Theo phân tích của các chuyên gia, trong 20 năm nữa, khi nhiệt độ trái đất nóng lên 1,5 - 2 độ C, băng 2 cực tan, nước biển dâng cao 59 - 100cm thì Việt Nam nói chung, TPHCM nói riêng sẽ là một trong những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, cả vùng Thủ Thiêm, Nhà Bè có nguy cơ bị nhấn chìm trong nước. Ngay lúc này đây nguy cơ đó đã bắt đầu xuất hiện. Triều cường mỗi lúc một cao. Theo Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mực nước tại Phú An năm sau luôn cao hơn năm trước. Do vậy chống ngập là một trong những chủ đề hàng đầu tại các cuộc họp hội đồng nhân dân. Tp đề mục tiêu đến năm 2015 xóa 90% các điểm ngập tại lưu vực trung tâm. Năm 2020 xóa các điểm ngập tại 5 lưu vực ngoại vi và phần còn lại của TP. Thứ trưởng Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thông Nguyễn Xuân Học cho biết: nếu Bộ, TP.HCM, tỉnh Long An làm quyết liệt thì đến năm 2013 có thể giải quyết căn cơ vấn đề ngập nước tại TPHCM. Như vậy theo mục tiêu này thì người dân TP phải chịu ngập ít nhất trong vài năm nữa. Đó là khi mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch. Trên thực tế thì các dự án đang diễn ra tương đối chậm. Hầu hết các dự án thoát nước đến nay vẫn còn dang dở, trong đó có 3 dự án sử dụng nguồn vốn ODA là Dự án Vệ sinh Môi trường lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Dự án Cải thiện Môi trường Nước TP lưu vực Tàu Hũ - Bến Nghé và các hạng mục thoát nước giai đoạn I của Dự án Nâng cấp Đô thị. Dự án xây dựng đê bao, cống thoát nước, ngăn triều bao quanh từ sông Sài Gòn, Soài Rạp đến sông Vàm Cỏ (Long An) đã được tính đến cách đây hơn 2 năm. Đây được coi là dự án căn cơ thể chống ngập do triều cường. Tuy nhiên, đến thời điểm này tiến độ thực hiện quá chậm, ngay cả tiêu chuẩn thiết kế cũng chưa xong. Quy hoạch tổng thể thoát nước TP.HCM đến năm 2020 được Tổ chức Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ nghiên cứu và Thủ tướng phê duyệt (năm 2001) nhằm giải quyết tình trạng ngập nước trên địa bàn TPHCM. Theo quy hoạch, lộ trình đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước TPHCM (giai đoạn 2001-2020). Về quy hoạch này thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn - Nguyễn Xuân Học cho biết:
Tuy nhiên, do tốc độ đô thị hóa nhanh, kênh rạch tại Tp đang bị thu hẹp một cách nhanh chóng. TP.HCM có tổng diện tích gần 2.100 km2, trong đó khu vực nội thành đã độ thị hóa 140 Km2. Theo quy quy hoạch đến năm 2020 sẽ đô thị hóa diện tích là 650 km2( tăng 4,6 lần). Trong đề án nghiên cứu về ngập nước do Phân viên địa lý tại TPHCM tiến hành gần đây, các tác giả nhận định cho đến đầu thế kỷ 21 này, trong kế hoạch phát triển TP chúng ta vẫn chưa có một kế hoạch tổng thể về khai thác sử dụng không gian, trong đó coi sông rạch, đầm lầy là những bộ phận hữu cơ cần được gìn giữ để bảo vệ môi trường, cảnh quan sinh thái. Cũng theo nghiên cứu này, từ năm 1996 đến 2006 tổng diện tích đất xây dựng đô thị đã tăng lên hơn 12.600 héc ta. Diện tích này được lấy từ đất nông nghiệp, đất hoang hóa.... Với diện tích tăng thêm này toàn Tp sẽ phải tiến hành san lấp hơn 3.500 héc ta kênh rạch. Điều đáng lo là trong khi san lấp một diện tích lớn như vậy nhưng chưa dành ra một khoảng trống nào dành cho việc điều tiết thủy triều. Giáo sư Nguyễn Sinh Huy cho rằng:
Do vậy bên cạnh việc bỏ tiền ra làm cống, đấp đê,... các kênh rạch, vốn là nơi tiêu thoát nước tự nhiên cần phải được TP bảo vệ thì việc chống ngập mới hy vọng đạt đúng mốc thời gian đề ra là năm 2015.
Đình Sang
