu Cần Thơ thì chuyển giao kỹ thuật sử dụng máy xạ trị. Sắp tới sẽ là bệnh viện Kiên Giang và bệnh viện Đồng Nai. Còn bệnh viện Từ Dũ thì đưa cán bộ và BS đến bệnh viện Tây Ninh, bác sĩ Lưu Thế Duyên, phó giám đốc bệnh viện Từ Dũ cho biết:
Như bác sĩ Lưu Thế Duyên đã nói, việc hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật sẽ giúp cho bệnh viện Tây Ninh nâng cao năng lực khám chữa bệnh của mình. Chỉ cần một bệnh nhân được cứu sống là “tiếng lành đồn xa” các bệnh nhân khác cũng sẽ theo đó mà ở lại với tuyến dưới, không chuyển về tuyến trên nữa, do vậy mà bệnh viện tuyến trên được giảm tải, hơn nữa, khi được phát hiện và phẫu thuật kịp thời ngay tại địa phương thì bệnh nhân cũng tránh được nguy cơ tử vong.
Sau 3 tháng, bệnh viện ung bướu TPHCM đã giúp bệnh viện đa khoa Khánh Hoà phẫu thuật được 10 bệnh nhân ung thư, trao đổi các kinh nghiệm chuyên môn với các bác sĩ khoa Ung bướu của bệnh viện cơ sở. Thông thường khi bác sĩ tuyến trên về tuyến dưới, bệnh nhân đã sẵn sàng để mổ, các bác sĩ tại bệnh viện tuyến dưới cũng rất chăm chú tham gia và học hỏi kỹ thuật. Thế nhưng, không phải cứ cầm tay chỉ việc là tuyến dưới nắm được ngay kỹ thuật, mà phải học hỏi trong một thời gian rất dài. Bác sĩ Quách Văn Hiển, trưởng khoa ung bướu bệnh viện đa khoa Khánh Hoà cho biết, hiện các bác sĩ ở bệnh viện này vẫn còn chưa thực sự thành thạo kỹ thuật phẫu trị. Ông nói:
Đó chỉ là những kỹ thuật đơn giản, còn các kỹ thuật chuyên sâu hơn, khó hơn như xạ trị, hoá trị thì phải chuyển giao rất lâu. Bằng chứng là bệnh viện Ung bướu Cần Thơ khi nhập về một máy xạ trị coban đã cử cán bộ, bác sĩ, kỹ thuật viên đi học tập tại bệnh viện ung bướu TPHCM từ 6 tháng trước đó. 6 tháng sau, bệnh viện vẫn tiếp tục nhờ bệnh viện Ung bướu TPHCM cử bác sĩ xuống giúp bởi tự mình không thể vận hành một kỹ thuật khó như vậy. ấy vậy mà có những đợt bác sĩ tuyến trên về tuyến dưới chỉ trong vòng 3 - 4 ngày rồi lại quay về, mặt khác, theo Bác sỹ Võ Đức Hiếu - Phó Trưởng phòng chỉ đạo tuyến bệnh viện Ung Bướu TP.HCM là người trực tiếp tham gia vào các ca mổ chuyển giao kỹ thuật tại bệnh viện tuyến dưới, thì bệnh viện tuyến dưới còn thiếu quá nhiều trang thiết bị đồng bộ:
Khi bác sĩ tuyến trên về tuyến dưới, lúc mổ nhiều bác sĩ tuyến dưới chỉ đứng nhìn như cưỡi ngựa xem hoa xem như bác sĩ tuyến trên mổ thay hoặc thậm chí sau khi bác sĩ tuyến trên trở về, các kỹ thuật đó cũng chưa một lần nào được áp dụng bởi như đã nói ở trên, trang thiết bị không đồng bộ thì dù có mổ được mà không hoá trị hay xạ trị thì bệnh nhân vẫn phải về bệnh viện tuyến trên để điều trị. Bác sĩ Lưu Thế Duyên thừa nhận trong thực tế điều này là có. Còn bác sĩ Lê Hoàng Minh, giám đốc bệnh viện Ung Bướu TPHCM thì bày tỏ sự băn khoăn:
Theo thống kê, các bệnh viện tuyến huyện chỉ đáp ứng 43% nhu cầu khám chữa bệnh của người dân; 47% bệnh nhân lên tuyến tỉnh, 7% bệnh nhân lên thẳng tuyến trung ương; chỉ có 3% chọn nơi điều trị là các bệnh viện, phòng khám tư nhân. Việc đưa bác sĩ tuyến trên về tuyến dưới là một trong giải pháp để góp phần giảm tải nhưng nếu không thực hiện một cách nghiêm túc, nhiều khả năng đề án sẽ trở thành đầu voi đuôi chuột. Nên chăng phía hỗ trợ chỉ chuyển giao những kỹ thuật mà bệnh viện tuyến dưới có thể đảm đương một cách tốt nhất đúng với chuyên môn của mình. Phía tiếp nhận cũng không thụ động, mà phải có những kế hoạch cụ thể về những gì mình cần để chương trình thực sự có hiệu quả./.
Xuân Phương