Trẩy hội chùa tháng Giêng – một nét đẹp văn hóa chưa trọn vẹn
(VOH) - Cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước, những ngày tháng giêng này tại TP HCM, người dân đến trẩy hội tại các chùa chiền, đình, miếu khá đông. Đây được xem là nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam dịp đầu năm với mong ước gia đạo yên vui, hạnh phúc, đất nước thái bình. Có lẽ vì ý nghĩa này mà trong suốt những ngày tháng giêng âm lịch, hầu như chùa nào cũng tấp nập người đi viếng chùa, nhất là vào buổi tối.
Chùa bà Châu Đốc 2 tọa lạc bên dòng sông Nhà Bè với nhiều đường nét kiến trúc đẹp, trang nhã là một trong những điểm thu hút đông đảo khách đến viếng và tham quan nhất thành phố. Hình ảnh từng đoàn người nối chân nhau vào chùa dâng hương, tạ lễ vật đã trở nên quen thuộc với người dân sống quanh đây. Như thường lệ, cứ vào khoảng mùng 10 tết là gia đình chị Nguyễn Thị Út ngụ tại quận Thủ Đức lại đến viếng chùa. Dù phải mất gần 3 tiếng đồng hồ mới tới nơi nhưng mọi người ai cũng thấy phấn khởi, vui vẻ. Chị Út chia sẻ cảm xúc trong ngày đầu năm lễ chùa:
Quả thật, có đi đến các chùa dịp đầu năm chúng tôi mới cảm nhận hết vẻ thanh tịnh chốn trang nghiêm, nơi mang lại cho tâm hồn con người sự lắng dịu, cảm giác bình yên. Đến các chùa ở Tp, chúng tôi được nghe các vị sư trụ trì nói: "Mấy năm gần đây người dân cũng dần ý thức khi đi viếng chùa, điều dễ dàng nhận thấy nhất là không còn nữa cảnh người người chen chân “bẻ cành hái lộc”, giúp cho nét đẹp mùa lễ hội càng thêm tươi nguyên". Thầy Thích Đồng Bổn - Phó trụ trì chùa Xá Lợi, quận 3 cho biết để tránh tình trạng ngắt hoa, bẻ cây mà theo suy nghĩ của nhiều người đó là lộc, thì nhà chùa đã làm ra những cành lộc được kết bằng hoa lài, hoa tím được đông đảo Phật tử đón nhận. Ngoài ra, chùa cũng hạn chế tối đa việc đốt vàng mã, khuyến khích người dân dâng hương nhỏ thay vì dùng những cây hương khá to. Thầy Thích Đồng Bổn chia sẻ thêm:
Tuy nhiên, nét đẹp lễ chùa sẽ được trọn vẹn nếu như không có những hàng quán bày bán quanh các chùa. Chẳng hạn như con đường dẫn vào chùa bà Châu Đốc 2 vốn đã nhỏ thì càng chật hẹp hơn khi hai bên dày đặc những hàng quán buôn bán từ lễ vật, nhang, đèn đến hải sản. Kéo theo đó là cảnh giành khách bát nháo, ảnh hưởng không nhỏ đến vẻ trang nghiêm chốn thiền môn. Không những vậy khi buôn bán xong, người kinh doanh ở đây thẳng tay ném rác xuống dòng sông Nhà Bè gây ô nhiễm trầm trọng.
Tại các ngôi chùa ở trung tâm thành phố như Phước Hải (quận 1), Vĩnh Nghiêm (quận 3), Việt Nam quốc tự (quận 10) cũng xuất hiện tình trạng lộn xộn, nhếch nhác. Mọi người cứ nườm nượp, chen chúc nhau, gian nan lắm mới vào được nơi chánh điện để cúng bái, nhưng cũng chỉ thắp được cây nhang qua loa. Vậy nên, sau khi viếng chùa xong thấy mặt mày ai cũng có vẻ bơ phờ vì chen lấn và ngạt vì khói nhang, chưa kể bọn móc túi lợi dụng lúc đông người ra tay.
Sự quá tải tại các chùa còn gây ra nạn ùn ứ giao thông trên các tuyến đường. Vào giờ cao điểm, thường là tám, chín giờ tối, các ngôi chùa lớn dường như không tìm được chỗ giữ xe. Anh Võ Hoàng Minh, phật tử chùa Ngọc Hoàng nhận xét: Thường vào những ngày rằm, hay các ngày lễ lớn trong đạo, dòng người xe phải nhích từng centimet vào viếng chùa. Chẳng hạn như trong ngày 3/2 vừa qua, anh Minh phải mất 10 phút mới qua khỏi đoạn đường khoảng hơn 100 mét trước chùa Ngọc Hoàng trên đường Mai Thị Lựu, quận 1. Anh nói:
Sự quá tải tại các chùa chiền mùa lễ hội đã được nhắc tới nhiều, và các chùa cũng nhìn nhận điều này, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có biện pháp thật sự hữu hiệu để cải thiện tình hình. Theo thầy Thích Minh Hoàng, chùa Long Bửu (quận 4) cần phải huy động lực lượng tăng ni, Phật tử trong chùa hướng dẫn khách tham quan và phải có sự phối hợp với chính quyền địa phương mới có thể thiết lập trật tự vào những ngày lễ lớn. Thầy Thích Minh Hoàng chia sẻ về công tác phối hợp tham gia giữ gìn an ninh trật tự cho ngày rằm tháng giêng:
Sắp đến Lễ Thượng Nguyên mà dân gian thường gọi là ngày rằm tháng giêng âm lịch, sẽ có rất đông Phật tử thập phương đến viếng các chùa chiền. Chúng tôi nghĩ đến chùa là một nét đẹp, song để giữ nét đẹp thanh tao ấy, hơn lúc nào hết, nhà chùa cũng như lực lượng an ninh các điạ phương cần phải có kế hoạch chu đáo để đảm bảo an ninh trật tự, thuận tiện cho khách viếng thăm trong mùa lễ hội, để nét văn hóa mùa xuân đi trẩy hội đầu năm càng thêm trang nghiêm và đầy ý nghĩa.
Mai Thảo – Công Minh
