Nhà lưu trú cho công nhân - làm thế nào để không lãng phí

Nhà lưu trú cho công nhân - làm thế nào để không lãng phí

(VOH) - Trên địa bàn thành phố hiện nay có hơn hơn 900 ngàn công nhân đang làm việc. Trong đó, công nhân ngoại tỉnh chiếm hơn 70%. Theo thống kê cửa Liên đoàn Lao động thành phố và Ban quản lý các KCN - KCX, thì hiện nay có hơn 300 ngàn công nhân có nhu cầu thuê nhà ở. Có thể nói, nhu cầu cần có một chỗ ở ổn định để làm việc của công nhân là một nhu cầu bức thiết. Theo Kế hoạch phát triển nhà lưu trú công nhân giai đoạn 2009 - 2010 của ủy Ban Nhân đần thành phố thì từ nay đến năm 2010, thành phố triển khai thêm 9 dự án nhà lưu trú công nhân. Tuy nhiên, song song với những dự án này, đơn vị đầu tư và quản lý cần có những động thái và chính sách phù hợp để thu hút công nhân vào ở nhà lưu trú, tránh tình trạng “vườn không nhà trong” như ở một số nhà lưu trú công nhân hiện nay.

Riêng nói về nhà lưu trú trong KCN - KCX thì ở thành phố hiện nay có 13 KCN hoạt động, nhưng mới có 6 KCN -KCX có nhà lưu trú, mới chỉ đáp ứng được 3 - 4 % nhu cầu về nhà ở của công nhân. Giữa tháng 6 vừa qua, KCN Vĩnh Lộc đã khởi công xây nhà lưu trú với sức chứa khoảng 3.500 người. Như vậy, KCN Vĩnh Lộc là KCN thứ 7 có xây dựng Nhà lưu trú cho công nhân. Để đáp ứng sự phát triển bền vững, thì trong tương lai, mỗi KCN-KCX đều phải xây dựng nhà lưu trú. Nhưng ở đây, vấn đề đặt ra là việc xây dựng nhà lưu trú một cách ồ ạt như vậy, liệu có bị lãng phí, bởi đang có hiện tượng nhà lưu trú thì bỏ trống, trong khi công nhân đi thuê ở trọ bên ngoài? Điển hình như nhà lưu trú của KXC Tân Thuận, hiện nay số công nhân vào ở chiếm chỉ khoảng 50% công suất của nhà lưu trú Theo ông Vũ Văn Hòa - Trưởng Ban quản lý các KCX-KCN thành phố thì nguyên nhân do Nhà lưu trú của KCX Tân Thuận được xây dựng sớm nhất nên có nhiều hạn chế, chẳng hạn như chỗ ở xa chỗ làm việc, xa các dịch vụ, nên không thu hút công nhân. Nhưng theo tìm hiểu của chúng tôi, ngoài các nguyên nhân trên còn do nội quy của nhà lưu trú khắt khe hơn các nhà trọ bên ngoài, và đa số công nhân xuất thân từ nông thôn, nên bước đâu chưa quen với tác phong công nghiệp ở thành thị, vì một khi ở nhà lưu trú, thì ít nhiều họ đều phải chịu sự quản lý của Ban quản lý. Một vấn đề khác nữa là tâm lý của công nhân không muốn ở chung với nhiều người lạ, mà có xu hướng tập hợp nhau thành những nhóm nhỏ, có mối quan hệ ruột thịt, họ hàng hoặc bạn bè thân thiết, nên rủ nhau thuê trọ ở ngoài. Ngoài ra, vấn đề giá cả cũng là yếu tố quyết định công nhân có vào ở nhà lưu trú hay không. Ngọc Bích, công nhân KCX Tân Thuận cho biết: Ban đầu cô ở trong nhà lưu trú, nhưng về sau thấy giá thuê nhà ở bên ngoài cũng không đắt hơn, nên Bích cùng một số bạn thân ra ngoài thuê phòng trọ. Nhà lưu trú của KCN Vĩnh Lộc dự kiến sẽ đáp ứng tốt nhu cầu của công nhân về tiện nghi và dịch vụ, nhưng với mức giá mà KCN đưa ra là từ 250 ngàn đến 500 ngàn một người/tháng thì e rằng quá sức đối với thu nhập của đa số công nhân hiện nay, cao lắm cũng chỉ khoảng 1,5 triệu / tháng.

Ngoài các khu lưu trú tập trung dành cho công nhân trong các KCN, cũng đã có trên 50 doanh nghiệp bên ngoài KCX - KCN có xây dựng nhà lưu trú, giải quyết chỗ ở cho hơn 11 ngàn công nhân. Những nhà lưu trú loại này mang ý nghĩa doanh nghiệp chăm lo cho công nhân, nên đáp ứng tương đối tốt điều kiện sinh hoạt, bên cạnh đó là nhiều chế độ đãi ngộ khác. Nhưng, có một thực tế là nhà lưu trú trong các doanh nghiệp này, cũng đang bị lãng phí rất nhiều. Điển hình như nhà lưu trú của công ty TNHH Gìay da Huê Phòng. Đơn vị này có hơn 500 phong lưu trú với sức chứa khoảng 3.500 công nhân được đưa vào sử dụng từ năm 1998. Nhưng hiện nay, chỉ có chưa đến 1.000 công nhân, lúc cao điểm nhất thì có khoảng 2.000 công nhân ở nhà lưu trú. Tuy nhiên, với 5.000 công nhân đang làm việc tại công ty, thì tỷ lệ công nhân vào ở nhà lưu trú tại công ty Huê Phong có thể nói đã được con số lý tưởng, so với các KCN -KCX. Về giá cả, mỗi tháng công ty chỉ thu tượng trưng một công nhân 20 ngàn đồng. Ngoài ra, công nhân còn được công ty hỗ trợ tiền ăn chiều với giá 3.400 đồng. Bên cạnh đó cũng có các câu lạc bộ giải trí hoạt động vào mới tối, và các lớp học ngoại khóa như tin học, giao tiếp dành cho công nhân. Với điều kiện như vậy, tại sao công nhân vẫn chưa mặn mà với nhà lưu trú? Anh Nguyễn Quang Hưng - trưởng phòng hành chánh của công ty Huê Phong, cho biết:

Cách lý giải đó cũng cho thấy khi đi vào xây dựng, công ty cũng chỉ thiết kế phòng ở phù hợp với công nhân độc thân, chứ không tính đến khả năng người lao động sẽ lập gia đình. Điều đó cũng đễ hiểu vì sao gần 3/4 dãy nhà lưu trú phòng bị bỏ trống. Nhà lưu trú công nhân của KCN Vĩnh Lộc mới khởi công xây dựng ngoài phòng dành cho công nhân, còn có loại phòng dành cho hộ gia đình. Tuy nhiên, việc Nhà lưu trú của KCN Vĩnh Lộc có thu hút công nhân hay không thì cũng còn phụ thuộc rất nhiều vào giá thuê nhà. Ông Vũ Văn Hòa -- Trưởng Ban quản lý các KCX - KCN, cho biết:

Việc đây nhanh tiên độ xây dựng nhà lưu trú cho công nhân là một chủ trương đúng đắn của ủy Ban Nhân dân thành phố. Tuy nhiên, làm thế nào để quỹ nhà ở đành cho công nhân không bị lãng phí thì phụ thuộc rất nhiều vào sự đầu tư của các doanh nghiệp, cũng như các KCX - KXC dành cho công nhân đang làm việc tại đơn vị mình. Ông Trương Lâm Danh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố cũng đã nhìn nhận vấn đề này một cách xác đáng, và ý kiến của ông cũng là điều mà chúng tôi muốn kết ở phóng sự này:

Thoại Diễm