Hiệu quả từ dự án chỉnh trang đô thị cho khu phố nghèo
(VOH) - Hầu hết các dự án chỉnh trang đô thị thường bắt đầu từ những khu phố nghèo. Dự án Nâng cấp đô thị TPHCM cũng không ngoại lệ. Chỉ có điều người nghèo ở đây được thụ hưởng từ dự án nhiều hơn bất cứ dự án chỉnh trang đô thị nào khác đã được thực hiện trước đó.
Quay lại con ngõ hẹp nối liền 2 hẻm 58 và 83 thuộc phường 9 quận Tân Bình TPHCM - một trong những địa điểm liên quan đến dự án Nâng cấp đô thị của TPHCM - thật khó nhận ra, vì con ngõ hẹp xưa kia chật chội, chỉ rộng chưa đến 1m với xi-măng lót bị bong tróc, lúc nào cũng bẩn thì giờ đây thoáng mát với chiều rộng lên tới 4 m và nền xi- măng thẳng tắp.
Con ngõ hẹp đã được chỉnh trang rộng rãi, sạch sẽ. Hàng ngàn người dân đã có được 1 lối thoát hiểm quang đảng thông thoáng. Các em nhỏ không còn phải đến trường qua con ngõ hẹp lầy lội. Một sự “thay da đổi thịt” đến không ngờ.
Anh Nguyễn Văn Đức, 1 giáo viên đã hiến căn nhà đầu hẻm trong lần vận động mở rộng hẻm của Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị Thành phố Hồ Chí Minh tâm sự:
Anh Đức còn nói vui: “Bây giờ người ta là dân của hẻm “xịn” rồi nên phải khác chứ!”. Khi được sống trong một môi trường tốt hơn, ý thức của người dân cũng dần thay đổi: trân trọng và gìn giữ môi trường sống của mình hơn. Không chỉ có con người thay đổi mà giá trị vật chất của con hẻm cũng khác. Nếu trước đây giá nhà đất trong ngõ là 1 thì nay đã tăng gấp 2-3, điều này đồng nghĩa với việc tài sản của người dân trong hẻm đã được tăng lên rất nhiều.
Dự án nâng cấp đô thị TPHCM là một trong 4 tiểu dự án thuộc Dự án nâng cấp đô thị Việt Nam được Ngân hàng Thế giới tài trợ thực hiện. 3 tiểu dự án còn lại được triển khai ở Nam Định, Hải Phòng và Cần Thơ. Mục tiêu của dự án là cải thiện môi trường sống người dân, đặc biệt là các khu dân cư thu nhập thấp trong nội thành, giúp họ tiếp cận được với các cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng như giao thông, điện, cấp thoát nước tại TPHCM, dự án được triển khai ở hàng trăm khu dân cư thu nhập thấp thuộc 14 quận. Việc nâng cấp sẽ giống như con ngõ trên.
Ngoài việc mở rộng ngõ thành hẻm, dự án còn tiến hành lắp đặt mới và cải tạo lại toàn bộ hệ thống cấp thoát nước, điện, chiếu sáng công cộng. Bên cạnh đó, để giúp người dân cải thiện cuộc sống, dự án còn có quỹ hỗ trợ người dân sửa chữa nhà cải thiện thu nhập.Theo thông tin từ Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Hồ Chí Minh, người dân nào có nhu cầu chỉnh sửa lại nhà đáp ứng tiêu chí của dự án sẽ được dự án cho vay 15 triệu đồng. Số tiền này không lớn nhưng anh Đức cho biết cũng đủ giúp người nghèo chỉnh sửa lại nhà, đấu nối lại hệ thống điện, nước.
Với những trường hợp thuộc diện di dời phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng, cụ thể như trường hợp của anh Đức, dự án cũng triển khai những cụm chung cư tái định cư cho những đối tượng bị ảnh hưởng này.
Không phải ngẫu nhiên mà con ngõ này có sự thay đổi nhiều đến như vậy! Theo Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị TPHCM, trong giai đoạn 1 (2004-2006), dự án đã có đến gần 6.886 hộ dân vay tiền chỉnh trang lại nhà với số tiền hơn 53.6 tỷ đồng. Giai đoạn 2 (2007-2014) dự kiến cho 30.000 hộ vay tiền với số tiền hơn 200 tỷ đồng. Tính chung, từ số tiền này đã có khoảng 600.000m2 nhà được xây thêm. Một con số thật ý nghĩa đối với người nghèo trong các khu vực thu nhập thấp khi mà hầu hết các dự án xây nhà mới đều ngoài tầm với của họ.
Dự án này không chỉ dừng lại ở các khu dân cư. Theo ông Nguyễn Hoàng Nhân, Giám đốc Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị TPHCM, dự án còn đầu tư hệ thống thoát nước đấu nối từ nhà dân ra hệ thống thoát nước chung và cải tạo kênh Tân Hóa - Lò Gốm để giải quyết ngập cho cả lưu vực Tân Hóa - Lò Gốm vốn tập trung rất nhiều dân nghèo của thành phố. Ông Nguyễn Hoàng Nhân cho biết thêm:
Dự án nói trên cũng đã dành một khoản kinh phí cho công tác đào tạo, nâng cao năng lực quản lý đô thị cho các cán bộ ở cả 3 cấp: phường, quận và thành phố. Đã có hàng trăm cán bộ được bồi dưỡng kiến thức qua các lớp này và hiện đã có không ít cán bộ vận dụng tốt kiến thức đã học vào công việc.
Điểm đặc biệt của dự án Nâng cấp đô thị TPHCM là các hộ dân phải di dời, giải tỏa trắng không nhiều. Trong giai đoạn 1 của dự án tại 4 quận: 6, Tân Bình, Tân Phú và Bình Tân, có 2885 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng chỉ có 310 hộ phải di dời 158 hộ trong số này đã được bố trí tái định cư. Số còn lại nhận tiền và tự lo nơi ở mới. Như vậy, có đến hơn 22.000 hộ dân được hưởng lợi từ dự án trong đó có 9449 hộ hưởng lợi trực tiếp từ dự án - một điều mà không phải dự án chỉnh trang đô thị nào cũng làm được.
Giai đoạn 2 của dự án sẽ có khoảng 75.000 hộ sẽ được cải thiện hạ tầng và môi trường sống và vừa bắt đầu và hứa hẹn sẽ mang lại thêm nhiều lợi ích thiết thực cho dân cư cũng như sẽ nhân rộng lên gấp nhiều lần những thành quả đã có được trong giai đoạn 1. Trong 1 tương lai rất gần, thành phố Hồ Chí Minh sẽ dần xoá đi được những điểm ngập lụt, những con hẻm lầy lội. Thành phố sẽ ngày càng quy củ và sạch đẹp hơn lên xứng tầm là trung tâm kinh tế đầy tiềm lực của khu vực phía Nam.
Đông Dũng
