Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để bứt phá

(VOH) - Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang phát triển mạnh mẽ, đây là cơ hội lớn trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Tuy nhiên, việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, năng suất lao động thấp đang là vấn đề thách thức của Việt Nam để sẵn sàng cho một giai đoạn mới. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao chính là động lực quan trọng để các doanh nghiệp Việt nâng cao khả năng cạnh tranh và bứt phá trong bối cảnh mới.

Theo khảo sát của Công ty Navigos Search (công ty chuyên về các dịch vụ tuyển dụng nhân sự cấp cao hàng đầu trên cả nước) nhu cầu tuyển dụng trong lĩnh vực công nghệ thông tin đã hồi phục nhanh sau đại dịch. Các doanh nghiệp vẫn tiếp tục tuyển dụng, tập trung vào nhân sự chất lượng cao với các công nghệ cập nhật nhất, nhằm gia tăng tính cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ.

Cũng theo thống kê từ TopDev- trang tuyển dụng về công nghệ phần mềm, cho thấy nhu cầu nhân lực công nghệ thông tin gia tăng nhưng thị trường lao động lĩnh vực này tại Việt Nam luôn trong tình trạng thiếu hụt về cả số lượng và chất lượng. Năm 2021, theo dự báo, số lượng nhân lực công nghệ thông tin sẽ cần 500.000 người và ước tính sẽ thiếu hụt 190.000 người.

Ông Hoàng Minh Trí, Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn 4P nêu thực tế: "Doanh nghiệp Việt Nam gặp khó là nguồn lực có trình độ trong quản lý cũng như vận hành thiết bị công nghệ có mức độ tự động hóa cao. Doanh nghiệp FDI có thuận lợi là khi tuyển dụng, họ có thể gửi nhóm nhân viên mà họ tuyển dụng về công ty mẹ để đào tạo và sang vận hành".

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để bứt phá 1 — Ảnh minh họa: SGGPO

Đồng tình với quan điểm này, ông Trần Toàn Thắng - Trưởng Ban Dự báo kinh tế ngành và doanh nghiệp, Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho rằng, dịch Covid-19 đã cho thấy rõ nét vấn đề thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao tại nước ta:

"Nếu tuyển lao động thời vụ, lao động chân tay, lao động kỹ thuật thấp thì tương đối là dễ dàng. Việc ảnh hưởng giãn lao động vì dịch Covid-19 không bị ảnh hưởng nhiều. Nhưng nếu doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động kỹ thuật cao, thì khi đã giãn, giảm lao động thì việc tuyển dụng trở lại là vấn đề".

Hiện phần lớn nguồn nhân lực về công nghệ thông tin đang phụ thuộc nhiều vào các trường đại học. Tuy nhiên, thống kê của Bộ Giáo dụcvà Đào tạo đã chỉ ra, hàng năm, số lượng cử nhân trong lĩnh vực này ra trường là trên 50.000 người. Trong đó, hơn 70% số này phải qua đào tạo bổ sung để đủ trình độ và kỹ năng đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng.

Mặc dù chúng ta đang có nhiều lợi thế trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao như cơ cấu dân số trẻ, có nhiều sự sáng tạo, thích nghi và học hỏi nhanh chóng… Song hiện tại, những ưu thế này chưa được phát huy đúng mức khiến thị trường lao động luôn trong tình trạng thiếu hụt nguồn lao động có trình độ công nghệ cao.

Theo ông Đoàn Đức Thuận, Phó Tổng Giám đốc Kowil Fashion, hiện các doanh nghiệp Việt thực sự chưa có nhiều chế độ ưu đãi để thu hút nhân tài. Do đó, ông Thuận cho rằng cần có chế độ lương thưởng hợp lý nhằm thu hút được nhân tài chất lượng cao cống hiến và gắn bó lâu dài cùng doanh nghiệp: "Để cổ vũ và khuyến khích sự sáng tạo của người lao động, doanh nghiệp cần có chế độ lương thưởng hợp lý, không mang tính chất “cào bằng” mà phải có những chế độ riêng đối với những sáng tạo, giải pháp hay được đưa ra".

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt có thể tận dụng chương trình đào tạo của nhiều hãng công nghệ lớn trên thế giới để có thể phát triển năng lực của đội ngũ nhân lực. Bên cạnh đó, có thể áp dụng các chính sách như cử đi đào tạo ở nước ngoài, luân chuyển qua nhiều phòng ban để tạo kinh nghiệm.

Đồng thời, điều quan trọng là tạo môi trường văn hóa doanh nghiệp cổ vũ sự tìm tòi, sáng tạo và tinh thần học hỏi, vươn lên của người lao động.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Đầu tư nước ngoài cho rằng, muốn đón được làn sóng chuyển dịch đầu tư điều quan trọng là chúng ta phải có được nguồn nhân lực chất lượng cao gồm quản lý cấp cao và lao động có tay nghề. Do đó yêu cầu đặt ra là cần nhấn mạnh đến việc đào tạo đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay: "Đào tạo nguồn nhân lực, bây giờ chúng ta đã định hướng là đào tạo để phục vụ xã hội, chứ không phải đào tạo cái chúng ta có. Nhưng đào tạo xã hội không phải là trước mắt mà phải là đào tạo ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Để làm được điều này phải có chương trình cụ thể, phải nâng cao tâm thế, tư thế và quyết tâm; phải nâng trình độ tức là phải xây dựng đội ngũ nguồn nhân lực cốt lõi".

Trong bối cảnh mới khi Việt Nam đang trở thành điểm đến đầu tư lí tưởng của nhiều doanh nghiệp nước ngoài, việc sẵn sàng một nguồn nhân lực có trình độ cao là một trong những yếu tố tiên quyết để thu hút dòng vốn đầu tư. Chính vì vậy, chất lượng nguồn nhân lực chính là động lực để Việt Nam bứt phá trong thời gian tới. Tuy nhiên, để làm được điều này cần sự đầu tư của nhà nước, các ban, ngành, cũng như từng lĩnh vực cụ thể.

Góp ý dự thảo văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII: Quan tâm đến chính sách ưu đãi nguồn nhân lực

Thách thức của giáo dục đại học trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Ngày 25 tháng 3 năm 2021 nhân lực chất lượng cao