Trở lại Vàm Lũng

(VOH) - Vậy là đã gần tròn 50 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển. Con đường trở thành biểu tượng của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tài thao lược và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Quân ủy Trung ương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Qua nhiều đợt kỷ niệm, người ta biết khá nhiều câu chuyện về những đoàn tàu "không số". Song dường như ít người biết đến những bến bãi tiếp nhận vũ khí, đạn dược từ các chuyến tàu "không số" chuyển vào. Ở vùng đất cực Nam Tổ quốc-mũi Cà Mau, cửa biển Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển là nơi vừa là bến tàu, vừa là kho cất giấu vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam của đoàn tàu không số năm xưa. VOH mời bạn đọc cùng về với địa danh Vàm Lũng-nơi gắn liền với tên tuổi người anh hùng Bông Văn Dĩa, qua phóng sự "Trở lại Vàm Lũng" của Phóng viên Thanh Hùng.

Bến Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau là địa danh huyền thoại. Đây là nơi đầu tiên Trung ương chỉ đạo mở tuyến đường biển ra Bắc. Những chuyến tàu vượt biển từ Bắc vào Nam năm xưa đã thu hút chúng tôi trên cuộc hành trình nghĩa tình kỷ niệm 50 năm đường Hồ Chí Minh trên biển. Nơi ấy, sóng biển vẫn ngày đêm hát mãi bản anh hùng ca về những đoàn tàu Không số.
Băng qua những cung đường mọc đầy bông lau trắng muốt, xe chúng tôi dừng lại ở huyện Năm Căn, để tiếp tục hành trình trên tàu cao tốc xuôi về huyện Ngọc Hiển, nơi vang danh những trận chiến trên bến Vàm Lũng năm xưa, để bảo vệ các chuyến tàu Không số chở vũ khí vào Nam.
Ở nơi mảnh đất cuối cùng của Tổ quốc, người dân chài lưới vẫn còn truyền tai nhau những huyền thoại về người anh hùng Bông Văn Dĩa cùng với đồng đội của mình vượt biển, chiếc tàu Phương Đông 1 đã mở ra một đường vận chuyển mới cho chiến trường miền Nam, đường Hồ Chí Minh trên biển.
Tiếp nối tàu Phương Đông 1, nhiều con tàu Không số lần lượt vượt biển vào Nam. Nhớ lại một trong những chuyến đi đầy sinh tử ngày ấy, ông Nguyễn Hữu Phước, thuyền trưởng tàu 69 bồi hồi:

Thật tình cờ trong chuyến đi này, chúng tôi may mắn được gặp đại tá Khưu Ngọc Bảy, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 962, từ Cần Thơ về Cà Mau thăm lại bến xưa ông Bảy xúc động kể cho chúng tôi nghe hoạt động của các bộ, chiến sĩ trên bến Vàm Lũng-Cà Mau. Ngày ấy, bến Vàm Lũng hoạt động bí mật trước sự truy lùng gắt gao của địch mà vẫn đảm bảo an toàn cho kho vũ khí, đó một là điều kỳ diệu, bởi lòng dân vùng rừng đước Năm Căn trong kháng chiến luôn hun đúc tinh thần quả cảm chiến đấu, mong cho nước nhà hòa bình độc lập. Đại tá Cựu Chiến binh Khưu Ngọc Bảy nói:

Quả thật, như lời ông Bảy khẳng định, bến Vàm Lũng này là bến cảng của lòng dân. Chúng tôi đi trên chiếc xuồng máy chạy xé nước, băng qua những khu rừng đước bạt ngàn mà lòng xao xuyến. Sóng nước vỗ vào mạn thuyền, rừng đước mênh mang, những cánh chim trời chao nghiêng trong nắng. Nơi đây vẫn còn bạt ngàn rừng ngập mặn. Địa thế này đã tạo nên một căn cứ bí mật cho việc cất giữ vũ khí, từ hơn 100 chuyến tàu được vận chuyển từ Bắc vào Nam.

50 năm sau, chúng tôi, những thế hệ chưa từng trải qua lửa đạn của chiến tranh, nhưng vẫn muốn cảm nhận được hào khí của cha anh và được thăm lại những di tích xưa còn lưu dấu. Từ bến đò của huyện Ngọc Hiển, chúng tôi đi hơn 5 cây số đường sông để đến nhà của người anh hùng Bông Văn Dĩa. Thấp thoáng trong những hàng cây và rừng ngập mặn ven sông là một căn nhà ván đơn sơ. Chủ của căn nhà nhỏ này là bà cụ Bông Thị Ưu, con gái của người anh hùng Bông Văn Dĩa, nay tuổi cũng đã ngoài 70. Thoang thoảng nén hương thơm trước anh linh của người anh hùng vùng đất cuối cùng của Tổ quốc, cụ bà Bông Thị Ưu bồi hồi kể lại những ký ức về thân sinh, anh hùng Bông Văn Dĩa. Chúng tôi hiểu hơn về phong cách giản dị của một người chiến sĩ cách mạng, người thuyền trưởng đầu tiên của chiếc tàu mở đường Hồ Chí Minh trên biển. Đôi mắt cụ bà Bông Thị Ưu ánh lên niềm tự hào khi nói về thân sinh của mình:

Những năm tháng đã đi qua, giờ đây, trên di tích Vàm Lũng- Tỉnh Cà Mau sừng sững một tượng đài khắc họa và tôn vinh sự hy sinh cao cả của những người lính của đoàn tàu Không số. Nói về tượng đài này, ông Phan Danh, Phó Bí thư thường trực Huyện ủy Ngọc Hiển nói:

Vàm Lũng năm xưa, nay đã đổi khác đi nhiều. Tuy chưa có nhiều đường bộ, nhưng hệ thống sông nước nơi đây đã tạo cho vùng đất này nguồn thủy sản dồi dào, bởi đất phù sa bồi lấp. Không chỉ tự hào về truyền thống, người dân huyện Ngọc Hiển giờ đây phấn khởi lao động sản xuất với những mô hình và tiêu chí xây dựng thôn mới. Một chiếc cầu bắc qua sông đang được gấp rút dựng xây để đưa huyện gần hơn với đất liền. Phó Bí thư huyện Phan Danh còn cho biết: Trung tâm hành chính của huyện được xây dựng lại khá khang trang tại ấp Kiến Vàng, thị trấn Rạch Gốc. Với 100 cây số chiều dài bờ biển, huyện Ngọc Hiển đang phát huy thế mạnh nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản. Đặc biệt là trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội huyện đến năm 2020, Ngọc Hiển sẽ là vùng động lực phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Cà Mau. Nơi đây đã và đang hình thành cụm du lịch sinh thái Đất Mũi, kết hợp rừng ngập mặn và vùng biển. Nói về chương trình hỗ trợ bạn trẻ nơi đây biết cách làm giàu trên quê hương mình, anh Quách Huỳnh Giang, cán bộ huyện Đoàn chia sẻ:

Lãnh đạo huyện cũng ý thức được tầm quan trọng của hệ thống giao thông. Hiện nay, huyện Ngọc Hiển đã và đang xây dựng nhiều tuyến đường. Nói về những đổi thay trên vùng đất này, ông Tấn Quốc Đoàn, một ngư dân trong vùng cho biết:

Trên chiếc xuồng máy rẽ sóng nước, uốn lượn giữa khu rừng đước mênh mông, chúng tôi đến di tích cửa biển Vàm Lũng. Nơi này Biển lặng lẽ vỗ từng cơn sóng nhẹ. Những tiếng cười nói giòn tan của ngư dân hòa lẫn trong tiếng gió biển ở Vàm Lũng cho chúng tôi cảm nhận chất hào sảng của vùng sông nước Nam bộ. Ông Hồ Thanh Vân, một ngư dân đánh cá ven bờ chia sẻ với chúng tôi về cuộc sống hôm nay:

Kỷ niệm 50 năm truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển, những người dân đất Mũi Cà Mau hồn hậu, thủy chung luôn tri ân quá khứ và cháy bỏng một niềm tin về sự phồn vinh của đất nước.