TPHCM 5 năm thực hiện nghị quyết 16 – mở ra những trang đời mới
(VOH) - Từ tháng 8/2008, Nghị quyết 16 của Quốc hội khóa XI cho phép TPHCM và một số tỉnh thành triển khai thí điểm đề án “Tổ chức quản lý dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy”, đã chính thức hết hiệu lực. Đến nay, tổng kết 5 năm triển khai thí điểm đề án sau cai nghiện tại TPHCM, có thể khẳng định bước đầu đã có những kết quả hết sức quan trọng cả về kinh tế, xã hội và an ninh chính trị.
5 năm thực hiện Nghị quyết 16, TP HCM đã đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng, đưa hơn 30.000 người vào các trung tâm cai nghiện, chữa bệnh, tổ chức cho khoảng 42.000 lượt người theo học các lớp văn hóa từ xóa mù chữ đến PTTH, dạy nghề cho hơn 31.000 lượt người. Những con số này tự thân nó đã nói lên được rất nhiều điều, và hơn cả, như lời Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Nguyễn Thành Tài, đề án sau cai đã thể hiện một giá trị nhân văn sâu sắc:
Theo Sở LĐ-TB-XH TPHCM, tính đến nay, toàn TP có 14.000 người tái hòa nhập cộng đồng, trong đó có hơn 12.000 người về sống với gia đình tại TP, số còn lại hoặc về các tỉnh, làm việc tại cụm công nghiệp Nhị Xuân, hoặc chuyển sang các cơ sở bảo trợ xã hội. Có khoảng 7.200 người tái hòa nhập cộng đồng có việc làm, người tái hòa nhập cộng đồng, với thu nhập bình quân từ 800.000 đồng đến 2 triệu đồng/người/tháng. Trong đó, 150 lượt người được hỗ trợ vay vốn với số tiền là 1,4 tỉ đồng, dự kiến trong thời gian tới sẽ giải quyết thêm 550 lượt với số vốn lên đến 4,3 tỉ đồng.
Theo ông Nguyễn Thành Tài, nếu tính trung bình một người nghiện ma túy mỗi ngày dùng 1 liều với giá 50.000 đồng. Như vậy, 5 năm qua thì 30.000 người dùng ma túy đã hao phí hơn 2.700 tỷ đồng. Hơn nữa, nếu chúng ta không thực hiện NQ 16, người nghiện ma túy sẽ tăng theo cấp số nhân chứ không phải là cấp số cộng. Chưa kể, trong hơn 1.200 tỷ đồng đầu tư có cả việc chi xây dựng cơ sở vật chất tại các trung tâm cai nghiện, hỗ trợ xây dựng công trình điện, đường, trường học, bệnh viện giúp đồng bào địa phương - nơi có các trung tâm cai nghiện trú đóng.
Sau gần 3 năm triển khai giải quyết tái hòa nhập cộng đồng, TP cũng đã phát hiện hơn 1.000 người tái nghiện, tỷ lệ xấp xỉ 10%. Ông Nguyễn Ngọc Thạch, Chi cục trưởng Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội TP nhấn mạnh, đây là một sự nỗ lực rất lớn của TPHCM trong việc phòng chống tái nghiện:
Hiệu quả của đề án, có thể nói, chính bản thân những người từng lệ thuộc vào ma túy giờ đang hòa nhập tốt với cộng đồng, cũng như gia đình họ, và mỗi người dân TP đều có thể cảm nhận rõ. Phường Cầu Kho, một trong những trọng điểm về ma túy của TP, giờ đã và đang được trong sạch hóa. Gọi là địa bàn trọng điểm, vì tình hình mua bán ma túy ở đây từng diễn ra công khai “như đi chợ”, và phần lớn đối tượng tham gia mua bán cũng chính là những con nghiện. Khi TP triển khai đề án sau cai, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn phường mới dần ổn định trở lại.
Còn với anh Trần Hà Duy, nhà ở đường Nguyễn Trãi, Q1, thì rõ ràng, Đề án sau cai nghiện đã mở cho anh một con đường mới để làm lại cuộc đời. Những ngày tháng tập trung cai nghiện, chữa bệnh và rèn luyện đã giúp anh nhận ra, nếu không được đưa đi cai nghiện kịp thời, có lẽ giờ này mình đã thân tàn ma dại, hoặc đã chết vì bệnh tật. Anh Duy nói:
Từ thực tiễn thí điểm, Đề án sau cai nghiện đã chứng minh: Trong giải quyết cai nghiện và phục hồi nhân cách người nghiện cho xã hội, việc chữa trị người nghiện không đơn thuần là việc cắt cơn, giải độc mà phải là tổng thể các giải pháp giáo dục, rèn luyện nhân cách, nâng cao học vấn, tay nghề, giúp cho người sau cai nhận thức giá trị lao động, trách nhiệm của họ đối với gia đình và xã hội trong tương lai.
Minh chứng rõ nhất hiệu quả của đề án “Tổ chức quản lý dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy” tại TPHCM là những kết quả bước đầu rất quan trọng từ thực tiễn 5 năm triển khai thí điểm đề án đã được đúc kết và đưa vào Luật phòng chống ma túy. 15 nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống ma túy năm 2000 vừa được Quốc hội khóa XII thông qua, có hiệu lực từ 1/1/2009 tới đây, có tới 11 vấn đề liên quan tới công tác cai nghiện. Theo Cục Phòng chống tệ nạn xã hội, Bộ LĐTB-XH, quy định thời hạn cai nghiện bắt buộc chỉ từ 1 đến 2 năm là chưa đủ để người nghiện có thể đoạn tuyệt với ma túy. Vì thế, một trong những điểm mới, trong Luật phòng chống ma túy sửa đổi bổ sung, quan trọng là tăng cường thời gian để người nghiện cách ly với môi trường cũ.
Trong việc triển khai thí điểm NQ 16, trong cuộc chiến giành giật lại từng con người từ sự tàn phá ghê gớm của ma túy - những nỗ lực của TPHCM đã được ghi nhận và được Quốc hội đúc kết đưa vào luật, góp phần hoàn chỉnh hệ thống pháp lý, tạo nền tảng để từng bước hạn chế và đẩy lùi tệ nạn ma túy tại Việt Nam. Và quan trọng là đã có những trang đời mới được mở ra, những cuộc sống mới được bắt đầu của những con người từng lầm lạc, tưởng như không thể gượng dậy khi sa chân vào vũng lầy ma túy. Đó mới chính là hiệu quả lớn nhất mà đề án sau cai mang lại.
Hoàng Lĩnh
