Tin tứcBộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến cho dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, trong đó có đề xuất mới: nếu doanh nghiệp đã thỏa thuận giải phóng mặt bằng (GPMB) với 75% diện tích đất hoặc trên 75% số hộ dân, thì Nhà nước sẽ hỗ trợ thu hồi phần còn lại để giao hoặc cho thuê đất cho nhà đầu tư.
Thực tế thời gian qua, nhiều dự án bất động sản bị chậm tiến độ, thậm chí kéo dài cả chục năm chỉ vì một vài hộ dân chưa đồng thuận. Luật Đất đai hiện hành chưa có cơ chế xử lý phần đất nhỏ còn lại nếu doanh nghiệp không thể đạt được thỏa thuận, dẫn đến lãng phí tài nguyên và ách tắc đầu tư.
Trước thực trạng đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bổ sung quy định mới như trên để gỡ “nút thắt” pháp lý, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho cả nhà đầu tư lẫn người dân.
Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) – đánh giá đây là một bước đột phá nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp cuối năm. Theo ông, chính sách sẽ tạo điều kiện để đất đai trở thành nguồn lực phát triển kinh tế – xã hội, thay vì bị kẹt trong các thủ tục kéo dài vô thời hạn.
Một doanh nghiệp tại Hà Nội chia sẻ, dù đã giải phóng được hơn 90% diện tích dự án, nhưng vẫn chưa thể triển khai vì vướng một vài hộ dân không đồng thuận. Vì vậy, quy định mới nếu được áp dụng sẽ giúp khai thông pháp lý, giải phóng quỹ đất, đồng thời tăng nguồn cung nhà ở.
“Ngưỡng 75%” cần áp dụng linh hoạt
Tuy nhiên, theo TS Trần Xuân Lượng – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam – chính sách chỉ thực sự hiệu quả nếu không áp dụng máy móc. Ông cho rằng, trong mọi dự án, khó có sự đồng thuận tuyệt đối, vì mỗi hộ dân có hoàn cảnh, tâm lý và kỳ vọng khác nhau. “Ngưỡng 75% là hợp lý, đại diện cho một mức đồng thuận xã hội đủ cao”, ông nói.
Tuy nhiên, cần đánh giá bản chất của 25% diện tích còn lại: có phải là đất liên quan đến di tích lịch sử, tôn giáo, hoặc thuộc gia đình chính sách? Phần đất đó phân tán nhỏ lẻ hay do một vài người sở hữu? Nếu không xem xét kỹ, việc thu hồi cưỡng chế có thể thiếu nhân văn, gây phản ứng xã hội.
Do đó, TS Lượng đề xuất cần xây dựng một bộ tiêu chí bổ sung, gồm:
-
Tỷ lệ số hộ dân đồng thuận
-
Đặc điểm văn hóa – xã hội khu đất
-
Phương án tái định cư rõ ràng
Chỉ khi các điều kiện này được đảm bảo, mới nên kích hoạt cơ chế thu hồi bắt buộc, vừa thúc đẩy tiến độ đầu tư, vừa đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân.
