Tin tức |
| Làm việc trên cao nhưng công nhân không có dây đeo an toàn. |
Với tốc độ phát triển công nghiệp và xây dựng thuộc vào bậc nhất cả nước, thì thành phố Hồ Chí Minh cũng là địa phương dẫn đầu cả nước về số vụ tai nạn lao động chết người, với 892 vụ và 108 người chết trong năm 2010. Biểu đồ thống kê của Thanh tra Sở Lao động thương binh xã hội Tp.HCM cho thấy: Tai nạn lao động ở tp.HCM xảy ra ở tất cả các lĩnh vực lao động sản xuất và ở các loại hình doanh nghiệp. Tuy nhiên, xảy ra nhiều nhất ở lĩnh vực xây dựng và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Năm 2010, trong tổng số 102 vụ tai nạn lao động chết người có đến 65% số vụ xảy ra ở lĩnh vực xây dựng và 83% vụ tai nạn xảy ra ở doanh nghiệp dân doanh. Nguyên nhân dẫn đến hiện trạng này là có đến 95% doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ không ký kết hợp đồng lao động với người lao động. Từ đó mà mọi quyền lợi của người lao động, trong đó có vấn đề bảo hộ lao động, hoàn toàn bị doanh nghiệp "bỏ quên". Điều đó cho thấy vì sao những vụ tai nạn do ngã cao và điện giật trong xây dựng luôn chiếm tỷ lệ cao.
Điển hình như vụ tai nạn do điện giật xảy ra vào ngày 17 tháng 3 năm 2011 tại khu vực xây dựng nhà không số ở khu phố 7, thị trấn Nhà Bè làm anh Lê Thanh Quang, quê ở Bình Định tử vong ngay sau đó. Có mặt tại hiện trường, chúng tôi nhận thấy: nạn nhân không hề sử dụng găng tay hay bất kỳ dụng cụ bảo hộ lao động nào, trong khi tự ý câu móc điện từ nhà dân bên cạnh để phục vụ cho công tác thi công công trình nhà dân dụng. Hiện trường ngổn ngang những thanh sắt, dây nhợ…cũng đủ cho thấy nhận thức của chủ công trình và người công nhân trong vấn đề an toàn lao động dường như chỉ là con số không. Tại điều 13, Nghị định 06 của Chính Phủ, thì người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức huấn luyện cho người lao động nâng cao nhận thức để phòng tránh tai nạn, nhưng vì chạy theo lợi nhuận mà rất nhiều doanh nghiệp bỏ qua khâu này. Nếu chú ý quan sát, thì bất kỳ ai cũng có thể nhận thấy: ở nhiều công trình xây dựng lớn, nhỏ, các giàn giáo rất tạm bợ và công nhân thì chẳng hề thắt dây an toàn khi ở trên cao. Nói về vấn đề này, ông Trương Lâm Danh - Phó Chủ tịch Liên đoàn lao động thành phố cho biết:
Có một thực tế, ở các doanh nghiệp lớn, thương hiệu chính là yếu tố sống còn nên vấn đề bảo hộ lao động luôn được chú trọng. Ông Nguyễn Xuân Trường- Giám đốc Phòng Bảo hộ lao động-môi trường của Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn cho biết: với 5 ngàn công nhân, hằng năm Tổng Công ty chi từ 7 đến 8 tỷ đồng cho bảo hộ lao động - phòng chống cháy nổ. Ông Nguyễn Xuân Trường nói:
Còn những doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực xây dựng thì vẫn có tâm lý làm ăn chụp giựt. Đầu tư cho công tác bảo hộ lao động, phòng chống cháy nổ ngốn một khoảng tiền không nhỏ, trong khi luật doanh nghiệp Việt Nam thì giải thể cũng như thành lập mới doanh nghiệp lại khá dễ dàng, nên các doanh nghiệp này không ngại vi phạm về nhiều vấn đề, trong đó có việc lơ là công tác bảo hộ lao động. Một điều đáng lưu tâm, hiện nay hệ thống văn bản pháp luật về an toàn lao động thì nhiều, nhưng không phải đơn vị nào cũng tuân thủ. Trong khi đó, số lượng các cuộc thanh tra về an toàn lao động, cũng như nhân lực cho vấn đề này thì không thấm vào đâu so với tốc độ phát triển công nghiệp và xây dựng trên địa bàn thành phố. Ông Nguyễn Quốc Việt - Phó Chánh Thanh tra Sở lao động Thương binh & Xã hội Tp cho biết: trên địa bàn thành phố HCM hiện nay, với hơn 150 ngàn doanh nghiệp, trên 200 ngàn cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hàng ngàn công trình xây dựng lớn và vừa, và mỗi quận huyện trung bình đều có từ 10 ngàn đến 20 ngàn căn nhà đang xây dựng…thì lực lượng thanh tra Sở và các đoàn kiểm tra liên ngành của các quận, huyện cũng không thể bao quát hết. Ông Nguyễn Quốc Việt kiến nghị:
Sinh mạng con người là vốn quý, nhưng mỗi lỗi vi phạm an toàn lao động theo pháp luật hiện hành chỉ bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng. Số vụ bị xử lý hình sự chỉ chiếm 1% thì tính răn đe trong vấn đề an toàn lao động hầu như chưa có. Trong khi chờ đợi hệ thống luật pháp nghiêm ngặt hơn đối với những doanh nghiệp còn xem thường công tác bảo hộ lao động, thì người lao động chỉ còn cách tự bảo vệ mình. Một trong những việc cấp thiết lúc này, theo chúng tôi cho nghĩ người công nhân đã vào ca thì phải yêu cầu được trang bị phương tiện bảo hộ lao động và nên từ chối công việc có thể nguy hiểm đến tính mạng. Bởi, một trong những quyền của người lao động có là có quyền từ chối công việc mà nhận thấy có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của mình.