Phòng chống sạt lở mùa mưa bão, chú trọng 4 tại chỗ và 3 sẵn sàng

(VOH) - Những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông, vỡ bờ bao vào mùa mưa ở TPHCM diễn ra thường xuyên, gây nguy hiểm đến tính mạng và tài sản của nhân dân. Theo dự báo, trong năm 2011, thời tiết ở khu vực TP.HCM và Nam bộ sẽ diễn biến phức tạp, nhất là bão, triều cường, lốc xoáy. Để giảm thiểu tối đa những thiệt hại về người và tài sản, các công trình xung yếu, nhà cửa...ven sông cần được kiểm tra, tu sửa, gia cố, người và tài sản ở những nơi có nguy cơ sạt lở cần phải được di dời để đảm bảo an toàn.
Theo số liệu thống kê của Khu Đường sông (thuộc Sở GTVT TPHCM), tính đến đầu năm 2011 trên địa TPHCM còn 45 điểm có nguy cơ sạt lở cao (đầu năm 2010 là 42 điểm).

Hiện nay, thành phố đang bước vào thời điểm thường xuyên xảy ra hiện tượng sạt lở đất ven biển, ven sông, kênh, rạch rất lớn. Theo thông lệ, từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm, khi mà mực nước chân triều rút thấp nhất cộng với mưa nhiều sẽ gây sạt lở càng cao. Tổng kết của Ban chỉ huy phòng chống lụt bão TP mới đây cho thấy, trong khoảng thời gian này của năm 2010, toàn TP có 5 vụ sạt lở xảy ra tại các quận - huyện như: huyện Nhà Bè, Củ Chi, quận Thủ Đức và quận Bình Thạnh, làm thiệt hại nhiều tài sản của nhân dân. Trong quý I/2011, trên biển Đông xuất hiện 3 vùng thời tiết nguy hiểm, gây biển động mạnh, làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân, nhất là các vùng ven biển, trong đó có huyện Cần Giờ. Ngoài ra, còn có 2 đợt triều cường lớn làm cho nhiều đoạn bờ bao trên địa bàn TP bị bể, gây thiệt hại hàng tỉ đồng. Riêng năm 2010, xuất hiện 5 đợt lốc xoáy, mưa dông, 5 vụ sạt lở bờ sông, làm chết 1 người, sập đổ 88 căn nhà..., tổng thiệt hại ước tính gần 3 tỉ đồng.

Theo Sở Giao thông vận tải, trên địa bàn thành phố hiện còn 45 điểm có nguy cơ sạt lở cao tập trung tại các quận - huyện. Trong đó, quận 2 có 5 vị trí; quận 9 có 1 vị trí; quận Bình Thạnh có 9 vị trí; quận Thủ Đức có 6 vị trí, huyện Nhà Bè có 14 vị trí và huyện Cần Giờ có 10 vị trí. Hiện nay, TP đã chỉ đạo các quận, huyện khẩn trương triển khai thực hiện 4 dự án di dời dân ở các khu vực có nguy cơ sạt lở cao, có khả năng bị ảnh hưởng do bão, lốc xoáy gây ra. Trong đó, huyện Cần Giờ triển khai dự án di dời 400 hộ dân sống tại các khu vực ven sông, ven biển của xã đảo Thạnh An vào đất liền. Huyện cũng đang lập dự án di dời 1.400 hộ dân sống trong vùng sạt lở ven sông, ven biển, vùng trũng thấp và hộ trồng rừng phòng hộ tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp, Long Hòa. Ông Lê Văn Thơm, Phó chủ tịch UBND huyện Cần Giờ cho biết các giải pháp phóng chống thiên tai tại địa phương: "Để chủ đồng phòng chống, ứng phó và giảm nhẹ thiên taicó hiệu quả, điều cần thiết trước hết cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động trong toàn dân về ý thức phòng tránh, ứng phó và ảnh hưởng của thiên tai đối với đời sống kinh tế-  xã hội, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, vận hành phương án phòng tránh, ứng phó khi bão đổ bộ trực tiếp vào địa bàn, phát huy vai trò chỉ đạo chỉ huy của các địa phương, các cơ sở theo phương châm 4 tại chỗ, tiếp tục đầu tư từng bước để cơ sở vật chất, phương tiện ngày càng đầy đủ, đồng bộ để địa phương phát huy năng lực, chỉ huy tại chỗ."

Với huyện Nhà Bè cũng có 2 dự án đó là di dời 118 hộ dân ven sông bị sạt lở ở khu đất gần 4 hécta thuộc xã Long Thới với kinh phí ước tính khoảng gần 39 tỉ đồng và dự án di dời 300 hộ dân ven sông Mương Chuối bị sạt lở tại khu đất hơn 10 hécta ở xã Phước Lộc với kinh phí thực hiện khoảng 93 tỉ đồng. Còn theo ông Trần Công Lý, Phó Giám đốc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn, Phó ban Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão TP thì hiện nay, công tác di dời dân ra khỏi vùng sạt lở đang rất khẩn trương và đảm bảo an toàn cho người dân nơi ở mới. Bên cạnh đó, TP cũng quan tâm đẩy nhanh việc gia cố và khắc phục nhiều đoạn bờ bao yếu, xuống cấp, các công trình được đầu tư chưa đồng bộ, gây ra tình trạng bể bờ, tràn bờ khi triều cường dâng cao, nhất là các quận, huyện 12, Thủ Đức, Bình Thạnh, Hóc Môn, Củ Chi... Ông Trần Công Lý cho biết thêm: "Hằng năm Tp rất quan tâm chỉ đạo các quận/huyện, Sở/ngành tiến hành tổ chức rà soát kiểm tra các trang thiết bị , các phương tiện, các công trình phòng chống lụt bão để chủ động bổ sung kiểm thời, bảo đảm cho công tác PCLB, chủ động cân đối ngân sách địa phương và quỹ PCLB các cấp để xây dựng các công trình và mua sắm các trang thiết bị, phương tiện cho công tác PCLB. Cụ thể quy hoạch phòng chống lũ cho hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai; quy hoạch hồ điều tiết phân tán; nâng cấp, kiên cố hóa, hiện đại hóa hệ thống thủy lợi, đê điều thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng; quy hoạch di dân thích ứng trong điều kiện biến đổi khí hậu."

Theo ông Nguyễn Phước Thảo, Giám đốc Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập nước TP thì hiện 156 công trình bờ bao phòng chống triều cường, bờ bao kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông đã được thực hiện tốt. Trung tâm cũng đang kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương đầu tư 60 công trình bờ bao phòng, chống triều cường, tiêu thoát nước xung yếu trên địa bàn 10 quận, huyện với tổng kinh phí gần 157 tỉ đồng. Bên cạnh đó, nhiều dự án lớn như gói thầu A dự án cải tạo kênh Bến Nghé - Tàu Hũ, gói thầu số 10 dự án vệ sinh môi trường TP lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát-rạch Nước Lên cũng khẩn trương hoàn tất để đưa vào sử dụng.

Nhằm triển khai thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ Tướng Chính phủ về ban hành Quy chế xử lý sạt lở bờ sông, bờ biển, Ủy ban nhân dân thành phố cũng đã có chỉ thị số 09 về tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với sông, suối, kênh, rạch, hồ công cộng và trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa trên địa bàn TP và chủ động phòng, chống, ứng phó, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại, ảnh hưởng do sạt lở gây ra. Và trước tình hình phức tạp, có nguy cơ sạt lở tại 45 vị trí nêu trên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Lê Hoàng Quân đã chỉ đạo: "Chúng tôi đề nghị các quận, các địa bàn trọng điểm của TP,  các nơi ven kênh, ven sông Đồng Nai, sông Sài Gòn, sông Soài Rạp rà soát, bổ sung lại kế hoạch cho thật đầy đủ theo tinh thần chung. Đặc biệt, các quận, huyện, các địa phương nằm ven sông vừa qua thành phố đã có chỉ đạo phải tập trung thực hiện kế hoạch xây dựng bờ bao, khẩn trương hoàn chỉnh vì bắt đầu từ tháng 6 trở đi, cả miền Nam đã bắt đầu vào mùa mưa, chúng ta phải đề phòng để tránh sạt lở nhất là các tuyến từ Củ Chi, Hóc Môn, quận 12, Thủ Đức, Cần Giờ, Bình Thạnh, đặc biệt là các khu vực ảnh hưởng nặng của vấn đề ngập úng do triều cường và nước ở thượng nguồn đổ về."

Theo dự báo, trong năm 2011, thời tiết ở khu vực TP.HCM và Nam bộ sẽ diễn biến phức tạp, nhất là bão, triều cường, lốc xoáy. Vì vậy, các ngành, các cấp không được coi thường, chủ quan và phải luôn sẵn sàng để ứng phó với phương châm 4 tại chỗ đó là: lực lượng; vật tư, phương tiện; kinh phí và hậu cần tại chỗ cùng với 3 sẵn sàng là chủ động phòng tránh, đối phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và có hiệu quả. Làm tốt công tác này một cách linh hoạt sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.